Liêu Trai: Ty Khảo Tệ

Văn Nhân sinh là người Hà Nam. Chàng ốm liệt giường đã mấy ngày, thì thấy một anh tú tài bước vào, phủ phục chào dưới chân giường, khiêm nhường giữ lễ đủ cả.

Rồi anh ta mời chàng đi dạo mấy bước, khoác tay chàng nói chuyện dài dòng, vừa nói vừa đi. Ra tới mấy dặm rồi vẫn chưa chịu chia tay. Văn Nhân sinh dừng chân, chắp tay từ biệt. Anh tú tài nói:

— Phiền ông đi thêm mấy bước nữa. Tôi có một việc muốn nhờ.

Chàng hỏi việc gì. Anh ta đáp:

— Bọn chúng tôi đều thuộc quyền Ty Khảo Tệ. Người cai quản Ty tên là Hư Đỗ quỷ vương, nghĩa là quỷ vương Bụng Rỗng. Học trò lần đầu tới trình diện, theo lệ phải bị cắt thịt đùi. Tôi muốn nhờ ông nói giúp một lời.

Chàng kinh ngạc hỏi:

— Có tội gì mà đến nỗi thế?

Anh tú tài đáp:

— Chẳng cần có tội. Đó là lệ cũ. Ai có nhiều tiền đút lót thì chuộc được. Nhưng tôi thì nghèo.

Chàng nói:

— Tôi xưa nay chẳng quen biết quỷ vương, làm sao giúp được?

Anh tú tài nói:

— Kiếp trước ông là hàng ông nội của hắn, chắc hắn phải nghe.

Đang nói chuyện, thì đã vào tới thành. Tới một toà dinh, nhà cửa không rộng lắm, chỉ có một gian công đường vừa cao vừa rộng. Dưới công đường dựng hai tấm bia đá đứng hai bên đông tây, chữ viết màu xanh, mỗi chữ to hơn cái rổ. Một tấm khắc bốn chữ "Hiếu, Đễ, Trung, Tín". Một tấm khắc bốn chữ "Lễ, Nghĩa, Liêm, Sỉ".

Bước lên bậc thềm, thấy trên công đường treo một tấm biển, viết chữ to: "Ty Khảo Tệ". Giữa hai cột có đôi câu đối khắc gỗ chữ xanh, đại ý nói: đây là trường học dạy đức hạnh cho cõi âm, kẻ sĩ trên dưới cả nhà toàn là học trò ma của lễ nhạc.

Chàng còn đang ngắm, thì quan đã ra. Tóc quăn tít, lưng còng như lưng cá, trông như người đã sống mấy trăm năm. Mà lỗ mũi hếch ngược lên trời, môi trề ra ngoài, không che nổi hàm răng. Theo sau là một viên chủ bạ, đầu hổ mình người. Lại thêm hơn chục tên hầu đứng hai bên, nửa số trông dữ tợn như yêu tinh núi.

Anh tú tài nói:

— Đó là quỷ vương.

Văn Nhân sinh hoảng quá, định lùi ra. Nhưng quỷ vương đã trông thấy, bước xuống thềm vái chào, mời chàng lên, hỏi han sức khoẻ. Chàng chỉ dạ dạ. Quỷ vương lại hỏi:

— Ngài tới đây có việc gì?

Chàng bèn nói rõ ý của anh tú tài. Quỷ vương biến sắc:

— Đây là lệ có sẵn. Dẫu là lệnh cha tôi, tôi cũng không dám theo!

Vẻ mặt hắn lạnh lùng nghiêm khắc, như không thể chen vào được một lời. Chàng không dám nói thêm, vội đứng dậy cáo từ. Quỷ vương nghiêng mình tiễn chàng ra tận ngoài cổng mới quay vào.

Văn Nhân sinh không về, lén quay vào xem sự thể ra sao. Tới dưới công đường, thì thấy anh tú tài cùng mấy người bạn đã bị trói tay, buộc chân, nối nhau thành một chuỗi. Một tên mặt mũi dữ tợn cầm dao tới, lột quần anh tú tài ra, cắt một miếng thịt đùi, to chừng ba ngón tay khép lại. Anh tú tài gào thét đến khản cả tiếng.

Văn Nhân sinh tuổi trẻ, trọng nghĩa khí, tức giận không nén được, hét lớn:

— Tàn ác như thế này, còn ra thế giới gì nữa!

Quỷ vương giật mình đứng dậy, tạm ra lệnh ngừng cắt, xỏ vội giày chạy ra đón chàng. Nhưng chàng đã giận dữ bỏ đi.

Chàng đi khắp chợ kể cho mọi người nghe, nói sẽ lên kiện tận Thượng đế. Có người cười:

— Ông gàn quá! Trời xanh thăm thẳm, biết tìm Thượng đế ở đâu mà kêu oan? Bọn chúng chỉ gần với Diêm La thôi. Kêu Diêm La, may ra còn có người đáp.

