Kẻ nói dối tài nhất thế gian

Ở bìa một khu rừng có một ông lão chỉ có một cậu con trai. Một hôm ông gọi con lại, bảo đem ít ngô đi xay, nhưng con phải nhớ kỹ, chớ bao giờ bước vào cối xay nào mà người chủ cối không có râu.

Cậu con trai vác ngô lên đường. Đi chưa được bao xa thì trước mặt có một cái cối xay lớn, một gã đàn ông không râu đứng ngay ở cửa.

Cậu chào:

— Chào bác không râu!

— Chào cháu bé!

— Cháu xay nhờ ở đây được không ạ?

— Được chứ, được chứ! Bác xay nốt phần của bác, rồi cháu muốn xay bao lâu thì xay.

Nhưng bỗng cậu nhớ ra lời cha dặn, bèn chào từ biệt gã, đi tiếp xuôi theo dòng sông, tới một cái cối xay khác. Cậu đâu biết rằng cậu vừa quay lưng đi thì gã không râu đã vác một bao ngô, chạy vội tới cái cối xay ấy trước cậu. Tới cối xay thứ hai, thấy một gã không râu nữa ngồi ở đó, cậu không dừng lại, đi tiếp tới cối xay thứ ba. Nhưng lần này gã không râu cũng khôn hơn cậu, đi đường khác tới trước. Tới lần thứ tư vẫn y như vậy, cậu bực mình, tự nhủ:

— Đi nữa cũng chẳng ích gì. Cối xay nào hình như cũng có một gã không râu.

Cậu bỏ bao ngô trên lưng xuống, quyết xay luôn ở đây.

Gã không râu xay xong phần ngô của mình, rồi bảo cậu bé lúc ấy mới bắt đầu xay:

— Cháu này, hay ta lấy chỗ bột của cháu làm một cái bánh đi.

Cậu bé đã hơi lo khi nhớ tới lời cha, nhưng cậu nghĩ bụng: "Việc đã rồi thì chẳng gỡ lại được", nên đáp:

— Vâng, thì làm.

Gã không râu đứng dậy, đổ bột vào chậu, khoét một cái lỗ ở giữa, bảo cậu bé ra sông vốc nước bằng hai bàn tay về nhào bánh. Bánh nhào xong, họ đặt lên bếp, vùi tro nóng lên trên cho tới khi bánh chín đều. Rồi họ dựng cái bánh dựa vào tường, vì nó to quá, chẳng tủ nào chứa nổi. Gã không râu bảo cậu bé:

— Nghe này cháu. Nếu mình chia đôi cái bánh này thì chẳng ai được ăn no. Hay mình thi xem ai nói dối được chuyện to nhất, ai nói dối hay hơn thì được cả cái bánh.

Cậu bé chẳng biết làm sao khác, đáp:

— Được ạ, bác nói trước đi.

Thế là gã không râu ra sức nói dối. Khi gã đã mỏi miệng chẳng bịa thêm được chuyện gì nữa, cậu bé bảo:

— Bác ơi, nếu bác chỉ được có thế thì chẳng thấm vào đâu! Bác nghe cháu kể một chuyện có thật này.

Hồi cháu còn trẻ, tức là lúc cháu đã già, nhà cháu có rất nhiều tổ ong. Sáng nào ngủ dậy cháu cũng đếm lại. Đếm ong thì dễ ợt, nhưng đếm tổ thì chẳng bao giờ đếm cho đúng được. Một hôm đang đếm ong, cháu thấy mất con ong tốt nhất. Chẳng để phí một giây, cháu đóng yên lên lưng một con gà trống rồi đi tìm nó. Cháu lần theo dấu nó ra tới bờ biển, biết là nó đã vượt biển, nên cháu phải theo. Sang tới bờ bên kia, cháu thấy có một người đàn ông đã đóng con ong của cháu vào cày, và nhờ nó mà đang gieo hạt kê.

Cháu quát lên: "Con ong ấy là của tôi! Anh lấy nó ở đâu ra?"

Người kia đáp: "Anh bạn ơi, nếu nó là của anh thì anh cứ dắt về." Ông ta không những trả lại con ong, mà còn cho thêm một bao hạt kê, vì đã dùng con ong của cháu. Cháu vác bao lên vai, tháo yên khỏi lưng gà trống, đặt lên lưng con ong rồi cưỡi lên, tay cầm dây dắt con gà trống cho nó được nghỉ.

