Mô-gác-dê-a và cậu con nuôi

Ngày xưa có một cậu bé, cha mẹ cậu lúc lâm chung đã gửi cậu cho một người giám hộ trông nom. Nhưng người giám hộ họ chọn hoá ra là một kẻ xấu, tiêu sạch tiền của. Vì thế cậu bé quyết bỏ đi, tự mở lấy đường đi cho mình.

Một hôm cậu lên đường, đi mãi đi mãi qua rừng qua đồng, tới chiều tối thì mệt nhoài, chẳng biết ngủ ở đâu. Cậu leo lên một quả đồi, nhìn quanh xem có ánh đèn từ khung cửa sổ nào không. Lúc đầu chỗ nào cũng tối om, nhưng cuối cùng cậu nhận ra một đốm sáng bé tí ở tít đằng xa. Lấy lại tinh thần, cậu đi ngay về phía ấy.

Gần nửa đêm cậu mới tới được đốm sáng. Hoá ra đó là một đống lửa lớn, bên đống lửa có một người đàn ông đang ngủ, cao lớn tới mức có thể là người khổng lồ. Cậu bé ngập ngừng một lúc chưa biết nên làm gì, rồi rón rén lại sát bên người đàn ông, nằm xuống cạnh chân ông.

Sáng ra, người đàn ông thức dậy, rất ngạc nhiên thấy một cậu bé nằm rúc sát vào mình.

— Ơ kìa! Cháu ở đâu tới thế?

Cậu bé đáp:

— Con là con trai của cha, mới sinh đêm qua.

— Nếu đúng thế thì con sẽ chăn đàn cừu cho ta, còn ta cho con ăn. Nhưng nhớ cẩn thận, đừng bao giờ bước qua ranh giới đất của ta, kẻo con phải hối hận.

Rồi ông chỉ cho cậu ranh giới đất của mình ở đâu, và bảo cậu bắt tay vào việc ngay.

Cậu bé chăn cừu lùa đàn ra những đồng cỏ tốt nhất, ở với chúng tới chiều tối mới dắt về, giúp người đàn ông vắt sữa. Xong việc, hai cha con ngồi ăn tối. Đang ăn, cậu bé hỏi người khổng lồ:

— Cha ơi, cha tên là gì?

— Mô-gác-dê-a.

— Con lạ là cha không chán sống một mình ở chốn hoang vắng này.

— Có gì mà lạ! Con không biết là xưa nay chưa có con gấu nào tự ý nhảy múa à?

— Vâng, đúng thế thật. Nhưng sao lúc nào cha cũng buồn thế? Cha kể chuyện đời cha cho con nghe đi.

— Kể cho con những chuyện chỉ làm con buồn theo thì có ích gì?

— Ồ, kệ chuyện ấy! Con muốn nghe mà. Cha chẳng phải là cha con, con chẳng phải là con của cha sao?

— Thôi được, nếu con thật muốn biết chuyện của ta thì nó thế này. Như ta đã nói, ta tên là Mô-gác-dê-a, cha ta là một hoàng đế. Ngày ấy ta đang trên đường tới hồ Sữa Ngọt, cách đây không xa, để cưới một trong ba nàng tiên sống ở hồ ấy. Nhưng dọc đường ba nàng tinh ranh độc ác xông vào cướp mất linh hồn của ta. Từ đó ta cứ ở chốn này trông đàn cừu, chẳng mong muốn điều gì khác, chưa một phút giây nào thấy vui, chưa một lần cười được. Mà lũ tinh ranh ghê tởm ấy độc địa lắm, hễ ai đặt một bàn chân lên đất của chúng là lập tức bị trừng phạt. Vì thế ta mới dặn con phải cẩn thận, kẻo con cũng chịu chung số phận như ta.

Hai cha con duỗi người nằm ngủ, cậu bé nói:

— Vâng, con sẽ cẩn thận lắm. Cha cứ để con đi chăn.

Mặt trời mọc, cậu bé dậy lùa đàn cừu đi ăn. Vì lẽ gì đó, cậu không thấy bị cám dỗ phải lấn sang những đồng cỏ xanh mướt của lũ tinh ranh, mà cứ để đàn cừu gặm chỗ cỏ nào kiếm được trên mảnh đất khô cằn của Mô-gác-dê-a.

