Cậu bé cuộn ống chỉ

Chương 1: Cậu bé cuộn ống chỉ

Lạy Chúa, con thức dậy đi làm.
Xin cho con đừng trốn việc.
Nếu con có chết trước khi trời tối,
Xin cho việc con làm được tròn. A-men.

— Mày mà không dậy, Giôn-ni, thì tao không cho mày ăn một miếng nào đâu!

Lời đe doạ chẳng có tác dụng gì với cậu bé. Cậu vẫn ương bướng bám lấy giấc ngủ, vật lộn để giữ lấy sự quên lãng của nó, như người đang mơ vật lộn để giữ lấy giấc mơ. Hai bàn tay cậu nắm hờ lại, và cậu vung những cú đấm yếu ớt, giật cục lên không khí. Những cú đấm ấy nhắm vào mẹ cậu, nhưng bà né chúng thành thạo như người đã quen tay, vừa né vừa thô bạo lay vai cậu.

— Để tao yên!

Đó là một tiếng kêu bắt đầu nghèn nghẹt từ đáy sâu giấc ngủ, rồi vụt dâng lên như tiếng gào, thành giận dữ hung hăng, rồi tắt dần, chìm xuống thành một tiếng rên ư ử không thành lời. Đó là tiếng kêu của một con thú, như của một linh hồn bị hành hạ, đầy nỗi phản kháng và đau đớn vô hạn.

Nhưng bà chẳng để tâm. Bà là một người đàn bà mắt buồn, mặt mệt mỏi, và bà đã quen với việc này, việc bà lặp lại mỗi ngày trong đời. Bà túm lấy chăn, cố lột ra. Nhưng cậu bé thôi đấm, bám lấy chăn trong tuyệt vọng. Co rúm lại ở cuối giường, cậu vẫn trùm kín. Thế là bà thử kéo cả chăn đệm xuống sàn. Cậu bé cưỡng lại. Bà gồng mình lên. Bà nặng hơn, và cả cậu bé lẫn chăn đệm đều phải chịu thua. Cậu bản năng bám theo chăn để tránh cái lạnh của căn phòng đang cắn vào da thịt.

Khi cậu chới với ở mép giường, tưởng như cậu sắp ngã chúi đầu xuống sàn. Nhưng ý thức chợt bừng lên trong cậu. Cậu lấy lại thăng bằng, chênh vênh một lát. Rồi cậu chạm sàn bằng hai chân. Ngay lập tức mẹ cậu túm lấy vai cậu mà lay. Hai nắm tay cậu lại vung ra, lần này mạnh hơn và thẳng hơn. Cùng lúc ấy mắt cậu mở ra. Bà buông cậu ra. Cậu đã tỉnh.

— Được rồi, cậu lầm bầm.

Bà cầm vội ngọn đèn đi ra, để cậu lại trong bóng tối.

— Mày sẽ bị trừ lương đấy, bà ngoái lại dặn.

Cậu không bận tâm tới bóng tối. Mặc quần áo xong, cậu đi ra bếp. Bước chân cậu rất nặng nề so với một cậu bé gầy gò nhẹ tênh như thế. Đôi chân lê đi vì chính sức nặng của chúng, điều thật vô lý vì đó là đôi chân gầy nhom. Cậu kéo một chiếc ghế thủng đáy tới bên bàn.

— Giôn-ni, mẹ cậu gọi gắt.

Cậu cũng bật dậy khỏi ghế gắt như thế, không nói một lời, đi tới bồn rửa. Đó là một cái bồn nhờn mỡ, bẩn thỉu. Một mùi hôi bốc lên từ lỗ thoát nước. Cậu không để ý. Bồn rửa có mùi hôi, với cậu, là một phần của trật tự tự nhiên, cũng như xà phòng cáu bẩn nước rửa bát và khó tạo bọt là một phần của trật tự tự nhiên. Cậu cũng chẳng cố lắm để tạo bọt. Vài vốc nước lạnh từ vòi là xong việc. Cậu không đánh răng. Mà thật ra cậu chưa bao giờ thấy bàn chải đánh răng, cũng chẳng biết trên đời có những người phạm phải cái sự ngu ngốc to tát là đánh răng.

