Đêm bão tuyết

Chương 1: Đêm bão tuyết

Trời đã về đêm. Thầy giúp lễ Xa-vê-li Gư-kin nằm trên chiếc giường to tướng trong căn chòi gác của nhà thờ mà không ngủ, mặc dù xưa nay ông vẫn quen đi ngủ cùng giờ với lũ gà. Từ một mép tấm chăn bóng mỡ, khâu bằng những mảnh vải hoa đủ màu, ló ra mái tóc hung cứng như rễ tre của ông, từ mép kia thò ra đôi bàn chân to tướng lâu ngày không rửa. Ông đang lắng nghe... Căn chòi gác của ông cắm sâu vào bức tường rào, và ô cửa sổ duy nhất của nó nhìn ra đồng. Mà ngoài đồng đang có một cuộc chiến thực sự. Khó mà hiểu được ai đang tìm cách diệt ai, và trong tự nhiên đang bày ra cơn hỗn loạn này để huỷ diệt kẻ nào, nhưng nghe tiếng gầm gào gở lành không ngớt thì biết có kẻ đang gặp cơn nguy khốn. Một sức mạnh chiến thắng nào đó đang đuổi theo ai đó khắp cánh đồng, gào thét trong rừng và trên mái nhà thờ, giận dữ đấm thình thịch vào cửa sổ, quăng quật, xé toạc, còn một cái gì đó bại trận thì đang hú lên và khóc... Tiếng khóc ai oán lúc nghe ngoài cửa sổ, lúc trên mái nhà, lúc trong lò sưởi. Trong đó không phải tiếng kêu cứu, mà là nỗi buồn khắc khoải, là ý thức rằng đã muộn rồi, không còn cách nào thoát. Những đống tuyết phủ một lớp vỏ băng mỏng. Trên đó và trên cây cối, những giọt nước mắt rung rinh, còn trên đường lớn đường nhỏ loang ra một thứ nước bùn sẫm màu, lẫn bùn với tuyết tan. Nói tóm lại, dưới mặt đất trời đang ấm lên, tuyết đang tan, nhưng bầu trời, qua màn đêm tối mịt, không nhìn thấy điều ấy, cứ ra sức trút xuống mặt đất đang tan những bông tuyết mới. Còn gió thì đi lang thang như kẻ say... Nó không cho tuyết rơi xuống đất, mà cứ cuốn nó xoay tít trong bóng tối tuỳ thích.

Gư-kin lắng nghe thứ âm nhạc ấy mà cau mày. Chuyện là ông biết, hay ít ra cũng đoán được, tất cả cái cảnh náo loạn ngoài cửa sổ kia đang nhằm vào điều gì, và đó là do bàn tay của ai.

- Ta biế-ết! - ông lẩm bẩm, giơ ngón tay dưới chăn doạ ai đó. - Ta biết hết!

Bên cửa sổ, trên chiếc ghế đẩu, bà vợ thầy giúp lễ là Rai-xa Ni-lốp-na đang ngồi. Ngọn đèn nhỏ bằng sắt tây đặt trên một chiếc ghế đẩu khác, như rụt rè, chẳng tin vào sức mình, rọi một thứ ánh sáng lờ mờ, chập chờn lên đôi vai rộng của chị, lên những đường cong đẹp đẽ, đầy đặn của thân hình, lên bím tóc dày chấm tận đất. Chị đang khâu bao tải bằng thứ vải bố thô. Hai tay chị đưa thoăn thoắt, còn cả thân hình, ánh mắt, đôi lông mày, đôi môi dày, cái cổ trắng ngần đều lặng đi, chìm vào thứ công việc đều đều, máy móc, và tưởng như đang ngủ. Thỉnh thoảng chị mới ngẩng đầu lên cho cái cổ mỏi được nghỉ, liếc nhìn ô cửa sổ, nơi bão tuyết đang gầm thét, rồi lại cúi xuống tấm vải bố. Không ham muốn, không buồn, không vui, khuôn mặt xinh đẹp với cái mũi hếch và hai lúm đồng tiền của chị chẳng biểu lộ gì cả. Như một đài phun nước đẹp chẳng biểu lộ gì khi nó không phun.