Đang bay về qua biển thì một sợi dây buộc bao kê đứt đôi, cả bao rơi tõm xuống đại dương. Dĩ nhiên là mất luôn, nghĩ tới cũng chẳng ích gì. Lúc về tới nơi an toàn thì trời đã tối. Cháu xuống khỏi lưng con ong, thả nó ra cho nó đi kiếm bữa tối, cho con gà trống ăn cỏ khô, rồi cháu đi ngủ.

Nhưng sáng ra, khi thức dậy cùng mặt trời, thì ôi, cảnh tượng gì đây! Trong đêm, lũ sói đã tới ăn thịt mất con ong của cháu. Mật ong tràn ngập, dưới thung sâu tới mắt cá chân, trên đồi sâu tới đầu gối. Cháu bèn tính xem làm cách nào gom được ít mật mang về.

Tình cờ cháu có mang theo một cái rìu nhỏ. Cháu cầm rìu vào rừng, mong gặp con thú nào giết lấy da làm túi. Vừa vào rừng, cháu thấy hai con hoẵng đang nhảy lò cò một chân. Cháu chém một nhát chết cả hai, lột da làm được ba cái túi, đổ đầy mật cả ba rồi chất lên lưng con gà trống.

Cuối cùng cháu về tới nhà, thì người ta bảo cha cháu vừa mới chào đời, cháu phải đi ngay lấy nước thánh về rảy cho ông. Vừa đi cháu vừa nghĩ mãi xem có cách nào lấy lại bao hạt kê đã rơi xuống biển không. Tới chỗ lấy nước thánh, cháu thấy hạt kê đã rơi xuống đúng chỗ đất màu, đang mọc lên ngay trước mắt. Hơn thế nữa, một bàn tay vô hình còn gặt nó, rồi làm thành một cái bánh.

Thế là cháu mang cả cái bánh lẫn nước thánh, bay về qua biển. Đang bay thì một trận mưa lớn đổ xuống, biển dâng lên, cuốn mất cái bánh kê của cháu. Trời ơi, lúc về tới đất liền an toàn rồi mà cháu vẫn tiếc đứt ruột.

Bỗng cháu nhớ ra là tóc mình dài lắm. Đứng thì chấm đất, còn ngồi thì chỉ tới tai. Cháu chộp con dao cắt một lọn to, tết lại. Tối đến, cháu buộc nó thành một búi, định dùng làm gối. Nhưng lấy gì đốt lửa bây giờ? Hộp bùi nhùi thì có, nhưng chẳng có củi. Rồi cháu nhớ ra trên áo có cài một cây kim, bèn rút kim ra, chẻ nhỏ, châm lửa, rồi nằm xuống bên đống lửa mà ngủ.

Nhưng xui xẻo vẫn chưa buông tha cháu. Đang ngủ thì một tia lửa bắn lên búi tóc, cháy rụi trong nháy mắt. Tuyệt vọng, cháu quăng mình xuống đất, và lập tức lún xuống tới thắt lưng. Cháu vùng vẫy để thoát ra, nhưng chỉ càng lún sâu hơn. Thế là cháu chạy về nhà, vớ lấy cái mai, tự đào mình lên, rồi mang nước thánh về.

Dọc đường, cháu thấy trên những cánh đồng lúa chín đầy thợ gặt, và bỗng trời nóng khủng khiếp tới mức họ ngã lăn ra ngất. Cháu gọi to: "Sao các bác không dắt con ngựa cái nhà mình ra, con ngựa cao bằng hai ngày, rộng bằng nửa ngày ấy, mà làm bóng mát?" Cha cháu nghe thấy, nhảy phắt lên lưng ngựa, và thợ gặt hăng hái làm việc dưới bóng mát, còn cháu vớ một cái xô gỗ đi lấy nước cho họ uống.

Ra tới giếng thì mọi thứ đã đóng băng cứng ngắc. Muốn múc nước, cháu phải tháo đầu mình ra mà đập vỡ băng. Cháu xách nước tới gần, thợ gặt đều la lên: "Ơ kìa, đầu mày đâu rồi?" Cháu đưa tay lên sờ, thấy mình đúng là chẳng có đầu, chắc đã bỏ quên dưới giếng. Cháu chạy về tìm, thì hoá ra có một con cáo đi ngang qua đã lôi đầu cháu lên khỏi nước, đang moi óc mà ăn. Cháu rón rén lại gần, đá cho nó một cú làm nó kêu ré lên, đánh rơi một tờ giấy da, trên đó viết: "Cái bánh là của cháu, còn gã không râu thì về tay không."

Nói xong câu ấy, cậu bé đứng dậy, ôm lấy cái bánh mà về nhà, để gã không râu ở lại một mình nuốt nỗi tiu nghỉu.

— Hết —