— Mày cũng phải tự rửa mặt mỗi ngày một lần mà không đợi ai bảo chứ, mẹ cậu càu nhàu.

Bà vừa giữ cái nắp vỡ trên ấm vừa rót hai cốc cà phê. Cậu không nói gì, vì đây là chuyện cãi nhau thường trực giữa hai mẹ con, và là điều duy nhất mà mẹ cậu cứng rắn như kim cương. Mỗi ngày một lần, cậu bắt buộc phải rửa mặt. Cậu lau mặt bằng một chiếc khăn nhờn mỡ, ẩm, bẩn và rách, để lại trên mặt cậu đầy những sợi xơ vải.

— Giá mình đừng ở xa thế này, bà nói khi cậu ngồi xuống. Mẹ cố hết sức rồi. Mày biết mà. Nhưng bớt được một đô la tiền nhà là tiết kiệm lắm, mà ở đây lại rộng hơn. Mày biết mà.

Cậu gần như không nghe. Cậu đã nghe tất cả những điều ấy rồi, nhiều lần. Tầm suy nghĩ của bà hạn hẹp, và bà cứ quay đi quay lại mãi cái nỗi khổ phải ở quá xa xưởng.

— Một đô la là thêm cái ăn, cậu nói như phán. Tôi thà đi bộ mà có cái ăn.

Cậu ăn vội vàng, bánh mì nhai dở, những miếng chưa nhai kỹ thì chiêu bằng cà phê cho trôi xuống. Thứ nước nóng đục ngầu ấy mang tên cà phê. Giôn-ni tưởng đó là cà phê, và là cà phê ngon. Đó là một trong số ít ảo tưởng của cuộc đời còn sót lại với cậu. Cả đời cậu chưa bao giờ uống cà phê thật.

Ngoài bánh mì còn có một miếng thịt lợn nguội nhỏ. Mẹ cậu rót thêm cà phê vào cốc cậu. Khi sắp ăn hết bánh mì, cậu bắt đầu dòm xem có thêm nữa không. Bà chặn ngay ánh mắt dò hỏi ấy.

— Này, đừng có tham ăn thế, Giôn-ni, bà nói. Mày ăn phần mày rồi. Các em mày còn nhỏ hơn mày.

Cậu không đáp lời trách. Cậu vốn chẳng mấy khi nói. Cậu cũng thôi liếc nhìn thèm thuồng. Cậu không kêu ca, với một sự nhẫn nại khủng khiếp như chính cái trường đời đã dạy cậu điều ấy. Cậu uống hết cà phê, lấy mu bàn tay quệt miệng, rồi định đứng dậy.

— Chờ chút, bà vội nói. Chắc ổ bánh còn cắt được cho mày một lát nữa, một lát mỏng thôi.

Có ngón ảo thuật trong động tác của bà. Làm ra vẻ như cắt cho cậu một lát từ ổ bánh, bà lại cất cả ổ bánh lẫn lát bánh vào hộp, rồi đưa cho cậu một trong hai lát bánh của chính bà. Bà tưởng đã lừa được cậu, nhưng cậu đã thấy ngón ảo thuật của bà. Dù vậy, cậu vẫn cầm lấy bánh mà chẳng chút ngượng ngùng. Cậu có một triết lý rằng mẹ cậu, vì ốm yếu kinh niên, dù sao cũng chẳng ăn được bao nhiêu.

Bà thấy cậu đang nhai bánh khô khốc, liền với sang đổ cốc cà phê của mình vào cốc cậu.

— Sáng nay chẳng hiểu sao nó không hợp với bụng mẹ, bà giải thích.