Rồi chị khâu xong một chiếc bao, vứt sang một bên, vươn vai khoan khoái, rồi dừng ánh mắt mờ đục, bất động của mình trên ô cửa sổ... Trên mặt kính, những giọt nước mắt trôi và những bông tuyết ngắn ngủi trắng xoá. Một bông tuyết rơi xuống kính, nhìn người đàn bà rồi tan đi...

- Đi nằm đi! - thầy giúp lễ càu nhàu.

Người vợ im lặng. Nhưng bỗng hàng mi chị động đậy, và trong mắt loé lên vẻ chú ý. Xa-vê-li, nãy giờ vẫn quan sát nét mặt vợ từ dưới chăn, thò đầu ra hỏi:

- Gì thế?

- Không có gì... Hình như có ai đang đến... - người vợ khẽ đáp.

Thầy giúp lễ lấy cả tay lẫn chân hất tung chăn ra, quỳ lên giường, ngây ra nhìn vợ. Ánh đèn rụt rè soi lên khuôn mặt rỗ, đầy lông lá của ông, lướt qua mái đầu bờm xờm, cứng quèo.

- Có nghe thấy không? - người vợ hỏi.

Qua tiếng gào đều đều của bão tuyết, ông nghe ra một tiếng rên mảnh, lanh lảnh, tai gần như không bắt được, giống tiếng vo ve của con muỗi khi nó muốn đậu lên má mà giận vì bị cản.

- Xe thư đấy... - Xa-vê-li càu nhàu, ngồi bệt xuống gót chân.

Cách nhà thờ ba dặm là đường cái quan của xe thư. Những khi có gió, gió thổi từ đường cái về phía nhà thờ, người trong chòi gác nghe được tiếng nhạc ngựa.

- Lạy Chúa, ai lại muốn đi đường giữa trời thế này! - người vợ thở dài.

- Việc nhà nước. Muốn hay không cũng phải đi...

Tiếng rên ngân lại trong không khí một lúc rồi lịm đi.

- Đi qua rồi! - Xa-vê-li nói, nằm xuống.

Nhưng ông chưa kịp kéo chăn đắp thì đã nghe rõ tiếng nhạc ngựa. Thầy giúp lễ lo lắng nhìn vợ, nhảy khỏi giường, lắc lư người hết bên này sang bên kia mà đi dọc theo lò sưởi. Tiếng nhạc ngựa vang lên một chút rồi lại tắt, như bị đứt.

- Không nghe thấy nữa... - thầy giúp lễ lẩm bẩm, dừng lại, nheo mắt nhìn vợ.

Nhưng đúng lúc ấy gió đập vào cửa sổ và mang lại tiếng rên mảnh, lanh lảnh... Xa-vê-li tái mặt, hắng giọng, rồi lại lạch bạch đôi chân trần trên sàn.

- Xe thư bị bão làm lạc quanh quẩn rồi! - ông khàn khàn nói, giận dữ liếc vợ. - Có nghe thấy không? Xe thư bị bão làm lạc quanh quẩn!.. Ta... ta biết! Ta đâu có... không hiểu! - ông lẩm bẩm. - Ta biết hết, cho mày chết quách đi!

- Anh biết gì? - người vợ khẽ hỏi, không rời mắt khỏi cửa sổ.

- Biết là tất cả đều do mày làm ra, đồ quỷ cái! Do mày làm ra, cho mày chết quách đi! Cả trận bão tuyết này, cả chuyện xe thư bị bão làm lạc quanh quẩn... tất cả là do mày làm ra! Mày!

- Phát điên rồi, đồ ngốc... - người vợ điềm nhiên nhận xét.

- Ta để ý mày lâu rồi! Ngay từ hôm cưới, ngay ngày đầu tiên ta đã nhận ra trong người mày có dòng máu chó cái!

- Phỉ phui! - Rai-xa ngạc nhiên, nhún vai và làm dấu thánh giá. - Làm dấu thánh đi, đồ ngốc!

