Liêu Trai: Chân sinh

Ở Trường An có một kẻ sĩ tên là Giả Tử Long. Một hôm, tình cờ đi qua con ngõ bên cạnh, Giả gặp một người khách phong độ thật tiêu sái. Hỏi ra, thì đó là Chân sinh, người Hàm Dương, đang thuê nhà trọ ở đây. Giả trong lòng mến mộ lắm.

Hôm sau, Giả mang danh thiếp tới thăm, thì gặp lúc Chân đi vắng. Giả tới cả thảy ba lần, lần nào cũng không gặp.

Giả bèn ngầm sai người rình, đợi lúc Chân có ở nhà mới tới. Chân lại lánh vào trong, không chịu ra. Giả lục tìm khắp nơi, Chân mới chịu ra mặt.

Hai người ngồi sát gối trò chuyện, càng nói càng hợp ý, mừng rỡ như tri kỷ. Giả ở lại luôn nơi trọ của Chân, sai tiểu đồng đi mua rượu. Chân lại uống rượu giỏi, nói chuyện đùa thì thanh nhã mà dí dỏm, cuộc vui thật thỏa thích.

Rượu sắp cạn, Chân lục trong rương, lấy ra một chiếc chén ngọc không có đáy. Rót vào đó một chén rượu, chén ngọc đã đầy ắp. Chân lấy chiếc chén nhỏ múc từ đó sang bình, múc mãi mà rượu trong chén ngọc không vơi đi chút nào.

Giả lấy làm lạ, nài nỉ xin học phép ấy. Chân nói:

— Tôi không muốn gặp anh, chẳng phải vì anh có tật xấu gì khác. Chỉ vì lòng tham của anh chưa sạch mà thôi. Đây là phép giấu kín của nhà tiên, đâu thể truyền cho anh được.

Giả kêu:

— Oan cho tôi quá! Tôi có tham gì đâu. Thỉnh thoảng có nảy ra ý mong muốn xa xỉ, chẳng qua chỉ vì nghèo đó thôi.

Hai người cười xòa rồi chia tay.

Từ đó họ qua lại với nhau không lúc nào ngớt, thân tới mức quên cả lễ nghi khách sáo.

Mỗi khi Giả túng thiếu, Chân lại lấy ra một hòn đá đen, thổi vào đó, đọc thần chú, rồi đem mài lên mảnh ngói, mảnh gạch. Tức thì gạch ngói biến thành bạc trắng. Chân đem bạc tặng Giả, nhưng chỉ vừa đủ dùng, chưa bao giờ dư ra.

Giả thường xin thêm. Chân nói:

— Tôi bảo anh tham, có sai đâu nào!

Giả nghĩ, nếu nói thẳng ra mà xin, ắt chẳng bao giờ được. Chàng bèn tính đợi lúc Chân say ngủ, lấy trộm hòn đá, rồi nắm lấy nó mà ép bạn.

Một hôm, uống rượu xong, Chân đã nằm. Giả rón rén dậy, lục tìm dưới đống áo của bạn. Chân biết ngay, nói:

— Anh thật mất hết lương tâm rồi. Không thể ở với anh được nữa!

Chân bèn từ biệt, dọn nhà đi nơi khác.

Hơn một năm sau, Giả dạo chơi bên bờ sông, thấy một hòn đá đen bóng, trơn láng, giống hệt món đồ của Chân. Giả nhặt về, cất giữ như báu vật.

Mấy hôm sau, Chân bỗng tới, vẻ mặt thẫn thờ như vừa đánh mất vật gì. Giả an ủi, hỏi han. Chân nói:

— Cái vật anh thấy trước đây, chính là hòn đá điểm kim của nhà tiên. Ngày trước tôi theo học Bão Chân Tử, thầy thương tôi tính tình thẳng thắn trong sạch, nên đem cho. Sau một lần say rượu tôi đánh mất, bói thầm thì biết nó đang ở chỗ anh. Nếu anh chịu trả lại, ơn ấy tôi không dám quên.