Một tiếng còi xa, kéo dài, rít lên, khiến cả hai đứng bật dậy. Bà liếc nhìn chiếc đồng hồ báo thức bằng sắt tây trên giá. Kim chỉ năm giờ rưỡi. Phần còn lại của thế giới nhà máy mới chỉ đang thức dậy. Bà quàng khăn lên vai, đội lên đầu một cái mũ bạc màu, méo mó, cũ kỹ.

— Phải chạy thôi, bà nói, vặn bấc đèn xuống rồi thổi vào ống thông phong.

Hai mẹ con dò dẫm ra ngoài, xuống cầu thang. Trời quang và lạnh, và Giôn-ni rùng mình khi lần đầu chạm vào không khí bên ngoài. Sao trên trời còn chưa bắt đầu mờ, thành phố chìm trong bóng tối. Cả Giôn-ni lẫn mẹ cậu đều lê chân khi đi. Những bắp thịt ở chân chẳng còn chút ham muốn nào nhấc bàn chân lên khỏi mặt đất.

Sau mười lăm phút im lặng, mẹ cậu rẽ sang phải.

— Đừng có đi muộn, đó là lời dặn cuối cùng của bà vọng ra từ trong bóng tối đang nuốt chửng bà.

Cậu không đáp, cứ đều đều đi tiếp. Trong khu nhà máy, cửa mở ra khắp nơi, và chẳng mấy chốc cậu đã là một trong cả đám đông đang chen nhau đi qua bóng tối. Khi cậu bước qua cổng nhà máy, còi lại rú lên. Cậu liếc về phía đông. Trên đường chân trời lởm chởm mái nhà, một vệt sáng nhạt bắt đầu len lên. Chỉ chừng ấy ánh ngày là cậu được thấy, rồi cậu quay lưng lại với nó, nhập vào tổ làm việc của mình.

Cậu vào chỗ của mình ở một trong nhiều dãy máy dài. Trước mặt cậu, phía trên một thùng đầy những ống chỉ nhỏ, là những ống chỉ lớn đang quay tít. Cậu cuộn sợi đay từ những ống chỉ nhỏ sang những ống chỉ lớn ấy. Công việc đơn giản. Tất cả những gì cần là nhanh tay. Những ống chỉ nhỏ hết nhanh quá, mà ống chỉ lớn cuộn chúng thì nhiều quá, nên chẳng có lúc nào rảnh.

Cậu làm việc như cái máy. Khi một ống chỉ nhỏ hết, cậu dùng tay trái làm phanh, chặn ống chỉ lớn lại, đồng thời bằng ngón cái và ngón trỏ, bắt lấy đầu sợi đang bay. Cũng cùng lúc ấy, bằng tay phải, cậu nhặt đầu sợi lỏng của một ống chỉ nhỏ. Những động tác ấy của cả hai tay được làm cùng một lúc và rất nhanh. Rồi hai bàn tay cậu loé lên khi cậu thắt nút thợ dệt và thả ống chỉ ra. Nút thợ dệt chẳng có gì khó. Có lần cậu khoe cậu có thể thắt chúng trong lúc ngủ. Mà thật ra, đôi khi cậu thắt thật, quần quật hàng thế kỷ chỉ trong một đêm, thắt mãi một chuỗi nút thợ dệt không bao giờ dứt.

Vài đứa trốn việc, làm phí thời gian và phí máy vì không thay ống chỉ nhỏ khi chúng hết. Và có một người đốc công để ngăn chuyện đó. Ông ta bắt quả tang thằng bé bên cạnh Giôn-ni đang giở trò, liền bạt tai nó.

— Nhìn thằng Giôn-ni kia kìa, sao mày không được như nó? viên đốc công giận dữ hỏi.