Rồi người ấy chỉ đường cho chàng. Chàng rảo bước tới, quả nhiên thấy cung điện thềm bậc oai nghiêm, Diêm La đang ngồi. Chàng phục xuống thềm kêu oan.

Diêm La gọi chàng lên hỏi xong, lập tức sai lũ quỷ mang dây trói, cầm chuỳ sắt đi. Một lát sau, quỷ vương và anh tú tài cùng bị giải tới. Diêm La xét thấy tình hình đúng thật, nổi giận nói:

— Ta thương ngươi kiếp trước học hành vất vả, nên tạm giao cho chức này, đợi ngày đầu thai vào nhà quyền quý. Nay ngươi dám làm thế này sao! Rút gân lành của ngươi ra, thêm xương xấu vào, phạt ngươi đời này kiếp này, đời đời kiếp kiếp, không bao giờ được phát đạt!

Lũ quỷ bèn quất roi, quỷ vương ngã lăn ra đất, gãy một cái răng. Chúng lấy dao rạch đầu ngón tay, rút gân ra, trắng bóng như sợi tơ. Quỷ vương kêu đau, tiếng như lợn bị chọc tiết. Rút xong gân tay chân, hai con quỷ giải hắn đi.

Văn Nhân sinh dập đầu lạy tạ rồi lui ra. Anh tú tài theo sau, cảm tạ rối rít.

Anh tú tài dắt chàng đi qua chợ, tiễn chàng về. Đi qua một nhà treo rèm đỏ. Trong rèm có một người con gái hé nửa mặt ra, trang điểm tuyệt đẹp. Chàng hỏi:

— Nhà ai thế?

Anh tú tài đáp:

— Đây là xóm lầu xanh.

Đi qua rồi, chàng vẫn bồi hồi không dứt ra được, bèn một mực bảo anh tú tài thôi đừng tiễn nữa. Anh tú tài nói:

— Ông vì tôi mà tới đây, nay để ông lủi thủi một mình mà về, lòng tôi sao nỡ.

Chàng cứ khăng khăng từ chối, anh tú tài mới đi.

Đợi anh ta đi xa rồi, chàng vội chạy vào trong rèm. Cô gái ra đón, mặt mày hớn hở. Vào nhà ngồi, hai người hỏi tên họ nhau. Cô gái tự xưng họ Liễu, tên tục là Thu Hoa. Một bà già bước ra bày rượu thịt. Rượu xong, hai người quấn quýt, lại tha thiết hẹn ước chuyện cưới xin.

Trời sáng, bà già vào nói:

— Củi nước trong nhà hết sạch rồi, phải phiền tới tiền của cậu, biết làm sao đây!

Chàng sực nhớ ra túi mình trống rỗng, xấu hổ hoảng hốt, không nói được tiếng nào. Hồi lâu mới bảo:

— Thật tình tôi không mang theo đồng nào. Xin viết giấy nợ, về tới nhà sẽ trả ngay.

Bà già biến sắc:

— Đã bao giờ nghe gái lầu xanh đi đòi nợ chưa?

Thu Hoa nhíu mày, không nói một câu. Chàng đành tạm cởi áo ra làm vật cầm. Bà già cầm lấy, cười khẩy:

— Thứ này còn chưa đủ trả tiền rượu!

Rồi bà lải nhải không vừa ý, cùng cô gái đi vào trong.

Một lúc lâu, chàng vẫn mong cô gái ra chào từ biệt, hẹn lại lời cũ. Mãi không thấy tăm hơi, chàng lén vào nhòm, thì thấy bà già với Thu Hoa, từ vai trở lên đã hoá thành đầu quỷ đầu trâu, mắt long lanh, đứng nhìn nhau.

Chàng sợ quá, chạy vội ra ngoài. Định về nhà, thì trước mặt trăm ngả đường toả ra, chẳng biết đi lối nào. Hỏi người trong chợ, chẳng ai biết tên làng của chàng.

Chàng lang thang giữa phố chợ, qua hai đêm hai ngày, lòng buồn tủi chua xót, bụng đói kêu ùng ục, tiến lui đều không biết tính sao.

Bỗng anh tú tài đi qua, trông thấy chàng, ngạc nhiên hỏi:

— Sao ông còn chưa về, lại ăn mặc xốc xếch thế này?

Chàng xấu hổ, chẳng biết đáp sao. Anh tú tài nói:

— Hiểu rồi! Hay là ông bị lũ dạ xoa đội lốt gái lầu xanh kia làm mê muội?

Rồi anh ta hùng hổ đi tới, quát:

— Mẹ con con Thu Hoa kia, sao không chừa cho người ta chút thể diện!

Đi một lát, anh ta mang áo về trả cho chàng, nói:

— Con đàn bà vô lễ, tôi đã mắng cho một trận rồi.

Rồi anh ta tiễn chàng về tận nhà, mới từ biệt mà đi.

Văn Nhân sinh đột ngột tắt thở, ba ngày sau mới tỉnh lại, kể lại mọi chuyện rành rọt từng chi tiết.

— Hết —