Những hòn đá ở Plu-i-néc

Có lẽ có bạn đã đọc một cuốn sách tên là "Ken-nét, hay đội hậu vệ của Đại quân Na-pô-lê-ông". Nếu đã đọc, hẳn bạn còn nhớ hai đứa trẻ người Xcốt-len lạc ở nước Nga đã được những người lính Pháp chăm nom thế nào, và được che chở hết sức khỏi những nỗi kinh hoàng của cuộc rút lui khủng khiếp ra sao. Một trong những người lính ấy là người xứ Bờ-rơ-ta-nhơ. Anh thường cố làm cho hai đứa trẻ quên cái lạnh, cái đói bằng cách kể cho chúng nghe những câu chuyện về quê hương mình, xứ Bờ-rơ-ta-nhơ đầy những điều kỳ diệu. Chỗ tốt nhất, ấm nhất quanh đống lửa trại bao giờ cũng dành cho bọn trẻ, vậy mà cái giá buốt vẫn làm chúng run lẩy bẩy. Những lúc ấy người lính Bờ-rơ-ta-nhơ lại bắt đầu: "Plu-i-néc là một thị trấn nhỏ gần Ê-nơ-bông, bên bờ biển", rồi kể tiếp cho tới khi Ken-nét hay Ép-phi ngắt lời bằng một câu hỏi háo hức. Thế là anh quên mất mẹ anh ngày xưa đã kể chuyện thế nào, phải kể lại từ đầu. Vì vậy câu chuyện kéo dài mãi, tới khi kể xong thì bọn trẻ đã sẵn sàng để người ta cuộn vào bất cứ thứ gì đắp được mà đi ngủ.

Và đây chính là câu chuyện ấy.

Plu-i-néc là một thị trấn nhỏ gần Ê-nơ-bông, bên bờ biển. Quanh thị trấn trải ra một vùng đồng hoang hiu quạnh, lúa không mọc nổi, cỏ thì cứng tới mức chẳng con vật nào ăn mà béo được. Đây đó rải rác những lùm thông, sỏi nhỏ dày đặc trên mặt đất tới mức người ta gần như tưởng đó là bãi biển. Ở phía bên kia đồng hoang, từ thuở xa xưa, các tiên, mà dân ở đây gọi là cô-ri-gan, đã dựng lên hai hàng đá khổng lồ. Những hòn đá cao và nặng tới mức dường như có gom hết tiên trên đời cũng chẳng dựng nổi chúng đứng thẳng.

Cách con đường đá ấy không xa, bên bờ con sông nhỏ Ăng-ten, có một người đàn ông tên là Mác-din sống với em gái là Rô-dê-ních. Họ lúc nào cũng đủ bánh mì đen để ăn, đủ guốc gỗ để đi, lại có một con lợn để vỗ béo, nên hàng xóm cho rằng họ giàu lắm. Mà hay hơn nữa là chính họ cũng thấy mình giàu.

Rô-dê-ních là một cô gái xinh xắn, biết làm cho mọi thứ trở nên tốt đẹp nhất. Nếu muốn, cô có thể chọn chồng trong đám trai trẻ Plu-i-néc. Nhưng cô chẳng ưng ai, chỉ ưng Béc-nét, người bạn cô cùng chơi đùa từ thuở bé. Béc-nét tuy làm lụng chăm chỉ nhưng nghèo quá, nghèo lắm, nên Mác-din thô bạo bảo anh hãy đi tìm vợ chỗ khác. Nhưng Mác-din nói gì thì nói, Rô-dê-ních vẫn mỉm cười, gật đầu chào anh như trước, lại hay ngoái đầu khi đi ngang qua, hát vọng lại sau vai vài câu hát cũ.

Đêm Giáng sinh đã tới. Hết thảy những người làm thuê cho Mác-din hay cho các trang trại quanh vùng đều tụ họp trong gian bếp rộng, ăn món canh nấu với mật ong, rồi tới những món bánh pút-đinh béo ngậy. Đêm này năm nào họ cũng được mời như thế. Giữa bàn có một cái bát gỗ to, những chiếc thìa gỗ đặt thành vòng tròn quanh bát, để ai nấy lần lượt múc. Ghế dài đã chật người, Mác-din sắp ra hiệu bắt đầu thì cánh cửa bỗng bật mở, một ông già bước vào, chúc khách khứa ăn ngon miệng.