Những ống chỉ của Giôn-ni đang chạy hết tốc lực, nhưng cậu chẳng xúc động gì vì lời khen gián tiếp ấy. Đã có một thời... nhưng đó là từ lâu lắm rồi, lâu lắm rồi. Khuôn mặt thờ ơ của cậu không biểu lộ gì khi nghe mình được đem ra làm gương sáng. Cậu là người thợ hoàn hảo. Cậu biết thế. Người ta đã nói với cậu như thế, thường xuyên. Đó là chuyện thường, mà vả lại với cậu nó dường như chẳng còn nghĩa lý gì nữa. Từ người thợ hoàn hảo, cậu đã tiến hoá thành cỗ máy hoàn hảo. Khi công việc của cậu có trục trặc, thì cũng như với cỗ máy, ấy là do vật liệu hỏng. Một khuôn dập đinh hoàn hảo dập ra đinh hỏng có lẽ còn dễ hơn cậu phạm một sai sót.

Mà cũng chẳng có gì lạ. Chưa bao giờ có lúc nào cậu không gắn bó mật thiết với máy móc. Máy móc gần như đã ngấm vào máu cậu, và dù sao thì cậu cũng đã lớn lên cùng nó. Mười hai năm trước, ở phòng dệt của chính nhà máy này, đã có một chút xôn xao. Mẹ Giôn-ni ngất xỉu. Người ta đặt bà nằm dài trên sàn giữa những cỗ máy đang rít gào. Vài bà già được gọi rời khung dệt. Viên quản đốc phụ một tay. Và vài phút sau, trong phòng dệt có thêm một linh hồn so với số người đã bước qua cửa. Đó là Giôn-ni, sinh ra với tiếng gầm thình thịch, ầm ầm của khung dệt bên tai, và ngay hơi thở đầu tiên đã hít vào thứ không khí nóng ẩm đặc quánh xơ vải bay. Ngay ngày đầu tiên ấy cậu đã ho để tống xơ vải ra khỏi phổi, và cũng vì lý do ấy mà cậu ho mãi từ đó tới giờ.

Thằng bé bên cạnh Giôn-ni rên rỉ và sụt sịt. Mặt nó co rúm vì căm ghét viên đốc công đang để mắt đe doạ nó từ đằng xa, nhưng ống chỉ nào của nó cũng đang chạy đầy. Nó gào những lời chửi rủa khủng khiếp vào những ống chỉ đang quay tít trước mặt, nhưng tiếng ấy không đi xa nổi hai mét, vì tiếng gầm của căn phòng đã giữ nó lại, bao bọc nó như một bức tường.

Giôn-ni chẳng để ý gì tới chuyện ấy. Cậu có thói quen chấp nhận mọi thứ. Vả lại, chuyện gì lặp lại mãi cũng thành nhàm chán, mà chuyện này cậu đã chứng kiến nhiều lần. Cậu thấy chống lại viên đốc công cũng vô ích như thách thức ý chí của một cỗ máy. Máy móc được làm ra để chạy theo những cách nhất định và làm những việc nhất định. Viên đốc công cũng thế.

Nhưng tới mười một giờ thì cả phòng xôn xao. Bằng một cách như có phép, sự xôn xao ấy lập tức thấm khắp mọi nơi. Thằng bé cụt một chân làm việc ở phía bên kia Giôn-ni nhảy lò cò thật nhanh qua sàn tới một chiếc xe đẩy chở thùng đang để trống. Nó lặn vào đó mất hút, cả nạng lẫn người. Viên giám đốc nhà máy đang đi tới, cùng một người đàn ông trẻ. Người ấy ăn mặc chỉnh tề, áo sơ mi hồ cứng, một quý ông, theo cách phân loại người của Giôn-ni, và cũng là "ông Thanh tra".

