Những kẻ xâm phạm

Trong một khu rừng cây cối lẫn lộn, đâu đó trên những nhánh núi phía đông dãy Các-pát, có một người đàn ông đứng canh chừng và lắng nghe trong một đêm mùa đông, như thể ông đang chờ một con thú rừng nào đó lọt vào tầm mắt, và sau đó là tầm súng. Nhưng con mồi mà ông chăm chăm rình đón lại chẳng phải loài nào được lịch săn bắn công nhận là đúng luật, đúng mùa. Un-rích phôn Grát-vít đang tuần tra khu rừng tối để tìm một kẻ thù là người.

Rừng của dòng họ Grát-vít rộng mênh mông, thú săn đầy rẫy. Dải rừng hẹp dốc đứng nằm ở rìa ngoài chẳng có gì đáng kể về số thú nó chứa hay những cuộc săn nó đem lại, vậy mà đó lại là mảnh đất được chủ nhân canh giữ ghen tuông nhất trong mọi đất đai của mình. Hồi đời ông nội Un-rích, một vụ kiện nổi tiếng đã giành lại dải rừng ấy từ tay một gia đình điền chủ nhỏ bên cạnh, những người đã chiếm giữ nó bất hợp pháp. Bên bị tước đất chưa bao giờ chịu chấp nhận phán quyết của toà. Một chuỗi dài những vụ săn trộm, ẩu đả và đủ thứ tai tiếng tương tự đã đầu độc quan hệ giữa hai nhà suốt ba thế hệ.

Mối thù láng giềng đã thành thù riêng từ khi Un-rích lên làm chủ gia đình. Nếu trên đời có một người ông ghét cay ghét đắng và mong gặp điều xấu, thì đó là Ghê-oóc Xnai-em, người thừa kế cuộc tranh chấp, kẻ săn trộm không biết mệt và chuyên đột nhập dải rừng biên giới đang bị tranh giành. Mối thù có lẽ đã nguôi đi hoặc được dàn xếp, nếu không vướng mối hận riêng của hai người đàn ông. Hồi còn bé, họ đã khát máu nhau. Khi đã thành người lớn, mỗi người đều cầu cho tai hoạ giáng xuống đầu người kia.

Đêm đông gió quất này, Un-rích đã tập hợp đám người giữ rừng của mình đi canh khu rừng tối, không phải để tìm con mồi bốn chân, mà để rình những kẻ trộm lảng vảng mà ông ngờ là đang lén vượt qua ranh giới. Những con hoẵng, thường nấp trong các hõm khuất gió khi trời bão, đêm nay chạy tán loạn như bị xua đuổi. Những loài vật vốn ngủ suốt những giờ tối trời cũng đang xao động, bồn chồn. Chắc chắn trong rừng có một thứ gì đó làm náo động, và Un-rích đoán được nó từ phía nào tới.

Ông một mình tách khỏi những người canh mà ông đã cho mai phục trên đỉnh đồi, lang thang xuống tận dưới sườn dốc giữa đám cây bụi rối rắm hoang dại, nhìn qua những thân cây, lắng nghe qua tiếng gió rít gào và tiếng cành cây quật không ngừng, để tìm bóng dáng và tiếng động của bọn trộm. Giá mà trong đêm hoang dã này, ở chốn tối tăm vắng vẻ này, ông gặp được Ghê-oóc Xnai-em, mặt đối mặt, không có ai chứng kiến. Đó là mong ước nổi lên trên hết trong đầu ông. Và khi ông bước vòng qua thân một cây sồi khổng lồ, ông chạm mặt đúng người mình đang tìm.

Hai kẻ thù đứng trừng trừng nhìn nhau trong một khoảnh khắc dài im lặng. Mỗi người cầm một khẩu súng trường trong tay, mỗi người mang lòng căm hận trong tim, và ý định giết người nổi lên trên hết trong đầu. Cơ hội đã đến để thả cho những đam mê của cả một đời tha hồ hoành hành. Nhưng một người được nuôi dạy theo khuôn phép của một nền văn minh biết kiềm chế thì không dễ gì đủ gan bắn chết láng giềng mình một cách lạnh lùng mà không nói một lời, trừ khi bị xúc phạm đến gia đình và danh dự.