Mọi người im bặt, vài khuôn mặt có vẻ hơi sợ hãi. Người mới tới vốn quen mặt cả, là một lão ăn mày, mà người ta còn đồn là một tên phù thuỷ hay yểm bùa gia súc, làm lúa đen thối, làm các cụ già chết chẳng rõ vì bệnh gì. Nhưng dù sao hôm nay cũng là đêm Giáng sinh, vả lại không nên làm phật ý lão, nên chủ trại mời lão vào, cho lão một chỗ ngồi bên bàn và một chiếc thìa gỗ như mọi người.

Lão ăn mày vào rồi thì chẳng ai nói chuyện mấy, và ai cũng mừng khi bữa ăn xong. Lão ăn mày xin được ngủ nhờ trong chuồng, vì để lão ở ngoài thì lão chết rét mất. Mác-din miễn cưỡng cho phép, bảo Béc-nét cầm chìa khoá ra mở cửa. Trong chuồng chắc chắn thừa chỗ cho cả tá ăn mày, vì chỉ có một con lừa già và một con bò gầy. Đêm rét căm căm, nên tên phù thuỷ nằm xuống giữa hai con vật cho ấm, gối đầu lên một bao lau sậy.

Hôm ấy lão đã đi bộ xa, mà phù thuỷ thì đôi khi cũng biết mệt, nên dù sàn cứng, lão cũng sắp thiếp đi, thì tháp chuông nhà thờ Plu-i-néc điểm nửa đêm. Nghe tiếng chuông, con lừa ngẩng đầu lên, vẫy vẫy tai, quay sang con bò, hỏi:

— Này, anh họ thân mến, từ đêm Giáng sinh năm ngoái, lần cuối ta chuyện trò với nhau, tới giờ anh sống ra sao?

Con bò chưa đáp ngay, mà nhìn lão ăn mày một hồi lâu, vẻ ghê tởm. Rồi nó đáp:

— Nói chuyện làm gì, khi có cái đồ vô tích sự kia nghe được hết những gì ta nói?

Con lừa vui vẻ đáp:

— Ôi, đừng phí thời gian càu nhàu nữa. Anh không thấy tên phù thuỷ đang ngủ sao?

Con bò nói:

— Những trò quỷ quái của hắn đâu có làm hắn giàu lên được. Mà hắn cũng chẳng đủ khôn để tìm ra vận may nào có thể tới với hắn một tuần nữa.

Con lừa hỏi:

— Vận may gì thế?

Con bò đáp:

— Ơ hay, cô không biết sao? Cứ trăm năm một lần, những hòn đá trên đồng hoang Plu-i-néc lại xuống sông uống nước, và trong lúc chúng đi vắng, kho báu nằm bên dưới chúng lộ ra.

Con lừa nói:

— À, giờ tôi nhớ ra rồi. Nhưng đá quay về chỗ cũ nhanh lắm, chắc chắn sẽ đè bẹp người ta, trừ khi trong tay có một nắm cỏ chân quạ và cỏ ba lá năm cánh.

Con bò bảo:

— Phải, nhưng thế chưa đủ. Cứ cho là thoát được an toàn đi nữa, số của mang về cũng sẽ vỡ vụn thành tro bụi, nếu không đổi lại bằng một linh hồn đã được rửa tội. Phải có một người con chiên chết đi thì mới hưởng được của cải ở Plu-i-néc.

Con lừa định hỏi thêm, thì bỗng thấy mình không nói được nữa. Thời gian chúng được phép trò chuyện đã hết.

"A, những con vật thân yêu," lão ăn mày nghĩ, dĩ nhiên lão đã nghe hết, "chúng mày sắp làm tao giàu hơn những kẻ giàu nhất thành Van hay Lô-ri-ăng. Nhưng chẳng còn thời gian để phí. Mai tao phải bắt đầu đi tìm mấy thứ cỏ quý."

Lão không dám tìm gần Plu-i-néc quá, sợ có kẻ biết chuyện đoán ra lão đang làm gì. Thế là lão đi xa hơn về phía nam, nơi khí trời dịu hơn, cây cỏ quanh năm xanh tốt. Từ lúc trời vừa sáng cho tới khi những tia nắng cuối cùng tắt trên bầu trời, lão lục từng tấc đất nơi cỏ thần có thể mọc. Lão gần như chẳng dành ra một phút để ăn uống. Rồi cuối cùng lão tìm thấy cỏ chân quạ trong một hõm đất nhỏ! Thế cũng đã là nhiều lắm. Nhưng rốt cuộc không có cỏ ba lá thì cỏ chân quạ cũng vô dụng, mà thời gian còn lại thì ít quá.