- Phù thuỷ vẫn là phù thuỷ, - Xa-vê-li nói tiếp, giọng trầm đục như khóc, vội vàng xì mũi vào vạt áo sơ mi. - Dù mày là vợ ta, dù mày thuộc dòng dõi nhà đạo, ta vẫn sẽ nói với cha xứ khi xưng tội rằng mày là thứ người thế nào... Sao lại không chứ? Lạy Chúa che chở và thương xót! Năm ngoái, vào ngày lễ tiên tri Đa-ni-en và ba chàng trai, có bão tuyết, rồi sao? Một bác thợ ghé vào sưởi. Rồi đến ngày thánh A-lếch-xây người của Chúa, băng trên sông vỡ, thế là ông cảnh sát xã lại dạt đến đây... Suốt đêm cứ ở đây tán chuyện với mày, cái đồ khốn kiếp, đến sáng ra về, ta nhìn hắn thì thấy mắt hắn thâm quầng, hai má hóp cả lại! Hả? Trong mùa chay Đức Mẹ, hai lần có giông, và cả hai lần đều có anh thợ săn đến xin ngủ nhờ. Ta thấy hết, cho hắn chết đi! Hết! Ôi chao, đỏ như tôm luộc rồi kìa! A ha!

- Anh chẳng thấy gì cả...

- Phải rồi! Thế còn mùa đông năm nay, trước Giáng sinh, ngày lễ mười thánh tử đạo đảo Crét, khi bão tuyết gào thét suốt ngày đêm... mày nhớ chứ? Lão thư ký của ông thủ lĩnh quý tộc lạc đường, mò đến đây, cái đồ chó má... Mà mày lại mê cái của ấy! Phì, mê lão thư ký! Đáng để vì hắn mà khuấy đục thời tiết của Chúa đấy! Đồ quỷ sứ, mũi lúc nào cũng thò lò, thấp lè tè từ dưới đất không nhìn thấy, mặt đầy trứng cá, cổ lại vẹo... Giá mà đẹp trai thì còn được, đằng này... phì! Quỷ sa tăng!

Thầy giúp lễ lấy hơi, lau môi rồi lắng nghe. Tiếng nhạc ngựa không còn nghe thấy, nhưng gió giật trên mái nhà, và trong bóng tối ngoài cửa sổ lại vang lên lanh canh.

- Bây giờ cũng thế! - Xa-vê-li nói tiếp. - Chẳng phải tự dưng mà xe thư bị bão làm lạc quanh quẩn! Cứ nhổ vào mắt ta đi, nếu cái xe thư ấy không đang tìm mày! Ôi, quỷ nó biết việc của nó, một tay phụ việc giỏi! Nó cho xe quanh quẩn, quanh quẩn giữa bão, rồi dẫn đến đây. Ta biế-ết! Ta thấ-ấy! Không giấu được đâu, cái đồ lắm mồm của quỷ, cái đồ dâm dục của ma! Ngay khi bão tuyết bắt đầu, ta đã hiểu mày đang nghĩ gì.

- Đúng là đồ ngốc! - người vợ cười khẩy. - Thế theo cái đầu ngốc nghếch của anh thì tôi làm ra mưa bão à?

- Hừm... Cứ việc cười đi! Mày hay không phải mày thì không biết, chỉ biết ta để ý thấy: hễ máu trong người mày bắt đầu sôi lên là trời trở chứng, mà hễ trời trở chứng là lại có một thằng điên nào đó dạt đến đây. Lần nào cũng thế! Vậy thì là tại mày!

Để thêm sức thuyết phục, thầy giúp lễ đặt ngón tay lên trán, nhắm mắt trái lại, rồi nói bằng giọng ngân nga:

- Ôi, sự điên rồ! Ôi, sự khốn kiếp của Giu-đa! Nếu mày quả thật là người chứ không phải phù thuỷ, thì mày phải nghĩ trong đầu xem: lỡ đó không phải bác thợ, không phải anh thợ săn, không phải lão thư ký, mà là quỷ dữ đội lốt họ thì sao! Hả? Mày phải nghĩ chứ!

