Những người khôn ngoan

Một hôm, bác nông dân lấy cây gậy gỗ trăn trong góc nhà ra, bảo vợ:

— Tri-nơ này, tôi đi xa đây, ba ngày nữa mới về. Trong thời gian ấy, nếu ông lái bò ghé qua muốn mua ba con bò nhà mình, thì bà cứ bán, nhưng phải đúng hai trăm đồng bạc, không được kém, nghe chưa.

— Ông cứ đi đi, có Chúa phù hộ, bà vợ đáp. Việc ấy tôi lo được.

— Bà ấy à! ông chồng nói. Hồi bé tí bà đã có lần ngã đập đầu xuống đất, đến giờ vẫn còn ảnh hưởng. Nhưng tôi nói trước, bà mà làm chuyện dại dột thì tôi sẽ sơn cho cái lưng bà xanh lè, chẳng cần sơn, chỉ cần cây gậy tôi đang cầm đây thôi, mà nước sơn ấy giữ được cả năm trời, cứ tin tôi đi.

Nói rồi bác lên đường.

Sáng hôm sau, ông lái bò tới. Bà vợ chẳng phải nói nhiều với ông ta. Xem bò xong, nghe giá xong, ông ta bảo:

— Giá ấy tôi trả ngay, bò thế này anh em với nhau cũng đáng chừng ấy tiền. Tôi dắt chúng đi luôn nhé.

Ông ta tháo xích cho mấy con bò, lùa chúng ra khỏi chuồng. Vừa định ra khỏi cổng thì bà vợ níu tay áo ông ta lại, nói:

— Ông phải đưa tôi hai trăm đồng bạc trước đã, không thì tôi không cho ông đi được.

— Phải rồi, ông kia đáp, tôi lại quên đeo cái túi tiền ở thắt lưng. Nhưng bà đừng lo, bà sẽ có vật bảo đảm cho tới khi tôi trả tiền. Tôi dắt hai con, để lại cho bà một con, thế là bà có món đồ cầm chắc chắn rồi.

Bà vợ thấy thế là phải, bèn để ông ta dắt bò đi, bụng nghĩ: "Ông Hăng nhà mình thấy mình làm khôn ngoan thế này chắc mừng lắm."

Đúng ngày thứ ba, như đã nói, bác nông dân về tới nhà, hỏi ngay xem bò đã bán chưa.

— Bán rồi, ông Hăng thân yêu ạ, bà vợ đáp, đúng như ông dặn, hai trăm đồng bạc. Bò ấy chẳng đáng ngần ấy đâu, thế mà ông kia nhận ngay, chẳng cò kè gì.

— Tiền đâu? bác nông dân hỏi.

— Tiền thì tôi chưa có, bà vợ đáp. Ông ấy lại quên mang túi tiền, nhưng sắp mang tới thôi. Ông ấy để lại cho tôi một vật cầm chắc chắn lắm.

— Vật cầm gì? ông chồng hỏi.

— Một trong ba con bò. Ông ấy phải trả tiền hai con kia rồi mới được dắt nó đi. Tôi khôn lắm nhé, tôi giữ lại con bé nhất, vì nó ăn ít nhất.

Ông chồng nổi giận, giơ gậy lên định sơn cho vợ lớp sơn đã hứa. Bỗng ông hạ gậy xuống, nói:

— Bà là con ngỗng ngốc nhất lạch bạch trên mặt đất của Chúa, nhưng tôi thấy thương bà. Tôi sẽ ra đường cái, chờ ba ngày xem có gặp được ai còn ngờ nghệch hơn bà không. Nếu gặp được thì bà thoát. Còn nếu không gặp, bà sẽ nhận đủ phần thưởng đáng đời, không bớt một tí nào.

Bác ra đường cái lớn, ngồi lên một hòn đá, chờ xem chuyện gì sẽ tới. Bỗng bác thấy một cỗ xe chở cỏ đi tới. Giữa xe có một bà đứng sừng sững, chứ không ngồi lên bó rơm để sẵn bên cạnh, cũng không đi bộ bên đôi bò mà dắt chúng.

Bác nông dân nghĩ: "Đây chắc là người mình đang tìm." Bác nhảy dựng lên, chạy tới chạy lui trước cỗ xe như một người không được tỉnh táo.

— Ông bạn muốn gì thế? bà kia hỏi bác. Tôi không quen ông. Ông ở đâu tới?

— Tôi từ trên trời rơi xuống, bác nông dân đáp, mà không biết làm sao về lại được. Bà chở tôi lên trên ấy được không?

— Không được, bà kia nói, tôi không biết đường. Nhưng nếu ông từ trên trời xuống, chắc ông nói được cho tôi biết chồng tôi trên ấy thế nào. Ông ấy lên đó đã ba năm rồi. Chắc chắn ông đã gặp ông ấy?

