Liêu Trai: Cố sinh

Anh học trò họ Cố, người Giang Nam, đi trọ học ở đất Tắc Hạ. Mắt anh bỗng sưng vù, ngày đêm rên rỉ, thuốc thang gì cũng không ăn thua.

Hơn mười ngày sau, cơn đau dịu bớt. Nhưng hễ nhắm mắt lại, anh liền thấy một toà nhà lớn, có tới bốn năm lớp, cửa nào cũng mở toang. Ở tận lớp trong cùng có người qua lại, nhưng chỉ thấy xa xa, không nhìn rõ được.

Một hôm, anh đang chăm chú nhìn vào đó, bỗng thấy mình đã ở trong toà nhà. Đi qua ba lớp cửa, tuyệt không thấy bóng người.

Có hai gian sảnh nam bắc, bên trong trải thảm đỏ kín sàn. Anh ghé mắt nhìn vào, thấy cả gian đầy trẻ nhỏ. Đứa ngồi, đứa nằm, đứa bò, không sao đếm xuể.

Anh đang ngạc nhiên ngờ vực, thì có một người từ phía sau nhà đi ra, thấy anh liền nói:

— Tiểu vương tử bảo có khách phương xa ở ngoài cửa, quả nhiên đúng thế.

Rồi người ấy mời anh vào. Cố không dám vào, người ấy cứ ép, anh mới vào. Anh hỏi:

— Đây là đâu?

Người ấy đáp:

— Đây là phủ của thế tử Cửu vương. Thế tử mới khỏi bệnh sốt rét. Hôm nay thân thích, tân khách tới chúc mừng. Tiên sinh thật là có duyên.

Nói chưa dứt, đã có người chạy tới giục đi mau. Chốc lát tới một nơi, lầu chạm, lan can son. Một toà điện quay mặt về hướng bắc, rộng tới chín gian. Bước lên thềm, thì khách đã ngồi chật cả. Thấy một chàng trai trẻ ngồi quay mặt về hướng bắc, anh biết đó là vương tử, bèn phục xuống dưới thềm. Cả sảnh đều đứng dậy. Vương tử kéo Cố ngồi ở phía đông.

Rượu vừa rót, trống nhạc bỗng nổi lên. Các đào hát bước lên sảnh, diễn vở Hoa Phong chúc thọ.

Mới qua ba hồi, thì ông chủ quán trọ với đứa đầy tớ gọi anh dậy ăn cơm trưa. Họ đứng ngay đầu giường gọi mãi. Tai anh nghe rõ mồn một. Trong bụng sợ vương tử biết, anh bèn mượn cớ đi giải mà ra ngoài.

Ngước nhìn mặt trời, thấy đã quá trưa. Thấy đứa đầy tớ đứng trước giường, anh mới biết mình chưa hề rời khỏi quán trọ.

Lòng anh nóng ruột muốn quay lại ngay, bèn bảo đầy tớ đóng cửa đi ra. Vừa chợp mắt, đã thấy cung điện vẫn y như cũ. Anh vội theo lối cũ đi vào.

Đi qua chỗ đám trẻ nhỏ lúc nãy, thì chẳng còn đứa trẻ nào. Chỉ có mấy chục bà lão đầu bù tóc rối, lưng còng, ngồi nằm trong đó. Thấy Cố, họ cất giọng hằn học:

— Thằng vô lại nhà ai, tới đây rình mò!

Cố sợ hãi, không dám thanh minh, rảo bước vào sân sau, lên điện ngồi vào chỗ.

Thấy dưới cằm vương tử đã mọc một bộ râu dài hơn một thước. Thấy Cố, vương tử cười hỏi:

— Anh đi đâu thế? Tuồng đã diễn qua bảy hồi rồi.

Rồi vương tử đưa ra một cái chén lớn, phạt anh uống.

Một lúc sau, khúc hát dứt, người ta lại dâng danh mục tuồng lên. Cố chọn vở Bành Tổ lấy vợ. Đào hát liền rót rượu vào một cái gáo dừa, chứa được chừng năm đấu. Cố rời chỗ, từ chối:

— Thần đang đau mắt, không dám say quá.

Vương tử nói:

— Anh đau mắt ư? Ở đây có thái y, hãy để ông ấy xem cho.

Một vị khách ngồi phía đông liền rời chỗ đi tới, dùng hai ngón tay vạch hai khoé mắt anh ra, lấy cây trâm ngọc chấm một thứ cao trắng như mỡ vào. Ông dặn anh nhắm mắt ngủ một lát.

Vương tử sai thị nữ dẫn anh vào một gian buồng phía trong, cho nằm nghỉ. Nằm một lúc, thấy màn giường thơm tho êm ái, anh ngủ say.

Chẳng bao lâu, bỗng nghe tiếng chiêng, tiếng thanh la inh ỏi, anh giật mình tỉnh giấc. Anh ngờ là tuồng chưa diễn xong. Mở mắt nhìn, thì ra trong quán trọ, một con chó đang liếm cái chảo dầu, chảo va kêu loảng xoảng.

Thế nhưng bệnh mắt của anh đã khỏi hẳn. Nhắm mắt lại lần nữa, thì chẳng còn thấy gì cả.

— Hết —