Và trước khi khoảnh khắc lưỡng lự kịp nhường chỗ cho hành động, một cơn bạo lực của chính Tạo hoá đã quật ngã cả hai. Một tiếng gào dữ dội của cơn bão được đáp lại bằng một tiếng răng rắc xé toạc ngay trên đầu họ. Họ chưa kịp nhảy tránh thì cả một khối cây sồi đã ầm ầm đổ sập xuống người.

Un-rích phôn Grát-vít thấy mình nằm sóng soài trên mặt đất, một tay tê dại bị đè dưới người, tay kia gần như cũng bất lực vì bị kẹp chặt trong một đám cành chạc rối, còn cả hai chân thì bị khối cây đổ đè chặt. Đôi ủng đi săn nặng nề đã cứu hai bàn chân ông khỏi bị nghiền nát. Nhưng nếu xương có gãy cũng không đến nỗi nghiêm trọng, thì ít ra rõ ràng là ông không thể nhúc nhích khỏi chỗ này cho tới khi có người đến giải thoát. Một cành con rơi xuống đã rạch toạc da mặt ông, và ông phải chớp mắt mấy lần cho mấy giọt máu rơi khỏi hàng mi rồi mới nhìn được toàn cảnh tai hoạ.

Ngay bên cạnh ông, gần đến mức nếu là lúc bình thường thì ông gần như chạm được vào người, là Ghê-oóc Xnai-em, còn sống và đang vùng vẫy, nhưng rõ ràng cũng bị kẹp chặt bất lực y như ông. Xung quanh họ ngổn ngang dày đặc những cành gãy vụn và nhánh cây gãy nát.

Nỗi nhẹ nhõm vì còn sống và cơn tức tối vì bị giam hãm khiến miệng Un-rích bật ra một mớ hổ lốn kỳ lạ những lời tạ ơn sùng kính và những câu nguyền rủa chua cay. Ghê-oóc, gần như mù vì máu chảy ngang qua mắt, ngừng vùng vẫy một lúc để lắng nghe, rồi bật một tiếng cười ngắn, gầm gừ.

— Thế là mày không chết như lẽ ra phải chết, nhưng dù sao cũng bị kẹp rồi. — Hắn kêu lên. — Kẹp cứng ngắc. Ha, đùa hay chưa, Un-rích phôn Grát-vít bị sập bẫy ngay trong khu rừng ăn cướp của mình. Công lý thật sự là đây!

Và hắn lại cười, giễu cợt và hung dữ.

— Tao bị kẹt ngay trên đất rừng của tao. — Un-rích vặc lại. — Khi người của tao đến giải thoát chúng ta, có lẽ mày sẽ ước gì mình ở vào một tình cảnh khá hơn là bị bắt quả tang săn trộm trên đất láng giềng. Nhục cho mày.

Ghê-oóc im lặng một lúc, rồi hắn đáp, giọng bình thản:

— Mày chắc là người của mày sẽ tìm thấy được nhiều thứ để giải thoát không? Đêm nay tao cũng có người trong rừng, ngay sau lưng tao, và chúng sẽ đến đây trước, và chúng sẽ giải thoát. Khi chúng lôi tao ra khỏi đám cành cây khốn kiếp này, thì chẳng cần vụng về lắm chúng cũng có thể lăn cả khối thân cây này đè thẳng lên người mày. Người của mày sẽ thấy mày chết dưới một cây sồi đổ. Cho phải phép, tao sẽ gửi lời chia buồn tới gia đình mày.

— Gợi ý hay đấy. — Un-rích nói, giọng dữ tợn. — Người của tao được lệnh đi theo sau mười phút, mà bảy phút chắc đã trôi qua rồi. Và khi chúng lôi tao ra, tao sẽ nhớ cái gợi ý ấy. Có điều, mày chết trong lúc săn trộm trên đất của tao, thì tao nghĩ khó mà đàng hoàng gửi lời chia buồn tới gia đình mày được.