Ông ta nhìn sắc lẹm vào bọn trẻ khi đi qua. Thỉnh thoảng ông dừng lại hỏi han. Những lúc ấy ông buộc phải hét to hết cỡ, và mặt ông nhăn nhó buồn cười vì phải gắng sức cho người ta nghe thấy. Con mắt nhanh nhạy của ông nhận ra cỗ máy trống bên cạnh máy của Giôn-ni, nhưng ông không nói gì. Giôn-ni cũng lọt vào mắt ông, và ông đột ngột dừng lại. Ông nắm lấy cánh tay Giôn-ni để kéo cậu lùi khỏi máy một bước, nhưng rồi ông buột ra một tiếng kêu ngạc nhiên và buông tay ra.

— Hơi gầy một chút, viên giám đốc cười, vẻ lo lắng.

— Như ống điếu, người kia đáp. Nhìn đôi chân kia xem. Thằng bé bị còi xương, mới chớm, nhưng bị rồi. Nếu rốt cuộc nó không chết vì động kinh, thì ấy là vì bệnh lao đã bắt nó trước.

Giôn-ni nghe, nhưng không hiểu. Hơn nữa, cậu chẳng quan tâm tới những bệnh tật tương lai. Có một mối hoạ trước mắt và nghiêm trọng hơn đang đe doạ cậu, dưới hình hài ông thanh tra.

— Này, cháu, chú muốn cháu nói thật với chú, ông thanh tra nói, hay đúng hơn là hét, cúi sát tai cậu bé cho cậu nghe được. Cháu bao nhiêu tuổi?

— Mười bốn, Giôn-ni nói dối, và nói dối bằng hết sức của hai lá phổi. Cậu nói dối to tới mức bật ra một tràng ho khan, khúc khắc, làm bung lên những xơ vải đã đọng trong phổi cậu suốt buổi sáng.

— Trông ít nhất cũng mười sáu, viên giám đốc nói.

— Hay sáu mươi, ông thanh tra gắt.

— Nó lúc nào trông cũng thế.

— Bao lâu rồi? ông thanh tra hỏi nhanh.

— Nhiều năm rồi. Chẳng già thêm chút nào.

— Hay trẻ đi chút nào, tôi dám nói thế. Chắc là suốt ngần ấy năm nó làm ở đây?

— Lúc làm lúc nghỉ, nhưng đó là trước khi có luật mới, viên giám đốc vội nói thêm.

— Máy để không à? ông thanh tra hỏi, chỉ vào cỗ máy không người bên cạnh máy của Giôn-ni, nơi những ống chỉ đầy dở đang quay như điên.

— Có vẻ thế.

Viên giám đốc ra hiệu gọi viên đốc công tới, hét vào tai hắn, chỉ vào cỗ máy.

— Máy để không, ông ta báo lại với ông thanh tra.

Họ đi tiếp, và Giôn-ni quay lại làm việc, nhẹ người vì tai hoạ đã qua. Nhưng thằng bé cụt chân thì không may như thế. Ông thanh tra mắt sắc lôi nó ra khỏi xe đẩy, giơ thẳng tay mà túm. Môi nó run run, mặt nó mang trọn vẻ của kẻ vừa gặp tai hoạ lớn không gì cứu vãn nổi. Viên đốc công trông sửng sốt, như thể lần đầu tiên mới thấy thằng bé, còn mặt viên giám đốc tỏ vẻ bàng hoàng và bực bội.

— Tôi biết nó, ông thanh tra nói. Nó mười hai tuổi. Trong năm nay tôi đã cho nó bị đuổi khỏi ba nhà máy rồi. Đây là cái thứ tư.

Ông quay sang thằng bé cụt chân.

— Cháu đã hứa danh dự với chú là cháu sẽ đi học.

Thằng bé cụt chân oà khóc.

— Thưa ông Thanh tra, nhà cháu vừa chết mất hai em bé, mà nhà cháu nghèo kinh khủng.

— Sao cháu ho như thế? ông thanh tra hỏi, như đang buộc tội nó.

Và như để chối tội, thằng bé cụt chân đáp:

— Không có gì đâu ạ. Cháu chỉ bị cảm tuần trước thôi, thưa ông Thanh tra, chỉ thế thôi.