- Anh ngốc thật đấy, Xa-vê-li! - người vợ thở dài, thương hại nhìn chồng. - Hồi bố tôi còn sống và ở đây, biết bao nhiêu người đủ loại đến nhờ ông chữa bệnh sốt rét: người trong làng, người ở các xóm mới, người ở các trang trại của người Ác-mê-ni. Gần như ngày nào cũng có người đến, mà chẳng ai gọi họ là quỷ cả. Còn nhà mình, một năm có người ghé vào sưởi một lần trong ngày mưa bão, thế là anh, đồ ngốc, đã lấy làm lạ, đã nghĩ ngay ra đủ thứ.

Cái lý lẽ của vợ làm Xa-vê-li động lòng. Ông dạng đôi chân trần ra, cúi đầu nghĩ ngợi. Ông chưa tin chắc lắm vào những điều mình đoán, còn cái giọng chân thật, thờ ơ của người vợ thì làm ông hoàn toàn rối trí. Nhưng dù vậy, nghĩ một lúc, ông vẫn lắc đầu nói:

- Có phải người già hay người què quặt nào đâu, toàn là đàn ông trẻ xin ngủ nhờ... Sao lại thế? Mà giá chỉ sưởi thôi thì còn được, đằng này lại làm vui lòng quỷ dữ. Không, đàn bà ạ, trên đời này chẳng có giống nào xảo quyệt hơn giống đàn bà các người! Trí khôn thật thì chẳng có tí nào, ít hơn cả con sáo đá, nhưng mưu mẹo của quỷ thì, ôi chao, lạy Nữ vương trên trời cứu con! Kìa, xe thư đang reo kìa! Bão tuyết mới bắt đầu là ta đã biết hết mọi ý nghĩ của mày rồi! Làm phù phép rồi, đồ nhện cái!

- Sao anh cứ đeo lấy tôi thế, cái đồ đáng nguyền rủa? - người vợ hết cả kiên nhẫn. - Sao cứ dính lấy tôi như nhựa thế?

- Ta đeo lấy mày là vì nếu đêm nay, lạy Chúa đừng xảy ra, có chuyện gì... mày nghe đây!.. nếu có chuyện gì, thì ngay mai, sáng sớm tinh mơ, ta sẽ sang Đi-a-đơ-cô-vô gặp cha Ni-cô-đim, kể hết. Thế này thế này, ta sẽ nói, thưa cha Ni-cô-đim, xin cha rộng lòng thứ lỗi, nhưng nó là phù thuỷ. Tại sao ư? Hừm... cha muốn biết tại sao à? Xin thưa... Thế này thế này. Và khốn cho mày, mụ đàn bà! Chẳng những trước toà phán xét cuối cùng, mà ngay trên cõi trần này mày cũng sẽ bị trừng phạt! Chẳng phải tự dưng mà trong sách kinh có những lời cầu nguyện dành cho hạng người như mày!

Bỗng ngoài cửa sổ vang lên một tiếng gõ, to và khác thường đến nỗi Xa-vê-li tái mặt, sợ đến khuỵu cả người xuống. Người vợ đứng bật dậy, cũng tái mặt.

- Lạy Chúa, cho chúng tôi vào sưởi một chút! - có tiếng nói giọng trầm, dày, run run. - Có ai ở đây không? Làm phúc cho! Chúng tôi lạc đường!

- Các ông là ai? - người vợ hỏi, không dám nhìn ra cửa sổ.

- Xe thư đây! - một giọng khác đáp.

- Ta đã bảo là mày làm phép quỷ mà! - Xa-vê-li vung tay. - Đúng thế! Ta nói đúng... Được, rồi mày xem!

Thầy giúp lễ nhảy cẫng hai lần trước giường, ngã vật xuống nệm lông, giận dữ thở phì phò, quay mặt vào tường. Chẳng mấy chốc một luồng hơi lạnh phả vào lưng ông. Cánh cửa kêu cót két, và trên ngưỡng cửa hiện ra một bóng người cao lớn, từ đầu đến chân phủ đầy tuyết. Sau lưng hắn thấp thoáng một bóng khác, cũng trắng xoá như thế...

- Có mang cả các kiện hàng vào không? - người thứ hai hỏi, giọng trầm khàn.

- Chẳng lẽ để ngoài ấy!

— Hết chương 1 —