Những vì sao

Chuyện kể của một chàng chăn cừu xứ Pờ-rô-văng-xơ.

Hồi tôi còn chăn cừu trên núi Lu-bơ-rông, có khi tôi ở luôn mấy tuần liền chẳng thấy bóng một người nào, một mình giữa đồng cỏ với con chó La-bờ-ri và đàn cừu. Thỉnh thoảng ông thầy tu ẩn dật trên núi Lơ-uya đi qua để hái cây thuốc, hoặc tôi thoáng thấy khuôn mặt đen nhẻm của một bác đốt than người Pi-ê-mông. Nhưng họ là những người chất phác, quen sống một mình nên ít nói, chẳng còn thích chuyện trò, cũng chẳng biết gì về những chuyện người ta bàn tán dưới làng dưới phố. Vì thế, cứ nửa tháng một lần, khi nghe trên con đường dốc tiếng nhạc ngựa của con la nhà chủ mang lương thực nửa tháng lên cho tôi, khi thấy dần dần nhô lên trên sườn đồi cái đầu tinh nghịch của chú bé giúp việc, hoặc cái khăn trùm màu nâu đỏ của bà dì Nô-rát già, tôi thật sự sung sướng. Tôi bắt họ kể chuyện dưới xuôi, chuyện rửa tội, chuyện cưới xin. Nhưng điều tôi quan tâm hơn cả là muốn biết cô con gái nhà chủ ra sao, cô Xtê-pha-nét của chúng tôi, cô gái đẹp nhất trong vòng mười dặm. Làm ra vẻ không quan tâm lắm, tôi dò hỏi xem cô có hay đi hội hè, đi dự những buổi tối vui, xem có thêm anh chàng nào đến tán tỉnh không. Ai hỏi những chuyện ấy thì có dính dáng gì đến tôi, một anh chăn cừu nghèo trên núi, tôi sẽ đáp rằng tôi đang hai mươi tuổi, và cô Xtê-pha-nét ấy là cái đẹp nhất tôi từng được thấy trong đời.

Thế rồi một ngày chủ nhật, tôi chờ lương thực nửa tháng mà mãi tận chiều mới thấy. Buổi sáng tôi nghĩ: “Chắc là tại buổi lễ trọng”. Rồi gần trưa có một trận dông lớn, tôi nghĩ con la không lên đường được vì đường xá lầy lội. Cuối cùng, khoảng ba giờ chiều, trời đã quang, núi lấp lánh nước mưa và nắng, tôi nghe giữa tiếng lá nhỏ giọt và tiếng suối nước lên tràn bờ, tiếng nhạc của con la, vui và rộn rã như một hồi chuông lớn ngày lễ Phục sinh. Nhưng người dắt nó không phải chú bé giúp việc, cũng không phải bà già Nô-rát. Đó là… các bạn đoán xem ai nào!… Cô chủ của chúng tôi, các bạn ơi! Chính cô chủ, ngồi thẳng giữa mấy cái giỏ mây, đôi má hồng lên vì khí trời trên núi và cái mát sau cơn dông.

Chú bé bị ốm, dì Nô-rát thì đi nghỉ ở nhà con cái. Cô Xtê-pha-nét xinh đẹp vừa bước xuống khỏi lưng la vừa kể cho tôi biết mọi chuyện ấy, rồi bảo cô đến muộn vì bị lạc đường. Nhưng nhìn cô diện bộ đồ ngày chủ nhật, với dải ruy băng hoa, cái váy óng ánh và những đường đăng ten, thì trông cô giống người mải nán lại ở một buổi khiêu vũ nào đó hơn là đi tìm đường trong bụi rậm. Ôi, con người bé nhỏ đáng yêu! Mắt tôi nhìn mãi không chán. Mà quả thật, tôi chưa từng được nhìn cô gần đến thế. Đôi khi về mùa đông, lúc đàn cừu đã xuống đồng bằng và tối tối tôi về trang trại ăn cơm, cô đi vội qua gian phòng, hầu như chẳng nói gì với người làm, lúc nào cũng điệu đà và hơi kiêu kỳ… Thế mà giờ đây cô ở trước mặt tôi, chỉ riêng cho mình tôi. Như thế chẳng đủ làm người ta mất trí hay sao?

Lấy lương thực ra khỏi giỏ xong, cô Xtê-pha-nét tò mò nhìn quanh. Hơi nâng tà váy ngày chủ nhật cho khỏi bẩn, cô bước vào bãi rào cừu, muốn xem chỗ tôi ngủ, cái máng rơm với tấm da cừu, cái áo choàng to của tôi treo trên vách, cây gậy chăn cừu, khẩu súng kíp. Cái gì cũng làm cô thích thú.