Cuối cùng thằng bé cụt chân rời phòng cùng ông thanh tra, theo sau là viên giám đốc lo lắng và phân bua. Sau đó, sự đơn điệu lại phủ xuống. Buổi sáng dài và buổi chiều dài hơn mòn dần đi, rồi còi rú báo hết giờ. Trời đã tối hẳn khi Giôn-ni bước ra qua cổng nhà máy. Trong khoảng ấy, mặt trời đã dựng một chiếc thang vàng trên bầu trời, tràn ngập thế gian bằng hơi ấm hiền hậu của nó, rồi lặn xuống, khuất ở phía tây sau đường chân trời lởm chởm mái nhà.

Bữa tối là bữa ăn chung của cả nhà trong ngày, bữa duy nhất Giôn-ni chạm mặt các em. Với cậu, nó đúng là một cuộc chạm trán, vì cậu đã già lắm, còn chúng thì trẻ con tới phát bực. Cậu không chịu nổi cái tính trẻ con quá mức và kỳ quặc của chúng. Cậu không hiểu nó. Tuổi thơ của chính cậu đã lùi quá xa phía sau. Cậu như một ông già cáu kỉnh, khó chịu vì sự ồn ào của những tâm hồn trẻ thơ mà với cậu là ngớ ngẩn hết chỗ nói. Cậu lầm lì cau có bên đĩa thức ăn, tự an ủi bằng ý nghĩ rằng chẳng bao lâu nữa chúng cũng sẽ phải đi làm. Thế sẽ mài bớt góc cạnh của chúng, làm chúng trầm tĩnh và đứng đắn, như cậu. Thế đấy, theo đúng kiểu con người, Giôn-ni lấy bản thân mình làm thước đo cả vũ trụ.

Suốt bữa ăn, mẹ cậu giải thích đủ cách, lặp đi lặp lại không biết bao nhiêu lần, rằng bà đang cố hết sức. Vì thế mà khi bữa ăn ít ỏi kết thúc, Giôn-ni nhẹ cả người, đẩy ghế ra và đứng dậy. Cậu đắn đo một lúc giữa giường ngủ và cửa trước, rồi cuối cùng đi ra cửa trước. Cậu không đi xa. Cậu ngồi xuống bậc thềm, co gối, đôi vai hẹp rủ về phía trước, khuỷu tay chống lên đầu gối, hai lòng bàn tay đỡ cằm.

Ngồi đó, cậu không suy nghĩ gì. Cậu chỉ nghỉ ngơi. Về phần đầu óc, nó đang ngủ. Các em cậu ra ngoài, chơi đùa ồn ào quanh cậu cùng với lũ trẻ khác. Một ngọn đèn điện ở góc phố soi sáng cuộc vui của chúng. Chúng biết cậu cáu bẳn, khó chịu, nhưng tinh thần phiêu lưu cứ dụ chúng trêu chọc cậu. Chúng nắm tay nhau trước mặt cậu, và nhún nhảy theo nhịp, hát vào mặt cậu những câu vè quái gở, chẳng hay ho gì. Lúc đầu cậu gầm gừ chửi rủa chúng, những câu chửi cậu học được từ miệng các đốc công. Thấy vô ích, lại nhớ tới phẩm giá của mình, cậu chìm vào im lặng lì lợm.

Uyn, đứa em kế cậu, vừa qua sinh nhật mười tuổi, là đầu sỏ. Giôn-ni chẳng có cảm tình gì đặc biệt với nó. Đời cậu đã sớm bị đắng cay vì cứ phải nhường nhịn Uyn mãi. Cậu có cảm giác rõ ràng rằng Uyn nợ cậu rất nhiều mà chẳng biết ơn gì. Trong thời gian được chơi của chính cậu, xa xưa trong quá khứ mờ mịt, cậu đã bị cướp mất phần lớn thời gian chơi vì phải trông Uyn. Hồi ấy Uyn còn là em bé, và hồi ấy cũng như bây giờ, mẹ chúng ở suốt ngày trong xưởng. Giôn-ni phải đóng vai người cha bé nhỏ, và cả người mẹ bé nhỏ nữa.