Lão đã gần như hết hy vọng, thì đúng ngày cuối cùng trước khi phải lên đường về Plu-i-néc, lão thấy một khóm cỏ ba lá nhỏ nửa khuất dưới một tảng đá. Hồi hộp tới nghẹt thở, lão ngồi xuống, háo hức lục tìm trong khóm cỏ vừa nhổ lên. Lão chán nản vứt đi hết chiếc lá này tới chiếc lá khác. Gần hết khóm cỏ thì lão reo lên mừng rỡ: cỏ ba lá năm cánh đã nằm trong tay lão.

Lão ăn mày lồm cồm đứng dậy, chẳng nghỉ một giây, rảo bước theo con đường về phương bắc. Trăng sáng. Lão cứ thế đi đều mấy tiếng liền, chẳng biết đã đi bao nhiêu dặm, cũng chẳng thấy mỏi. Một lúc sau mặt trời mọc, mọi vật bắt đầu cựa quậy. Lão dừng trước cửa một trang trại, xin một cốc sữa, một lát bánh mì, xin được nghỉ ngơi một lát ngoài hiên. Rồi lão đi tiếp, và như thế, gần lúc mặt trời lặn đêm giao thừa, lão về tới Plu-i-néc.

Đi ngang dãy đá dài, lão thấy Béc-nét đang cầm đục đẽo trên hòn đá cao nhất.

Tên phù thuỷ gọi:

— Mày làm gì đấy? Định khoét cho mình một cái giường trong cột đá to tướng kia à?

Béc-nét điềm tĩnh đáp:

— Không. Hôm nay tình cờ cháu chẳng có việc gì làm, nên cháu nghĩ khắc một cây thánh giá lên hòn đá này. Dấu thánh thì đặt ở đâu cũng chẳng thừa.

Ông già cười:

— Tao đoán mày nghĩ làm thế sẽ giúp mày lấy được Rô-dê-ních.

Béc-nét ngừng tay một lúc nhìn lão.

— À, ra ông biết chuyện ấy. Khốn nỗi Mác-din muốn có một người em rể có nhiều đồng vàng hơn số đồng xu cháu có.

Tên phù thuỷ liếc quanh cho chắc không ai nghe thấy, thì thầm:

— Thế nếu tao cho mày nhiều vàng hơn cả số Mác-din từng mơ thấy thì sao?

Béc-nét ngạc nhiên:

— Ông ư?

— Phải, tao.

Béc-nét vốn biết rõ dân quê xứ Bờ-rơ-ta-nhơ chẳng bao giờ cho không ai cái gì, bèn hỏi:

— Thế cháu phải làm gì để được số tiền ấy?

Lão đáp:

— Điều tao cần ở mày chỉ là một chút can đảm.

Béc-nét buông rơi chiếc đục, kêu lên:

— Nếu chỉ có thế thì ông cứ bảo cháu phải làm gì, cháu sẽ làm. Phải liều chết ba mươi lần cháu cũng sẵn sàng.

Biết Béc-nét sẽ chẳng gây khó dễ gì cho mình, lão ăn mày kể cho chàng nghe rằng ngay đêm nay kho báu dưới những hòn đá sẽ lộ ra, và chỉ trong vài phút họ có thể lấy đủ để giàu sang suốt đời. Nhưng lão giấu biệt số phận đang chờ kẻ không có cỏ chân quạ và cỏ ba lá. Béc-nét nghĩ rằng chỉ cần gan dạ và nhanh nhẹn là đủ. Thế là chàng nói:

— Ông ơi, cháu thật biết ơn ông đã cho cháu dịp may này. Lúc nào cháu cũng sẵn sàng đổ máu vì ông. Ông để cháu khắc xong cây thánh giá đã. Gần xong rồi. Ông muốn giờ nào, cháu sẽ tới gặp ông ở rừng thông.

— Mày phải có mặt ở đó, không được sai, một giờ trước nửa đêm.

Tên phù thuỷ đáp, rồi đi.

Khi chuông nhà thờ lớn Plu-i-néc điểm giờ hẹn, Béc-nét bước vào rừng. Chàng thấy lão ăn mày đã ở đó, mỗi tay xách một cái bao, thêm một cái thứ ba quàng quanh cổ. Lão nói:

— Mày đúng giờ đấy. Nhưng chưa cần đi ngay đâu. Ngồi xuống mà nghĩ xem khi túi đầy vàng bạc châu báu thì mày sẽ làm gì.

Béc-nét cười:

— Ồ, cái đó thì cháu chẳng mất bao lâu để tính. Cháu sẽ cho Rô-dê-ních mọi thứ cô ấy muốn, áo đủ loại từ vải bông tới lụa, đồ ăn ngon đủ thứ từ bánh mì trắng tới cam.