Sang ngày thứ ba, cậu đang ngồi dưới bóng cây thổi sáo, mà trên đời này chẳng ai thổi sáo hay hơn cậu, thì một con cừu đi lạc qua hàng rào, sang những cánh đồng đầy hoa của lũ tinh ranh. Rồi con thứ hai, con thứ ba theo sau. Nhưng cậu bé mải thổi sáo quá, chẳng để ý gì, cho tới khi nửa đàn cừu đã sang tới bên kia.

Cậu bật dậy, miệng vẫn thổi sáo, đuổi theo đàn cừu định lùa chúng về bên đất nhà. Bỗng cậu thấy trước mặt ba thiếu nữ xinh đẹp đứng chặn lại, rồi bắt đầu nhảy múa. Cậu bé hiểu mình phải làm gì, bèn thổi hết sức mình, còn các thiếu nữ thì cứ nhảy múa mãi tới chiều tối.

Cuối cùng cậu kêu lên:

— Giờ thì cho tôi về, vì ông Mô-gác-dê-a tội nghiệp chắc đang đói lả rồi. Mai tôi sẽ tới thổi cho các cô nghe.

Họ bảo:

— Được, cậu đi đi! Nhưng nhớ rằng nếu cậu có thất hứa thì cũng chẳng thoát khỏi tay chúng ta đâu.

Thế là đôi bên thoả thuận rằng ngày mai cậu sẽ lùa cừu tới thẳng đây, thổi sáo cho họ tới khi mặt trời lặn. Bàn xong, ai về nhà nấy.

Mô-gác-dê-a ngạc nhiên thấy đàn cừu cho nhiều sữa hơn hẳn mọi ngày. Nhưng cậu bé một mực bảo mình chưa hề vượt qua ranh giới, nên người khổng lồ chẳng bận tâm nữa, ăn tối ngon lành.

Trời vừa hửng sáng, cậu bé đã lùa cừu tới đồng cỏ của lũ tinh ranh. Tiếng sáo đầu tiên vừa cất lên là các thiếu nữ đã hiện ra trước mặt, nhảy múa, nhảy múa, nhảy múa cho tới chiều tối. Khi ấy cậu bé để cây sáo tuột khỏi tay, rồi giẫm lên nó, làm như vô tình.

Giá mà các cháu nghe được cậu khóc lóc ầm ĩ thế nào, vặn tay thế nào, kêu gào thế nào rằng cậu đã mất người bạn duy nhất của mình, thì hẳn các cháu cũng phải thương cậu. Lòng lũ tinh ranh mềm nhũn ra, chúng tìm đủ cách an ủi cậu.

Cậu rên rỉ:

— Tôi chẳng bao giờ tìm được cây sáo nào như thế nữa. Tôi chưa từng nghe cây sáo nào có tiếng ngọt như sáo của tôi! Nó được cắt từ lõi một cây anh đào bảy năm tuổi đấy!

Chúng bảo:

— Trong vườn nhà ta có một cây anh đào đúng bảy năm tuổi. Đi với chúng ta, cậu sẽ tự làm lấy một cây sáo khác.

Thế là cả bọn đi tới cây anh đào. Khi họ đã đứng vây quanh gốc cây, chàng trai giải thích rằng nếu chặt cây bằng rìu thì rất có thể sẽ làm vỡ lõi cây, mà lõi cây lại là phần cần để làm sáo. Muốn tránh điều ấy, cậu sẽ bổ một đường nhỏ trên vỏ cây, vừa đủ cho họ thò ngón tay vào. Nhờ thế cậu có thể xé đôi thân cây, lõi cây sẽ không bị hư hại gì.

Lũ tinh ranh chẳng nghĩ ngợi gì, làm đúng như lời cậu bảo. Cậu nhanh tay rút cái rìu đang cắm trong khe nứt ra, và kìa! Tất cả ngón tay của chúng bị kẹp chặt cứng trong thân cây.

Chúng thét lên vì đau, cố vùng ra cũng vô ích. Chúng chẳng làm gì được, còn chàng trai thì lạnh lùng như đá hoa trước mọi lời van xin. Rồi cậu đòi chúng trả linh hồn của Mô-gác-dê-a.

Chúng bảo, mong được thả ra ngay:

— Ồ thôi được, nếu cậu nhất định đòi thì nó ở trong một cái chai trên bậu cửa sổ ấy.

