Người thợ đẽo đá

Ngày xửa ngày xưa có một người thợ đẽo đá. Ngày nào anh cũng tới một tảng đá lớn bên sườn một ngọn núi to, đục ra những phiến đá làm bia mộ hay làm nhà. Anh rất thạo các loại đá, biết thứ nào hợp với việc gì, lại làm ăn cẩn thận, nên khách khứa đông lắm. Một thời gian dài, anh sống vui vẻ, bằng lòng, chẳng mong gì hơn những thứ mình đang có.

Trong ngọn núi có một vị thần, thỉnh thoảng hiện ra với con người, giúp họ đủ đường để trở nên giàu sang phát đạt. Nhưng người thợ đẽo đá chưa bao giờ trông thấy vị thần ấy. Hễ có ai nhắc tới, anh chỉ lắc đầu, ra vẻ chẳng tin. Nhưng rồi sẽ tới lúc anh học được cách đổi ý.

Một hôm, người thợ đẽo đá khiêng một tấm bia mộ tới nhà một người giàu có. Ở đó anh thấy đủ thứ đồ đẹp đẽ mà anh chưa từng dám mơ tới. Bỗng nhiên công việc hằng ngày của anh như nặng nhọc hơn, vất vả hơn, và anh tự nhủ:

— Ôi, giá mà mình là người giàu, được ngủ trên chiếc giường có màn lụa, tua vàng, thì sung sướng biết bao!

Một giọng nói đáp lại:

— Điều ước của ngươi đã được nghe thấy. Ngươi sẽ thành người giàu!

Nghe tiếng nói, người thợ đẽo đá nhìn quanh, nhưng chẳng thấy ai. Anh nghĩ chắc mình tưởng tượng ra, bèn nhặt đồ nghề lên rồi về nhà, vì hôm ấy anh chẳng còn bụng dạ nào làm việc nữa. Nhưng về tới ngôi nhà nhỏ của mình, anh đứng sững lại vì kinh ngạc. Thay cho túp lều gỗ là một toà dinh thự nguy nga, bày toàn đồ đạc lộng lẫy. Mà lộng lẫy nhất là chiếc giường, giống hệt chiếc giường anh từng thèm muốn. Anh mừng tới gần như phát điên, và giữa cuộc sống mới, anh nhanh chóng quên cuộc sống cũ.

Lúc ấy vừa đầu hè, mặt trời mỗi ngày một gay gắt hơn. Một buổi sáng nóng tới mức người thợ đẽo đá gần như không thở nổi, anh quyết ở nhà tới chiều tối. Anh thấy buồn chán, vì xưa nay anh chưa học được cách tự tìm thú vui cho mình. Anh đang nhìn qua khe rèm xem ngoài phố có gì, thì một cỗ xe nhỏ chạy ngang qua, do những người hầu mặc áo xanh viền bạc kéo đi. Trong xe có một vị hoàng tử ngồi, trên đầu có người cầm một chiếc lọng vàng che nắng cho ngài.

Cỗ xe khuất sau góc phố, người thợ đẽo đá tự nhủ:

— Ôi, giá mà mình là hoàng tử! Ôi, giá mà mình là hoàng tử, được đi trên cỗ xe như thế, có người cầm lọng vàng che trên đầu, thì sung sướng biết bao!

Tiếng thần núi đáp lại:

— Điều ước của ngươi đã được nghe thấy. Ngươi sẽ thành hoàng tử.

Và anh thành hoàng tử thật. Trước xe anh có một đội quân, sau xe anh có một đội quân. Những người hầu mặc áo đỏ thắm viền vàng khiêng anh đi, chiếc lọng anh từng thèm muốn che trên đầu, mọi thứ lòng anh ao ước đều là của anh. Vậy mà vẫn chưa đủ. Anh vẫn nhìn quanh tìm điều gì đó để ước. Anh thấy rằng mình tưới nước cho cỏ bao nhiêu thì nắng vẫn làm cỏ cháy, rằng dù ngày nào cũng có lọng che trên đầu, mặt anh vẫn cứ mỗi ngày một sạm đi. Anh giận dữ kêu lên:

— Mặt trời mạnh hơn ta. Ôi, giá mà ta là mặt trời!

Thần núi đáp:

— Điều ước của ngươi đã được nghe thấy. Ngươi sẽ thành mặt trời.

Và anh thành mặt trời thật, thấy mình kiêu hãnh với quyền năng của mình. Anh phóng tia nắng lên cao xuống thấp, xuống mặt đất, lên trời xanh. Anh thiêu cháy cỏ trên đồng, làm sạm mặt cả hoàng tử lẫn những người nghèo hèn. Nhưng chẳng bao lâu, anh bắt đầu chán sức mạnh của mình, vì dường như chẳng còn việc gì để làm. Nỗi bất mãn lại tràn ngập trong lòng. Rồi khi một đám mây che mặt anh, giấu mặt đất khỏi mắt anh, anh giận dữ kêu lên:

— Đám mây giam được tia nắng của ta, vậy nó mạnh hơn ta ư? Ôi, giá mà ta là đám mây, mạnh hơn tất cả!

Thần núi đáp:

— Điều ước của ngươi đã được nghe thấy. Ngươi sẽ thành đám mây!

Và anh thành đám mây thật, nằm giữa mặt trời và mặt đất. Anh hứng lấy tia nắng mặt trời, giữ chặt lại, và anh vui sướng thấy mặt đất lại xanh tươi, hoa lại nở. Nhưng thế vẫn chưa đủ với anh. Anh trút mưa xuống hết ngày này qua tuần khác, tới khi sông tràn bờ, lúa ngập trong nước. Thành phố, làng mạc đều bị sức mưa tàn phá, chỉ có tảng đá lớn bên sườn núi là vẫn trơ trơ. Đám mây sửng sốt trước cảnh ấy, kêu lên kinh ngạc:

— Thế ra tảng đá mạnh hơn ta ư? Ôi, giá mà ta là tảng đá!

Thần núi đáp:

— Điều ước của ngươi đã được nghe thấy. Ngươi sẽ thành tảng đá!

Và anh thành tảng đá thật, hãnh diện vì sức mạnh của mình. Anh đứng sừng sững kiêu hãnh, cả cái nóng của mặt trời lẫn sức mạnh của mưa đều không lay chuyển được anh. Anh tự nhủ:

— Thế này là hơn cả!

Nhưng một hôm, anh nghe một tiếng động lạ dưới chân. Nhìn xuống xem là gì, anh thấy một người thợ đẽo đá đang nện đục vào mình. Ngay lúc anh đang nhìn, một cơn run rẩy chạy khắp người anh, và một khối đá lớn vỡ ra, rơi xuống đất. Anh giận dữ kêu lên:

— Một đứa con của đất mà lại mạnh hơn tảng đá ư? Ôi, giá mà ta là người!

Thần núi đáp:

— Điều ước của ngươi đã được nghe thấy. Ngươi sẽ lại thành người!

Và anh thành người thật. Anh lại đổ mồ hôi trán, nhọc nhằn với nghề đẽo đá. Giường anh cứng, cơm anh đạm bạc, nhưng anh đã học được cách bằng lòng với những thứ ấy, không còn mong làm một thứ gì khác, một người nào khác. Vì anh chẳng bao giờ đòi những thứ mình không có, cũng chẳng mong to lớn hơn, mạnh mẽ hơn người khác, nên cuối cùng anh đã được hạnh phúc, và không bao giờ còn nghe thấy tiếng thần núi nữa.

— Hết —