– Thế ra anh sống ở đây đấy hả, anh chăn cừu tội nghiệp? Lúc nào cũng một mình, chắc anh buồn lắm nhỉ! Anh làm gì? Anh nghĩ gì?…

Tôi muốn trả lời: “Nghĩ tới cô, thưa cô chủ”, và nếu nói thế thì tôi cũng chẳng nói dối. Nhưng tôi bối rối quá, đến một lời cũng không tìm ra. Tôi tin là cô thấy rõ điều đó, và cô nàng tinh quái lấy làm thích thú, cứ trêu chọc cho tôi thêm lúng túng:

– Thế còn người yêu của anh, anh chăn cừu, thỉnh thoảng cô ấy có lên thăm anh không?… Chắc hẳn đó là con dê vàng, hoặc nàng tiên Ét-tê-ren chỉ chạy trên đỉnh núi…

Mà chính cô, lúc nói với tôi, trông cũng thật giống nàng tiên Ét-tê-ren, với nụ cười xinh xinh khi ngửa đầu ra sau, và cái vội vã muốn về khiến cuộc viếng thăm như một thoáng hiện hình.

– Chào anh chăn cừu nhé.

– Chào cô chủ.

Thế là cô đi, mang theo những chiếc giỏ không.

Khi cô khuất sau con đường dốc, tôi tưởng như những hòn sỏi lăn dưới móng con la đang rơi từng hòn một xuống tim mình. Tôi nghe tiếng ấy lâu lắm, lâu lắm. Và cho tới hết ngày, tôi cứ ngây người như kẻ ngái ngủ, không dám cựa quậy, sợ giấc mơ của mình tan mất. Gần tối, khi đáy các thung lũng bắt đầu ngả xanh và lũ cừu kêu be be chen nhau về bãi rào, tôi nghe có tiếng ai gọi mình ở dưới dốc, và tôi thấy cô chủ hiện ra. Cô không còn cười đùa như lúc nãy, mà run lên vì lạnh, vì sợ, vì ướt. Thì ra dưới chân đồi, cô gặp sông Xoóc-gơ nước dâng to sau trận mưa dông, cô cố liều lội qua nên suýt chết đuối. Khổ nỗi, vào giờ ấy trời đã tối, đừng hòng nghĩ tới chuyện quay về trang trại. Đường tắt thì cô chủ không bao giờ tự mình tìm ra được, còn tôi thì không thể bỏ đàn cừu. Nghĩ tới chuyện phải qua đêm trên núi, cô lo lắm, nhất là sợ gia đình sốt ruột. Còn tôi thì cố hết sức dỗ dành cô:

– Tháng bảy đêm ngắn lắm cô chủ ạ… Chỉ một lúc khó chịu thôi mà.

Rồi tôi vội nhóm một đống lửa to để cô hong khô chân và chiếc váy ướt sũng nước sông Xoóc-gơ. Sau đó tôi mang sữa, mang mấy bánh pho mát nhỏ đến trước mặt cô. Nhưng cô bé tội nghiệp chẳng nghĩ tới chuyện sưởi, cũng chẳng nghĩ tới chuyện ăn. Thấy những giọt nước mắt to dâng lên trong mắt cô, tôi cũng muốn khóc theo.

Trong khi ấy, đêm đã xuống hẳn. Trên đỉnh núi chỉ còn lại chút bụi nắng, một làn hơi sáng mờ phía mặt trời lặn. Tôi muốn cô chủ vào nghỉ trong bãi rào. Trải lên lớp rơm mới một tấm da cừu còn mới tinh, tôi chúc cô ngủ ngon, rồi ra ngồi ngoài cửa… Có Chúa chứng giám, dù ngọn lửa tình yêu đang đốt cháy máu tôi, tôi không hề có một ý nghĩ xấu xa nào. Chỉ có một niềm kiêu hãnh lớn lao khi nghĩ rằng trong một góc bãi rào, ngay cạnh đàn cừu đang tò mò nhìn cô ngủ, cô con gái nhà chủ, như một con cừu quý giá hơn và trắng trong hơn tất cả, đang yên nghỉ, giao cho tôi canh giữ. Chưa bao giờ tôi thấy bầu trời sâu thẳm đến thế, những vì sao sáng đến thế…

Bỗng cánh cửa song của bãi rào mở ra, và cô Xtê-pha-nét xinh đẹp bước ra. Cô không ngủ được. Lũ cừu trở mình làm rơm kêu sột soạt, hoặc kêu be be trong giấc mơ. Cô thà ra ngồi gần đống lửa còn hơn. Thấy thế, tôi khoác tấm da dê của mình lên vai cô, khơi to ngọn lửa, và hai chúng tôi ngồi bên nhau, chẳng nói gì.