Nhưng chúng đã nhầm. Cậu nghiêm giọng đáp:

— Các người đã làm bao nhiêu người đau khổ, giờ chính các người phải chịu khổ mới là công bằng. Nhưng mai ta sẽ thả các người ra.

Rồi cậu quay về nhà, mang theo đàn cừu và linh hồn của Mô-gác-dê-a.

Mô-gác-dê-a đang đứng chờ ở cửa. Thấy cậu bé lại gần, ông bắt đầu mắng vì cậu về muộn. Nhưng cậu mới giải thích được câu đầu tiên là người đàn ông đã mừng tới quên cả mình, nhảy vọt lên cao tới mức cái linh hồn giả mà lũ tinh ranh đưa cho ông bay vọt ra khỏi miệng, và linh hồn thật của ông, vốn bị nhốt chặt trong cái chai nước, quay về chiếm chỗ.

Khi cơn mừng rỡ đã lắng xuống đôi chút, ông bảo cậu bé:

— Con có thật là con ta hay không, chuyện ấy với ta chẳng còn quan trọng nữa. Nói cho ta biết, ta phải đền đáp con thế nào cho những gì con đã làm cho ta?

— Cha chỉ cho con hồ Sữa ở đâu, làm sao để cưới được một trong ba nàng tiên sống ở đó, và cho con mãi mãi được làm con của cha.

Cả đêm ấy Mô-gác-dê-a và con trai ca hát, ăn uống, vì cả hai đều sung sướng quá chẳng ngủ được. Khi trời rạng sáng, hai cha con cùng đi thả lũ tinh ranh khỏi thân cây. Tới chỗ chúng bị kẹp, Mô-gác-dê-a vác cả cây anh đào cùng lũ tinh ranh lên lưng, mang về vương quốc của cha mình. Ở đó ai nấy đều mừng rỡ thấy ông trở về. Nhưng ông chỉ trỏ vào cậu bé đã cứu mình, đang lùa đàn cừu theo sau.

Cậu bé ở lại trong cung ba ngày, nhận lời cảm tạ, lời ngợi khen của cả triều đình. Rồi cậu bảo Mô-gác-dê-a:

— Đã tới lúc con phải đi, nhưng xin cha chỉ cho con đường tới hồ Sữa Ngọt, con sẽ trở về, mang theo vợ con.

Mô-gác-dê-a cố giữ cậu lại mà không được. Thấy chẳng ích gì, ông kể cho cậu tất cả những gì mình biết, vì chính ông cũng chưa bao giờ trông thấy cái hồ ấy.

Suốt ba ngày hè, cậu bé cùng cây sáo đi mãi, cho tới một chiều kia thì tới được cái hồ, nằm trong vương quốc của một bà tiên quyền phép. Sáng hôm sau, trời vừa hửng, chàng trai đã xuống bờ hồ thổi sáo. Những nốt nhạc đầu tiên vừa vang lên, cậu đã thấy một nàng tiên tuyệt đẹp đứng trước mặt, tóc và xiêm áo óng ánh như vàng. Cậu sững sờ nhìn nàng, thì bỗng nàng bắt đầu nhảy múa. Dáng nàng múa uyển chuyển tới mức cậu quên cả thổi, và tiếng sáo vừa dứt thì nàng cũng biến mất.

Hôm sau mọi chuyện lại y như thế. Nhưng tới ngày thứ ba, cậu lấy hết can đảm, tiến lại gần hơn một chút, miệng vẫn thổi sáo không ngừng. Bỗng cậu lao tới, ôm chầm lấy nàng, hôn nàng, rồi ngắt một bông hồng trên tóc nàng.

Nàng tiên kêu lên, van xin cậu trả lại bông hồng, nhưng cậu nhất định không trả. Cậu chỉ cài bông hồng lên mũ, làm ngơ trước mọi lời nài nỉ của nàng.

Cuối cùng, thấy van xin cũng vô ích, nàng bằng lòng lấy cậu như cậu mong muốn. Hai người cùng về cung điện, nơi Mô-gác-dê-a vẫn đang chờ cậu, và chính hoàng đế đứng ra làm lễ cưới cho họ. Nhưng tháng Năm nào, vợ chồng họ cùng con cái cũng trở lại hồ Sữa, tắm trong làn nước ấy.

— Hết —