— Có, tôi gặp rồi. Nhưng đâu phải ai cũng được sung sướng. Ông ấy chăn cừu, mà lũ cừu làm ông ấy vất vả lắm. Chúng nhảy lên núi, lạc vào chốn hoang vu, ông ấy phải chạy theo lùa chúng về. Quần áo ông ấy cũng rách tả tơi, sắp rơi khỏi người đến nơi. Trên ấy không có thợ may, thánh Phê-rô không cho thợ may nào vào cả, bà biết trong chuyện cổ tích rồi đấy.

— Ai mà ngờ được! bà kia kêu lên. Ông biết không, tôi sẽ về lấy cái áo khoác ngày chủ nhật của ông ấy, vẫn còn treo trong tủ ở nhà. Ở trên ấy ông ấy mặc vào trông sẽ tươm tất. Ông làm ơn mang lên cho ông ấy nhé.

— Thế thì khó đấy, bác nông dân đáp. Không được mang quần áo lên trời. Tới cổng là người ta lột ra ngay.

— Ông nghe tôi này, bà kia nói. Hôm qua tôi vừa bán số lúa mì tốt của nhà, được một món tiền kha khá. Tôi sẽ gửi chỗ tiền ấy cho ông ấy. Ông nhét túi tiền vào túi áo thì chẳng ai biết đâu.

— Nếu chẳng còn cách nào khác, bác nông dân đáp, thì tôi chiều bà vậy.

— Ông cứ ngồi đây, bà kia bảo, tôi đánh xe về nhà lấy túi tiền, lát nữa là tôi quay lại ngay. Tôi không ngồi lên bó rơm, mà đứng trên xe, cho đôi bò đỡ nặng.

Bà thúc đôi bò đi. Bác nông dân nghĩ bụng: "Bà này có khiếu làm người ngốc đấy. Nếu bà ta mang tiền tới thật, thì vợ mình may lắm, khỏi bị ăn đòn."

Chẳng bao lâu bà kia hớt hải chạy tới, mang theo tiền, lại tự tay nhét vào túi áo bác. Trước khi đi, bà còn cảm ơn bác cả nghìn lần vì đã có lòng tốt giúp đỡ.

Khi bà về tới nhà thì cậu con trai đi làm đồng cũng vừa về. Bà kể cho con nghe những điều chẳng ngờ mà bà vừa được biết, rồi nói thêm:

— Mẹ mừng quá vì có dịp gửi được chút gì đó cho bố con tội nghiệp. Ai mà tưởng tượng được rằng ở trên trời mà bố con lại thiếu thốn chứ?

Cậu con trai vô cùng kinh ngạc, nói:

— Mẹ ơi, người từ trên trời xuống đâu phải ngày nào cũng có. Con phải ra ngay xem còn tìm được ông ấy không. Ông ấy phải kể cho con nghe trên đó ra sao, công việc thế nào.

Cậu thắng yên ngựa rồi phi vội đi. Cậu tìm thấy bác nông dân đang ngồi dưới một gốc liễu, định đếm số tiền trong túi.

— Bác có thấy người từ trên trời xuống không? cậu gọi to.

— Có, bác nông dân đáp, ông ấy đã quay về rồi, đi lên ngọn núi đằng kia, từ đó về trời gần hơn một chút. Cậu phóng nhanh thì còn đuổi kịp đấy.

— Ôi chao, cậu trai nói, cả ngày nay cháu làm lụng mệt rã rời, phi ngựa tới đây lại càng mệt lử. Bác quen ông ấy, bác làm ơn cưỡi ngựa của cháu, thuyết phục ông ấy tới đây cho cháu.

Bác nông dân nghĩ: "À há, lại thêm một anh nữa, đèn chẳng có bấc."

— Sao tôi lại không giúp cậu được nhỉ? bác nói.

Rồi bác leo lên ngựa, phóng nước kiệu thật nhanh đi mất. Cậu trai ngồi chờ tới tận khi trời tối, nhưng bác nông dân không quay lại. Cậu nghĩ: "Chắc ông người trời vội lắm, không chịu quay lại, nên bác kia đưa luôn con ngựa cho ông ấy mang về cho bố mình."

Cậu về nhà, kể cho mẹ nghe chuyện đã xảy ra, rằng cậu đã gửi con ngựa cho bố, để bố khỏi phải chạy bộ suốt ngày.

— Con làm thế là phải đấy, bà mẹ đáp. Con còn chân cẳng khoẻ, đi bộ được mà.

Về tới nhà, bác nông dân dắt con ngựa vào chuồng, đứng cạnh con bò cầm cố, rồi tới bảo vợ:

— Tri-nơ này, bà may đấy. Tôi đã tìm được hai người còn ngốc nghếch hơn bà. Lần này bà khỏi bị đòn. Tôi để dành cho dịp khác.

Rồi bác châm tẩu thuốc, ngồi xuống chiếc ghế bành của ông nội, nói:

— Thật là một vụ làm ăn hời. Hai con bò gầy đổi được một con ngựa béo tốt, lại thêm một túi tiền to. Nếu cái ngốc lúc nào cũng mang lại nhiều lợi như thế, thì ta sẵn lòng trọng vọng nó lắm.

Bác nông dân nghĩ vậy đấy, nhưng chắc là bạn thì thích những người ngờ nghệch kia hơn.

— Hết —