Uyn có vẻ đã được hưởng lợi từ những sự nhường nhịn ấy. Nó cân đối, khá cứng cáp, cao bằng anh, lại còn nặng hơn. Như thể dòng máu sống của người này đã bị chuyển sang huyết quản người kia. Tinh thần cũng thế. Giôn-ni mệt mỏi, kiệt quệ, không còn chút đàn hồi nào, trong khi em cậu dường như căng tràn, trào ra vì sức sống.

Câu vè chế giễu mỗi lúc một to hơn. Uyn vừa nhảy vừa nhoài sát lại, thè lưỡi ra. Cánh tay trái của Giôn-ni vụt ra, kẹp lấy cổ nó. Cùng lúc ấy cậu nện nắm tay xương xẩu vào mũi nó. Đó là một nắm tay xương xẩu tới đáng thương, nhưng nó đủ sắc để gây đau, tiếng kêu ré lên vì đau đã chứng minh điều ấy. Lũ trẻ khác kêu thét sợ hãi, còn Gien-ni, em gái Giôn-ni, đã chạy vụt vào nhà.

Cậu đẩy Uyn ra, đá thật mạnh vào ống chân nó, rồi túm lấy nó, quật úp mặt xuống đất. Cậu không buông ra cho tới khi đã dí mặt nó vào đất mấy lần. Rồi bà mẹ chạy tới, một cơn lốc thiếu máu của lo âu và cơn giận người mẹ.

— Sao nó không để tôi yên? là câu trả lời của Giôn-ni trước những lời mắng của bà. Nó không thấy tôi mệt à?

— Con to bằng anh ấy rồi, Uyn gào lên trong vòng tay mẹ, mặt nó lem luốc nước mắt, đất và máu. Giờ con to bằng anh ấy rồi, và con sẽ còn to hơn. Lúc ấy con sẽ đánh cho anh ấy một trận, rồi xem!

— To thế thì mày phải đi làm đi, Giôn-ni gầm gừ. Mày hỏng là vì thế đấy. Mày phải đi làm. Mà việc của mẹ mày là bắt mày đi làm.

— Nhưng nó còn nhỏ quá, bà phản đối. Nó mới là thằng bé con.

— Tôi đi làm lúc còn nhỏ hơn nó.

Miệng Giôn-ni đã mở ra để nói tiếp nỗi bất công mà cậu cảm thấy, nhưng rồi nó khép lại đánh sập. Cậu ủ rũ quay gót, sải bước vào nhà, lên giường. Cửa phòng cậu để mở cho hơi ấm từ bếp vào. Trong lúc cởi quần áo trong ánh sáng mờ mờ, cậu nghe mẹ đang nói chuyện với một bà hàng xóm vừa ghé qua. Mẹ cậu đang khóc, lời bà ngắt quãng bởi những tiếng sụt sịt rã rời.

— Tôi chẳng hiểu thằng Giôn-ni bị làm sao, cậu nghe bà nói. Trước đây nó đâu có thế. Nó là một thiên thần bé nhỏ nhẫn nại.

— Mà nó là đứa ngoan, bà vội bênh. Nó làm lụng tận tuỵ lắm, mà nó đã phải đi làm quá sớm. Nhưng đâu phải lỗi tại tôi. Tôi đã cố hết sức, chắc chắn thế.

Những tiếng sụt sịt kéo dài từ trong bếp, và Giôn-ni lẩm bẩm một mình khi mí mắt sụp xuống:

— Chắc chắn là tôi đã làm lụng tận tuỵ chứ còn gì.

— Hết chương 1 —