Những người con gái đội khăn đàn ông

Chương 1: Những người con gái đội khăn đàn ông

Ngày rảnh lần giở chuyện xưa nay, xưa nay có mấy người con trai lúc nguy nan có được mưu thần, không bị người khác tính kế? Đàn ông lắm kẻ hoảng hốt lầm lạc, đàn bà lại có người mưu trí lạ lùng. Nếu trí lượng hơn được mày ngài, thì đội khăn đàn ông có gì phải thẹn?

Thường nói: đàn bà có trí hơn cả đàn ông. Từ xưa đàn bà hơn đàn ông cũng nhiều lắm. Trừ những kẻ ác thủ đoạn lớn như Lã thái hậu, Võ Tắc Thiên thì không bàn. Lại trừ những người tốt hiền đức, trinh liệt lớn như Vệ Trang Khương, con gái họ Tào thì cũng không bàn. Lại trừ những văn nhân học vấn lớn, tài hoa lớn như Tào Đại Gia, Ban Tiệp Dư, Tô Nhược Lan, Thẩm Mãn Nguyện, Lý Dị An, Chu Thục Chân thì cũng không bàn. Lại trừ những người lạ trí mưu lớn, dũng lược lớn như phu nhân xe gấm họ Phùng, phu nhân Hoán Hoa họ Nhậm, phu nhân lọng gấm họ Tiển cùng những nương tử trong quân, nữ tướng cờ thêu, thì cũng không bàn. Nay chỉ nói một hạng kỳ kỳ quái quái, lạ lạ lùng lùng: đàn ông giả mà chẳng phải đàn ông, đàn bà thật mà đội khăn đàn ông, đáng kính đáng yêu, đáng cười đáng hát. Đúng là: kể đến thì váy thoa thêm sắc mừng, nói ra thì đàn ông bớt tinh thần.

Theo truyện của người đời Đường, có một người con gái tên Mộc Lan, người Thư Dương đất Hà Nam. Vì cha bị quan điểm đi lính thú biên ải, Mộc Lan thương cha nhiều bệnh, giả gái làm trai, đi lính thay cha. Đầu đội mũ trụ, mình mặc áo giáp sắt, tay cầm giáo mác, lưng đeo cung tên, gõ mõ cầm chuông canh đêm, ăn gió nằm cỏ, chịu trăm nghìn vất vả. Như thế mười năm, hết hạn lính trở về, vẫn còn là thân con gái trong trắng. Nơi biên ải muôn nghìn quân sĩ, không một người nào nhận ra nàng là con gái. Người đời sau có thơ khen: Đề Oanh cứu cha xưa nay hiếm, thay cha tòng quân còn lạ hơn. Trọn hiếu trọn trung lại trọn tiết, đàn ông mấy ai chẳng thiếu sót?

Lại có một người con gái tên Chúc Anh Đài, người Nghĩa Hưng đất Thường Châu, từ nhỏ thông sách ham học. Nghe Dư Hàng văn phong thịnh nhất, nàng muốn đến đó học. Anh và chị dâu ngăn:

— Người xưa trai gái bảy tuổi không ngồi chung chiếu, không ăn chung mâm. Em nay mười sáu tuổi lại ra ngoài đi học, trai gái không phân, chẳng phải chuyện cười sao!

Anh Đài nói:

— Em tự có kế hay.

Nàng bèn quấn khăn thắt đai, giả làm con trai, bước ra trước mặt anh chị, anh chị cũng không nhận ra. Lúc Anh Đài sắp đi, đúng đầu hè, hoa lựu nở rộ. Nàng hái một cành cắm lên bồn hoa, khấn trời:

— Chúc Anh Đài này ra ngoài đi học, nếu giữ trọn danh tiết thì cành này bén rễ mọc lá, năm năm ra hoa. Nếu có việc xấu làm nhục gia phong, thì cành này khô héo.

Khấn xong ra cửa, nàng tự xưng là Chúc Cửu xá nhân. Nàng gặp một người bạn người Tô Châu tên Lương Sơn Bá, cùng học một trường, rất mến nhau, kết làm anh em. Ngày cùng ăn, đêm cùng ngủ, như thế ba năm. Anh Đài áo chẳng cởi dây, Sơn Bá nhiều lần ngờ vực hỏi han, đều bị Anh Đài nói lảng đi. Học ba năm, học vấn đã thành, chia tay về nhà, nàng hẹn Lương Sơn Bá:

— Trong hai tháng, anh nên đến thăm em.

Lúc Anh Đài về vẫn là đầu hè, cành lựu cắm trên bồn hoa hoa lá đều tươi tốt, anh chị mới tin.

Cách ba mươi dặm trong cùng huyện có làng An Lạc. Trong làng có nhà họ Mã giàu lớn, nghe cô Chúc hiền thục, nhờ mối đến bàn hôn với anh nàng. Người anh hứa ngay, lễ hỏi lễ dạm đều đã xong, hẹn tháng hai năm sau rước dâu. Nguyên Anh Đài có ý với Sơn Bá, định đợi lúc chàng đến thăm sẽ hé lộ cơ sự. Nào ngờ Sơn Bá có việc, chậm trễ ở nhà. Anh Đài sợ anh chị ngờ, không dám từ chối.

Sơn Bá mãi đến tháng mười mới lên đường, đã quá sáu tháng. Đến trang trại họ Chúc, hỏi Chúc Cửu xá nhân, người trong trang nói:

— Trang này chỉ có cô Chúc Cửu nương, không có Chúc Cửu xá nhân nào cả.

