Chương 1: Chiếc giày thêu
Ở Đông Xương có nhà họ Biện làm nghề chữa bệnh cho trâu bò, có cô con gái tên là Yên Chi, thông minh xinh đẹp. Cha nàng yêu quý lắm, muốn gả nàng vào nhà dòng dõi thanh cao. Nhưng các nhà thế gia khinh nhà nàng nghèo hèn, không thèm kết thông gia, vì thế nàng đã tới tuổi cài trâm mà chưa có nơi nào.
Nhà đối diện có vợ anh Cung là Vương thị, tính nhẹ dạ hay đùa, là bạn chuyện trò thân thiết của Yên Chi. Một hôm, Yên Chi tiễn Vương thị ra cổng, thấy một chàng trai đi qua, áo trắng mũ trắng, phong thái rất đẹp. Yên Chi có vẻ động lòng, đưa mắt nhìn theo. Chàng trai cúi đầu, rảo bước đi. Đi đã xa mà nàng vẫn còn đứng nhìn. Vương thị đoán được ý, trêu:
— Với tài sắc của cô, được lấy người ấy thì chẳng còn gì phải tiếc.
Yên Chi đỏ ửng hai má, lặng lẽ không nói câu nào. Vương thị hỏi:
— Cô có biết anh chàng ấy không?
— Không biết.
— Đó là tú tài Ngạc Thu Chuẩn ở ngõ nam, con một ông cử đã mất. Tôi trước ở cùng xóm nên biết. Trên đời không có người đàn ông nào hiền lành dịu dàng bằng. Nay anh ấy mặc áo trắng là vì đang để tang vợ chưa mãn. Nếu cô có ý, tôi sẽ nhắn anh ấy nhờ người mai mối.
Yên Chi không nói gì. Vương thị cười rồi về.
Mấy ngày không thấy tin tức, Yên Chi ngờ Vương thị chưa rảnh mà đi, lại ngờ con nhà quan không chịu hạ mình. Nàng buồn bã thẫn thờ, nhớ thương khổ sở, dần bỏ ăn uống, ốm nằm liệt giường. Vương thị tới thăm, gặng hỏi vì sao ốm. Nàng nói:
— Chính em cũng không biết. Chỉ từ hôm chia tay chị, em thấy cứ bồn chồn không vui, thoi thóp sống qua ngày, sớm tối không biết thế nào.
Vương thị ghé tai nói nhỏ:
— Chồng chị đi buôn chưa về, nên chưa có ai nhắn tin cho cậu Ngạc. Cô không khoẻ, có phải vì chuyện ấy không?
Yên Chi đỏ mặt hồi lâu. Vương thị đùa:
— Nếu đúng vì thế, bệnh đã tới nước này, còn kiêng nể gì nữa? Cứ bảo cậu ấy ban đêm tới gặp một lần, lẽ nào cậu ấy không chịu?
Yên Chi thở dài:
— Việc đã đến thế này thì em cũng chẳng còn xấu hổ gì nữa. Nếu anh ấy không chê nhà em nghèo hèn, sai người mai mối tới ngay, thì bệnh em sẽ khỏi. Còn hẹn hò lén lút thì nhất định không được!
Vương thị gật đầu rồi về.
Nguyên Vương thị hồi nhỏ có tư tình với anh học trò hàng xóm là Túc Giới. Lấy chồng rồi, Túc hễ dò biết chồng nàng đi vắng là lại tìm tới. Đêm ấy Túc vừa tới, Vương thị đem chuyện Yên Chi ra kể làm trò cười, lại đùa dặn hắn nhắn giùm cho cậu Ngạc. Túc từ lâu đã biết Yên Chi đẹp, nghe vậy thầm mừng, nghĩ đây là dịp tốt. Định bàn với Vương thị, lại sợ nàng ghen, hắn bèn giả vờ hỏi vu vơ, dò được hết đường đi lối lại trong nhà Yên Chi.
Đêm hôm sau, hắn trèo tường vào, tới thẳng chỗ Yên Chi, lấy ngón tay gõ cửa sổ. Bên trong hỏi:
— Ai đó?
— Ngạc đây.
Yên Chi nói:
— Em nhớ anh là vì chuyện trăm năm, chứ không phải vì một đêm. Nếu anh thật lòng yêu em, thì mau nhờ người mai mối. Còn nếu nói chuyện lén lút, thì em không dám vâng lời.
Túc tạm nhận lời, khẩn khoản xin nắm cổ tay nàng một lần làm tin. Nàng không nỡ từ chối quá, cố gượng ốm dậy mở cửa. Túc xông ngay vào, ôm lấy nàng đòi ân ái. Nàng không còn sức chống, ngã xuống đất, thở không ra hơi. Túc vội kéo nàng dậy. Nàng nói:
— Kẻ du côn ở đâu tới đây, ắt không phải anh Ngạc. Nếu là anh Ngạc thật, người ấy hiền lành, biết em ốm vì đâu, ắt phải thương xót, sao lại hung bạo thế này! Còn thế nữa thì em sẽ kêu lên, mất danh tiết thì cả hai đều chẳng được gì!
Túc sợ lộ chuyện giả mạo, không dám ép nữa, chỉ xin hẹn ngày gặp lại. Nàng hẹn tới ngày rước dâu. Túc cho là lâu quá, lại nài. Nàng chán bị đeo bám, hẹn đợi khỏi bệnh. Túc xin vật làm tin, nàng không cho. Túc bèn nắm chân nàng, tháo chiếc giày thêu mang đi. Nàng gọi hắn lại, nói:
— Thân em đã hứa với anh, còn tiếc gì nữa? Chỉ sợ vẽ hổ không thành lại ra chó, để mang tiếng nhơ. Nay vật riêng tư đã vào tay anh, chắc không lấy lại được. Nếu anh phụ lòng, em chỉ có một cái chết!
Túc ra khỏi đó, lại tới ngủ nhà Vương thị. Nằm rồi mà lòng vẫn không quên chiếc giày, hắn lén sờ vào tay áo, thì đã mất. Hắn vội dậy thắp đèn, giũ áo tìm khắp. Vương thị hỏi, hắn không đáp. Hắn ngờ Vương thị giấu, Vương thị lại cố ý cười để hắn càng ngờ. Túc không giấu được, phải kể thật. Kể xong, hai người soi đèn khắp ngoài cổng, vẫn không thấy. Hắn tức tối về ngủ, thầm mừng đêm khuya không có ai, chắc rơi trên đường vẫn còn. Sáng sớm dậy đi tìm, cũng chẳng thấy tăm hơi.
Nguyên trong ngõ có một gã tên là Mao Đại, du thủ du thực, không nghề nghiệp. Gã từng ve vãn Vương thị không được, biết Túc với nàng có tình ý, muốn bắt quả tang để doạ nạt. Đêm ấy gã đi qua cổng nhà nàng, đẩy thử thấy cửa không cài, bèn lẻn vào. Vừa tới dưới cửa sổ, chân giẫm phải một vật mềm như bông lụa. Nhặt lên xem, thì là chiếc giày con gái bọc trong khăn. Gã nằm phục nghe trộm, nghe Túc kể rất rõ đầu đuôi, mừng lắm, lẻn ra ngoài.
— Hết chương 1 —