Giả cười:

— Tôi xưa nay chưa từng dám dối bạn bè. Quả đúng như anh đã bói. Nhưng mà, hiểu cái nghèo của Quản Trọng, không ai bằng Bào Thúc. Anh tính sao đây?

Chân xin tặng một trăm lạng bạc. Giả nói:

— Một trăm lạng đâu phải ít. Nhưng anh cứ dạy tôi câu thần chú, để tôi tự tay thử một lần, là tôi không còn gì ân hận nữa.

Chân sợ Giả không giữ lời. Giả nói:

— Anh là tiên kia mà. Lẽ nào anh không biết Giả này có bao giờ thất tín với bạn bè hay không?

Chân bèn truyền câu thần chú.

Giả liếc thấy trên bậc thềm có một tảng đá lớn, định đem ra thử. Chân vội nắm lấy khuỷu tay bạn, không cho tới gần. Giả bèn cúi xuống nhặt nửa viên gạch, đặt lên cái đe sắt, nói:

— Như thế này mà cũng gọi là nhiều sao?

Chân mới chịu để yên.

Ai ngờ Giả không mài vào viên gạch, mà mài thẳng vào cái đe. Chân biến sắc, định nhào tới giằng lại, nhưng cái đe đã hóa thành một khối vàng ròng.

Giả trả hòn đá cho Chân. Chân thở dài:

— Việc đã thế rồi, còn nói gì nữa. Nhưng đem phúc lộc ban bừa cho người, ắt sẽ bị trời phạt. Nếu anh muốn gỡ tội cho tôi, thì hãy bố thí một trăm cỗ quan tài và một trăm tấm áo bông. Anh có chịu không?

Giả đáp:

— Sở dĩ tôi muốn có tiền, vốn đâu phải để chôn xuống hầm mà giữ. Anh vẫn coi tôi là thằng giữ của hay sao?

Chân mừng rỡ ra về.

Giả được vàng, vừa bố thí vừa buôn bán. Chưa tới ba năm, số bố thí đã đủ.

Chân bỗng lại tới, nắm tay Giả mà nói:

— Anh quả là người giữ chữ tín, trọng nghĩa! Sau lần chia tay ấy, tôi bị Phúc thần tâu lên Thượng đế, gạch tên khỏi sổ tiên. Nhờ anh rộng tay bố thí, nay công đức ấy đã chuộc được tội cho tôi. Mong anh cứ thế mà làm, đừng bỏ dở.

Giả hỏi Chân là người của ty nào trên trời. Chân đáp:

— Tôi chỉ là một con hồ ly có đạo hạnh mà thôi. Xuất thân thấp hèn lắm, không chịu nổi thêm tội nghiệt, nên cả đời tự giữ mình, không dám làm bậy một mảy may nào.

Giả bày rượu, hai người lại vui vẻ uống với nhau như thuở trước.

Giả sống tới hơn chín mươi tuổi, con hồ ly vẫn thỉnh thoảng tới nhà chơi.

Ở Trường Sơn lại có một người bán thuốc giải độc thạch tín. Người sắp chết vì trúng độc, đổ thuốc ấy vào là sống lại cả. Nhưng ông giấu kín phương thuốc, ngay cả người thân thích cũng không truyền.

Một hôm, ông bị liên lụy vào một vụ kiện, bị bắt giam. Cậu em vợ mang cơm vào ngục, lén trộn thạch tín vào trong. Cậu ngồi đợi ông ăn xong mới nói cho biết. Ông không tin.

Một lát sau, trong bụng quặn lên sôi sục, ông mới hoảng hồn, chửi:

— Đồ súc sinh, đi mau! Ở nhà tuy có sẵn thuốc bột, nhưng đường xa e chờ không kịp. Mau tìm trong thành ít cây trâu cổ, tán thành bột, hòa với một chén nước trong, đem lại đây ngay!

Cậu em vợ làm đúng như lời. Lúc cậu tìm được đem tới, ông đã nôn tháo, tưởng chết đến nơi. Vội đổ thuốc vào, tức thì yên ổn.

Phương thuốc ấy từ đó mới được truyền ra. Chuyện này cũng giống như con hồ ly giấu kín hòn đá của nó vậy.

— Hết —