Sơn Bá ngờ ngợ, đưa danh thiếp vào. Chỉ thấy con hầu ra mời:

— Mời anh Lương vào nhà giữa gặp mặt.

Sơn Bá bước vào nhà giữa, Chúc Anh Đài áo hồng tay biếc, ăn mặc khác hẳn. Sơn Bá cả kinh, mới biết nàng giả trai, tự thẹn mình ngu dốt không nhận ra. Hỏi han xong, chàng nói đến chuyện hôn nhân. Anh Đài lấy cớ anh chị làm chủ, đã hứa gả cho họ Mã. Sơn Bá tự hận mình đến muộn, hối hận không kịp. Chia tay về nhà, chàng thành bệnh tương tư, thoi thóp không dậy nổi, đến cuối năm thì mất. Chàng dặn cha mẹ:

— Hãy chôn con ở đầu đường làng An Lạc.

Cha mẹ y lời chôn chàng.

Năm sau, Anh Đài về nhà họ Mã. Kiệu đi đến đầu đường làng An Lạc, bỗng gió dữ nổi bốn phía, trời đất tối sầm, người khiêng kiệu không đi được. Anh Đài ngước mắt nhìn, chỉ thấy Lương Sơn Bá nhẹ nhàng đi tới, nói:

— Anh vì nhớ em, ốm một trận mà chết, nay chôn ở đất này. Em không quên tình xưa, có thể ra khỏi kiệu nhìn anh một lần.

Anh Đài quả nhiên bước ra khỏi kiệu. Bỗng nghe một tiếng vang, đất nứt ra hơn một trượng, Anh Đài nhảy vào khe nứt. Mọi người níu áo nàng, áo tuột ra như xác ve, từng mảnh bay đi. Chốc lát trời quang đất sáng, chỗ đất nứt chỉ còn mảnh như sợi chỉ. Chỗ dừng kiệu chính là mộ Lương Sơn Bá. Mới biết sống làm anh em, chết làm vợ chồng. Xem những mảnh áo bay đi thì hoá thành hai loại bướm hoa. Người ta đồn là tinh linh hai người hoá thành, con đỏ là Lương Sơn Bá, con đen là Chúc Anh Đài. Loài bướm ấy đâu cũng có, đến nay vẫn gọi tên là Lương Sơn Bá, Chúc Anh Đài. Người đời sau có thơ khen: ba năm trong trường sách cùng ngủ cùng dậy, nhân duyên sống hoá nhân duyên chết. Chẳng phải Sơn Bá không phân biệt được, mà là Anh Đài chí tiết vững bền.

Lại có một người con gái họ Hoàng tên Sùng Hỗ, người Lâm Cùng đất Tây Thục, sinh ra thông minh thanh nhã, thơ phú đều giỏi. Cha mẹ đều mất, cũng không họ hàng. Bấy giờ tể tướng Chu Tường trấn đất Thục, Sùng Hỗ giả làm tú tài, đem những quyển thơ ngày thường làm dâng lên. Chu Tường xem, bài nào cũng khen hay, chữ nào cũng khen lạ, bèn tiến cử làm quan thuộc ở quận. Nàng làm việc quan tinh tường nhanh nhẹn. Trong vùng có những vụ án ngờ, nhiều năm không xử được, qua tay Sùng Hỗ phân giải thì đều sáng tỏ. Nàng nhiều lần tạm coi việc phủ huyện, đến đâu cũng có tiếng, nha lại kính sợ, sĩ dân cảm phục.

Chu Tường tiến cử đầu tiên lên triều, nói tài nàng có thể dùng lớn. Ông muốn gả con gái cho nàng, nhờ quan thái thú làm mối. Sùng Hỗ chỉ mỉm cười không đáp. Chu Tường nhân lúc nàng vào yết kiến, tự nói ý mình. Sùng Hỗ xin giấy bút, làm một bài thơ dâng lên. Thơ rằng: từ khi lìa bến sông biếc nhặt lông trả, nghèo giữ lều tranh chỉ làm thơ. Từ khi mặc áo bào xanh làm quan thuộc quận, mãi bỏ gương loan vẽ mày ngài. Lập thân vững vàng tiết thông xanh, giữ chí kiên cường dáng ngọc trắng. Nếu phủ tướng muốn nhận làm rể, xin trời mau đổi thành thân trai.

Chu Tường xem thơ cả kinh, hỏi rõ đầu đuôi, mới biết quả là con gái. Vì là con gái giả trai, việc liên quan đến phong hoá, không tiện làm lớn chuyện, ông bảo nàng từ chức, ở ẩn ngoài thành, rồi chọn trong quận một kẻ sĩ gả cho. Về sau kẻ sĩ ấy cũng đỗ tiến sĩ, làm quan hiển đạt, Sùng Hỗ nhiều lần được phong phu nhân. Như vở truyền kỳ Xuân Đào ký diễn bây giờ nói Hoàng Sùng Hỗ đỗ nữ trạng nguyên, đó là lời thêm thắt. Người đời sau cũng có thơ khen: bụng đầy châu ngọc, bút nở hoa màu, lại thêm tài trị dân giỏi. Nếu sinh gặp thời Võ hậu, thì vua tôi thành một cặp hào kiệt trong giới nữ.

— Hết chương 1 —