Lão hỏi:

— Số bạc mày tìm được sẽ đủ trả cho ngần ấy. Còn vàng thì sao?

— Vàng thì cháu sẽ làm giàu cho bà con họ hàng của Rô-dê-ních và mọi người bạn của cô ấy trong xứ đạo.

Lão lại hỏi:

— Vàng thì thế. Còn châu báu?

— Thế thì cháu sẽ chia châu báu cho hết thảy mọi người trên đời, cho ai cũng giàu có, hạnh phúc. Và cháu sẽ bảo họ rằng chính Rô-dê-ních muốn như thế.

Tên phù thuỷ thì thầm:

— Suỵt! Sắp nửa đêm rồi, ta phải đi thôi.

Hai người rón rén ra tới bìa rừng.

Tiếng chuông thứ nhất của mười hai tiếng vừa điểm, một tiếng ầm ầm vang lên trên đồng hoang im lặng, mặt đất như chao đảo dưới chân hai kẻ đang rình. Ngay sau đó, dưới ánh trăng, họ thấy những hòn đá khổng lồ gần đó rời khỏi chỗ, đi xuống con dốc dẫn ra sông, vội vã tới mức va vào nhau. Đi ngang chỗ Béc-nét và lão ăn mày đứng, chúng mất hút vào bóng tối. Dường như vừa có một đoàn người khổng lồ đi qua.

— Nhanh lên!

Tên phù thuỷ nói khẽ, rồi lao tới những cái hố trống, mà ngay giữa đêm vẫn sáng rực lên vì kho báu bên trong. Ông già quỳ sụp xuống, bắt đầu nhét đầy những cái bao mang theo, vừa nhét vừa căng tai nghe ngóng xem đá đã leo lên đồi quay về chưa. Còn Béc-nét thì thong thả hơn, vốc từng nắm những gì mình thấy bỏ vào túi.

Tên phù thuỷ vừa buộc xong cái bao thứ ba, đang tự hỏi liệu mình có mang thêm được chút của nào nữa không, thì tai lão nghe một tiếng rì rầm khe khẽ như tiếng một cơn bão xa.

Những hòn đá đã uống xong, đang vội vã quay về chỗ.

Chúng kéo tới, hơi nghiêng mình về phía trước, hòn cao nhất dẫn đầu, phá tan mọi thứ chắn đường. Thấy cảnh ấy, Béc-nét đứng chết trân vì kinh hãi, kêu lên:

— Chết rồi! Chúng sẽ đè nát chúng ta mất.

Tên phù thuỷ giơ nắm cỏ chân quạ và cỏ ba lá năm cánh lên, đáp:

— Không phải tao! Mấy thứ này sẽ che chở cho tao. Nhưng muốn giữ được của, tao buộc phải hiến một người con chiên cho những hòn đá, và số phận xui xẻo đã ném mày vào đường tao.

Vừa nói lão vừa chìa nắm cỏ thần về phía những hòn đá đang ào ạt tiến tới. Như thể thừa nhận một sức mạnh lớn hơn mình, những khối đá quái dị lập tức rẽ sang hai bên tên phù thuỷ, nhưng rồi lại khép hàng khi tới gần Béc-nét.

Chàng trai không tìm cách chạy trốn. Chàng biết có chạy cũng vô ích, nên quỳ xuống, nhắm mắt lại. Nhưng bỗng hòn đá cao nhất đang dẫn đầu dừng sững ngay trước mặt Béc-nét, chắn lối, khiến không hòn đá nào khác đi qua được.

Đó chính là hòn đá Béc-nét đã khắc cây thánh giá. Giờ nó đã là một hòn đá được rửa tội, và có sức mạnh cứu chàng.

Thế là hòn đá đứng chắn trước chàng trai cho tới khi những hòn khác đã về đúng chỗ. Rồi nó lao vút như chim về cái hố của mình, đúng vào lúc lão ăn mày, tưởng mình đã hoàn toàn an toàn, đang loạng choạng dưới sức nặng của đống của báu.

Thấy hòn đá lao tới, lão giơ nắm cỏ thần lên. Nhưng hòn đá được rửa tội không còn chịu sự ràng buộc của thứ bùa yểm những hòn đá kia nữa. Nó cứ thế đi thẳng, để lại tên phù thuỷ nát bấy thành bụi giữa đám cỏ thạch nam.

Bấy giờ Béc-nét về nhà, cho Mác-din xem của cải của mình. Lần này Mác-din chẳng từ chối nhận chàng làm em rể nữa. Chàng và Rô-dê-ních cưới nhau, sống hạnh phúc mãi mãi về sau.

— Hết —