— Được. — Ghê-oóc gầm gừ. — Được lắm. Chúng ta sẽ đánh nhau đến chết vì mối thù này, mày với tao và đám người giữ rừng của hai đứa, không có kẻ xâm phạm khốn kiếp nào chen vào giữa. Chết đi và xuống địa ngục đi, Un-rích phôn Grát-vít.

— Mày cũng thế, Ghê-oóc Xnai-em, đồ ăn cắp rừng, đồ săn trộm.

Cả hai đều nói bằng vẻ cay đắng của người đang thấy thất bại có thể đến trước mắt. Bởi mỗi người đều biết có thể còn lâu người của mình mới đi tìm mình hay tìm thấy mình. Bên nào tới nơi trước chỉ hoàn toàn là chuyện may rủi.

Giờ thì cả hai đều đã bỏ cuộc vật lộn vô ích để thoát khỏi khối gỗ đang đè mình. Un-rích chỉ còn gắng đưa cánh tay được tự do một phần tới gần túi áo khoác ngoài để rút bình rượu ra. Ngay cả khi đã làm xong việc ấy, ông cũng phải mất rất lâu mới vặn được nắp, mới cho được chút rượu vào cổ họng. Nhưng ngụm rượu ấy mới như trời ban làm sao! Mùa đông năm ấy ấm, tuyết còn chưa rơi nhiều, nên hai kẻ bị giam ít khổ vì rét hơn thường lệ vào mùa này. Dù vậy, rượu cũng làm người bị thương ấm lên, tỉnh lại. Và ông nhìn sang chỗ kẻ thù đang nằm, chỉ cố nén cho những tiếng rên đau đớn và mệt mỏi khỏi bật qua môi, với một cái gì đó như một nhịp đập thương hại.

— Nếu tao ném cái bình này sang thì mày có với tới được không? — Un-rích bỗng hỏi. — Rượu ngon đấy. Đã thế này thì cứ dễ chịu được chừng nào hay chừng ấy. Uống đi, dù đêm nay một trong hai đứa sẽ chết.

— Không, tao gần như chẳng nhìn thấy gì, máu đóng quanh mắt dày quá. — Ghê-oóc nói. — Mà dù sao tao cũng không uống rượu với kẻ thù.

Un-rích im lặng mấy phút, nằm nghe tiếng gió gào rít mỏi mệt. Một ý nghĩ đang từ từ hình thành và lớn dần trong đầu ông, một ý nghĩ mỗi lần ông nhìn sang người đàn ông đang chống chọi lì lợm với đau đớn và kiệt sức kia thì lại mạnh thêm. Trong cơn đau đớn và rã rời mà chính Un-rích đang chịu, mối hận dữ dội cũ dường như đang tàn lụi dần.

— Này láng giềng. — Lát sau ông nói. — Nếu người của anh đến trước thì anh cứ làm như anh muốn. Đó là một giao ước công bằng. Nhưng phần tôi, tôi đã đổi ý. Nếu người của tôi đến trước, thì anh sẽ là người được cứu trước, như thể anh là khách của tôi. Chúng ta đã cãi nhau như quỷ dữ suốt đời vì cái dải rừng ngu ngốc này, nơi cây cối gặp một cơn gió thôi cũng chẳng đứng thẳng nổi. Nằm đây đêm nay mà nghĩ, tôi thấy chúng ta đã khá là dại dột. Trên đời còn nhiều điều đáng giá hơn là thắng được một vụ tranh chấp ranh giới. Này láng giềng, nếu anh chịu giúp tôi chôn vùi mối thù cũ, thì tôi... tôi xin anh làm bạn tôi.

