Ngụ ngôn Aesop, tập 2: Cậu bé chăn cừu

Truyện thứ nhất: Cậu bé chăn cừu và chó sói.

Có một cậu bé được giao chăn đàn cừu của làng trên sườn đồi. Ngày nào cũng chỉ có cỏ, có mây, có tiếng be be của lũ cừu, cậu buồn chán tới mức ngáp dài cả buổi.

Một hôm cậu nghĩ ra trò vui. Cậu đứng lên tảng đá, khum tay trước miệng mà gào:

— Sói! Sói! Có sói bắt cừu!

Dưới làng, người đang cày bỏ cày, người đang giã gạo bỏ chày, ai nấy vác gậy vác cuốc chạy ùa lên đồi. Tới nơi thì chẳng thấy sói đâu, chỉ thấy cậu bé ôm bụng cười lăn lóc. Mọi người lắc đầu, lầm lũi đi xuống.

Mấy hôm sau cậu lại bày trò cũ. Dân làng lại hớt hải chạy lên, lại bị cười vào mặt. Lần này có bác già nói:

— Cháu ơi, lời nói cũng như đồng tiền. Tiêu phung phí thì tới lúc cần chẳng còn mà dùng.

Cậu bé không để tâm. Rồi một chiều sương xuống sớm, một con sói xám thật từ trong rừng lừ lừ bước ra. Nó vồ lấy con cừu non gần nhất. Cậu bé sợ tái mặt, đứng lên gào thất thanh:

— Sói! Sói thật đấy! Cứu với!

Dưới làng, người ta nghe thấy, nhưng chỉ nhìn nhau rồi cúi xuống làm tiếp. Chẳng ai tin nữa. Đêm ấy đàn cừu tan tác, còn cậu bé ngồi khóc một mình trên đồi.

Bài học: kẻ quen nói dối thì đến khi nói thật cũng không ai tin.

Kiến và châu chấu

Truyện thứ hai: Kiến và châu chấu.

Suốt mùa hè, con Châu chấu chỉ nhảy nhót trên đồng cỏ, ăn lá non, kéo đàn, ca hát từ sáng tới tối. Nắng vàng óng, cỏ mềm, đời với nó là một bữa tiệc không có ngày tàn.

Gần đó, con Kiến cứ lầm lũi đi đi về về. Nó tha từng hạt lúa rơi, từng mẩu bánh vụn về tổ, hạt to gấp mấy lần thân mình, chân run mà không nghỉ.

Châu chấu gọi với theo:

— Này anh Kiến, trời đẹp thế này mà anh cắm mặt làm lụng làm gì cho khổ? Lại đây hát với tôi một bài.

Kiến đáp, không dừng chân:

— Tôi đang để dành cho mùa đông. Anh cũng nên lo dần đi là vừa.

— Mùa đông còn xa lắm. Thức ăn đầy đồng kia mà.

Rồi gió bấc thổi về. Cỏ úa, lá rụng, tuyết phủ trắng cánh đồng. Châu chấu đói lả, cánh lạnh cóng, lết tới cửa tổ kiến mà gõ.

— Anh Kiến ơi, cho tôi xin ít hạt. Tôi đói quá rồi.

Kiến nhìn ra. Trong tổ ấm, kho lúa đầy. Nó hỏi:

— Mùa hè anh làm gì?

— Tôi hát. Hát suốt ngày.

— Vậy thì mùa đông anh múa thử xem có no không.

Nói vậy, nhưng rồi Kiến cũng đưa cho Châu chấu mấy hạt lúa, và dặn rằng mùa hè năm sau hãy nhớ cái đói của hôm nay.

Bài học: lúc no đủ phải lo cho lúc khó khăn. Chơi thì chơi, nhưng đừng quên ngày mai.

Gió Bấc và Mặt Trời

Truyện thứ ba: Gió Bấc và Mặt Trời.

Một hôm Gió Bấc và Mặt Trời cãi nhau xem ai mạnh hơn. Gió Bấc thổi phần phật, khoe rằng nó từng quật đổ cây cổ thụ, lật úp thuyền buồm. Mặt Trời chỉ mỉm cười.

Đúng lúc ấy có một người lữ khách khoác áo choàng dày đang đi trên con đường làng. Mặt Trời bảo:

— Thế này nhé. Ai làm cho người kia cởi được chiếc áo choàng thì người ấy mạnh hơn.

Gió Bấc nhận lời ngay. Nó hít một hơi thật sâu rồi thổi. Bụi bay mù mịt, lá cây xoay tròn, cành tre quất vun vút. Nhưng gió càng thổi mạnh, người lữ khách càng kéo vạt áo quấn chặt quanh người, cúi đầu mà đi. Gió gào tới khản cả giọng, chiếc áo vẫn y nguyên.

Tới lượt Mặt Trời. Nó ló ra sau đám mây, rọi xuống những tia nắng ấm áp, dịu dàng. Người lữ khách thấy dễ chịu, nới vạt áo ra một chút. Nắng ấm thêm nữa, ông lau mồ hôi trán, cởi khuy áo. Đến khi nắng lên chan hoà, ông cởi hẳn chiếc áo choàng vắt lên vai, rồi tìm một gốc cây mát mà ngồi nghỉ.

Gió Bấc lặng im, không nói được câu nào.

Bài học: sự ôn hoà, ấm áp nhiều khi làm được điều mà sức mạnh và cưỡng ép không làm nổi.

— Hết —