Ghê-oóc Xnai-em im lặng lâu đến mức Un-rích nghĩ có lẽ ông ta đã ngất đi vì vết thương đau đớn. Rồi ông ta lên tiếng, chậm rãi, ngắt quãng:

— Cả vùng này sẽ trố mắt ra mà bàn tán biết bao nếu chúng ta cùng nhau cưỡi ngựa vào quảng trường chợ. Không một người nào còn sống nhớ đã từng thấy một người nhà Xnai-em và một người nhà phôn Grát-vít trò chuyện thân thiện với nhau. Và đám người giữ rừng sẽ được yên ổn biết bao nếu đêm nay chúng ta chấm dứt mối thù. Mà nếu chúng ta chọn làm hoà giữa người của mình, thì chẳng có ai khác can thiệp vào, chẳng có kẻ xâm phạm nào từ bên ngoài... Anh sẽ đến đón đêm giao thừa dưới mái nhà tôi, còn tôi sẽ đến dự tiệc ở lâu đài anh vào một ngày lễ lớn nào đó... Tôi sẽ không bao giờ nổ một phát súng nào trên đất anh, trừ khi anh mời tôi đến làm khách. Còn anh sẽ đến săn với tôi dưới vùng đầm lầy, nơi có chim trời. Khắp cả vùng này không ai cản nổi chúng ta nếu chúng ta muốn làm hoà. Tôi chưa từng nghĩ mình lại muốn làm gì khác ngoài căm ghét anh suốt đời. Nhưng tôi nghĩ nửa giờ vừa rồi, tôi cũng đã đổi ý về nhiều chuyện. Và anh đã mời tôi bình rượu của anh... Un-rích phôn Grát-vít, tôi sẽ làm bạn anh.

Một lúc lâu cả hai cùng im lặng, nghiền ngẫm những thay đổi tuyệt vời mà cuộc hoà giải đầy kịch tính này sẽ mang lại. Giữa khu rừng lạnh lẽo, u ám, gió từng cơn xé qua những cành trơ trụi và rít quanh các thân cây, họ nằm chờ sự cứu giúp giờ đây sẽ đem tự do và cứu trợ cho cả hai bên. Và mỗi người đều thầm cầu nguyện cho người của mình là người đến trước, để mình được là người đầu tiên tỏ lòng trọng thị với kẻ thù nay đã thành bạn.

Một lát sau, nhân lúc gió ngừng thổi một chút, Un-rích phá vỡ sự im lặng.

— Ta hãy kêu cứu đi. — Ông nói. — Lúc gió lặng thế này tiếng ta có thể vọng đi được một quãng.

— Qua bao nhiêu cây cối bụi rậm thế này thì chẳng vọng xa được đâu. — Ghê-oóc nói. — Nhưng ta cứ thử. Nào, cùng kêu.

Hai người cùng cất giọng, một tiếng hú gọi săn kéo dài.

— Kêu lần nữa đi. — Un-rích nói vài phút sau, khi đã lắng nghe mà không thấy tiếng đáp nào.

— Tôi chẳng nghe thấy gì ngoài cái thứ gió chết tiệt. — Ghê-oóc nói, giọng khản đặc.

Lại im lặng mấy phút, rồi Un-rích bật một tiếng kêu mừng rỡ.

— Tôi thấy có bóng người đang đi qua rừng. Họ đang đi theo lối tôi xuống sườn đồi lúc nãy.

Cả hai cất giọng hét to hết mức có thể.

— Họ nghe thấy rồi! Họ dừng lại rồi. Giờ họ thấy chúng ta rồi. Họ đang chạy xuống đồi về phía chúng ta. — Un-rích kêu lên.

— Có bao nhiêu người? — Ghê-oóc hỏi.

— Tôi không nhìn rõ. — Un-rích nói. — Chín hay mười gì đó.

— Thế thì là người của anh rồi. — Ghê-oóc nói. — Tôi chỉ đem theo có bảy người.

— Họ đang chạy hết tốc lực, những chàng trai dũng cảm. — Un-rích mừng rỡ nói.

— Có phải người của anh không? — Ghê-oóc hỏi. — Có phải người của anh không? — Ông ta nhắc lại, sốt ruột, vì Un-rích không trả lời.

— Không. — Un-rích đáp, kèm một tiếng cười, cái tiếng cười lập cập ngây dại của một người đã rã rời vì một nỗi sợ khủng khiếp.

— Thế là ai? — Ghê-oóc vội hỏi, căng mắt ra nhìn cái điều mà người kia thà không phải trông thấy.

— Sói.

— Hết —