Nếu có bao giờ các bạn thức trắng một đêm dưới trời sao, các bạn biết rằng vào giờ chúng ta ngủ, cả một thế giới huyền bí thức dậy trong cô tịch và im lặng. Lúc ấy suối reo trong trẻo hơn nhiều, mặt ao lấp loá những đốm lửa nhỏ. Mọi thần linh của núi rừng tự do đi lại. Trong không khí có những tiếng sột soạt, những âm thanh khe khẽ không sao nhận ra, như thể người ta nghe được tiếng cành cây lớn lên, tiếng cỏ mọc. Ban ngày là cuộc sống của muôn loài, còn ban đêm là cuộc sống của muôn vật. Người không quen thì thấy sợ… Vì thế cô chủ run rẩy, hễ có một tiếng động nhỏ là lại nép sát vào tôi.

Có một lần, một tiếng kêu dài, u buồn, từ cái ao lấp lánh phía dưới vọng lên chỗ chúng tôi, dập dờn như sóng. Cùng lúc ấy, một ngôi sao băng đẹp lướt qua trên đầu chúng tôi theo cùng hướng ấy, như thể tiếng than thở chúng tôi vừa nghe đã mang theo một đốm sáng.

Cô Xtê-pha-nét hỏi tôi khẽ:

– Cái gì thế anh?

– Một linh hồn đang lên thiên đường đấy cô chủ ạ.

Và tôi làm dấu thánh giá.

Cô cũng làm dấu, rồi ngửa mặt lên trời một lúc, rất trang nghiêm. Rồi cô bảo tôi:

– Thế ra là thật hả anh chăn cừu, các anh đều là phù thuỷ cả à?

– Không đâu cô chủ ạ. Nhưng ở trên này chúng tôi sống gần các vì sao hơn, nên chúng tôi biết chuyện trên ấy rõ hơn người dưới đồng bằng.

Cô vẫn ngước nhìn lên, tay chống cằm, quấn tấm da cừu, trông như một chú bé chăn cừu trên trời:

– Nhiều quá! Đẹp quá! Chưa bao giờ em thấy nhiều sao đến thế… Anh có biết tên chúng không, anh chăn cừu?

– Có chứ, thưa cô chủ… Cô nhìn kìa! Ngay trên đầu chúng ta là Con đường Thánh Giắc, tức là dải Ngân Hà đấy. Nó đi từ nước Pháp thẳng sang Tây Ban Nha. Chính Thánh Giắc xứ Ga-li-xơ đã vạch ra con đường ấy để chỉ lối cho vua Sác-lơ-ma-nhơ dũng cảm khi người đi đánh quân Xa-ra-xanh. Xa hơn một chút, cô thấy Cỗ xe các linh hồn, tức là chòm Đại Hùng, với bốn trục bánh xe sáng chói. Ba ngôi sao đi phía trước là Ba con vật, còn ngôi sao bé tí sát bên con thứ ba là Bác đánh xe. Cô có thấy quanh đó cả một trận mưa sao đang rơi không? Đó là những linh hồn mà Chúa lòng lành không muốn nhận vào nhà… Thấp hơn một chút là cái Cào cỏ, hay là Ba vua, tức là chòm Lạp Hộ. Chúng tôi dùng nó làm đồng hồ. Chỉ cần nhìn nó, tôi biết bây giờ đã quá nửa đêm. Thấp hơn nữa, vẫn về phía nam, là sao Giăng Mi-lăng sáng rực, ngọn đuốc của các vì sao, tức là sao Thiên Lang. Về ngôi sao này, những người chăn cừu kể như thế này. Nghe đâu có một đêm, Giăng Mi-lăng cùng Ba vua và chòm Gà mẹ, tức là chòm Tua Rua, được mời đi dự đám cưới một ngôi sao bạn. Chòm Gà mẹ vội hơn, nghe nói đã đi trước tiên, theo con đường trên cao. Cô nhìn kia, nó ở tít trên ấy, tận cùng bầu trời. Ba vua đi tắt phía dưới và đuổi kịp nó. Còn anh chàng lười Giăng Mi-lăng ngủ dậy muộn quá, bị tụt lại sau hẳn, tức giận, liền ném cây gậy của mình để chặn họ lại. Vì thế Ba vua còn có tên là Cây gậy của Giăng Mi-lăng… Nhưng đẹp nhất trong các vì sao, thưa cô chủ, là ngôi sao của chúng tôi, là Sao Chăn Cừu, nó soi sáng cho chúng tôi lúc rạng đông khi lùa đàn cừu ra đồng, và cả buổi chiều khi lùa chúng về. Chúng tôi còn gọi nó là Ma-ghê-lôn, nàng Ma-ghê-lôn xinh đẹp chạy theo chàng Pi-e xứ Pờ-rô-văng-xơ, tức là sao Thổ, và cứ bảy năm lại cưới chàng một lần.

– Sao thế, anh chăn cừu, các vì sao cũng lấy nhau à?

– Có chứ cô chủ.

Và trong khi tôi đang cố giảng cho cô nghe những đám cưới ấy là thế nào, tôi thấy có một cái gì mát rượi và mịn màng tựa nhẹ lên vai mình. Đó là mái đầu nặng trĩu vì buồn ngủ của cô ngả vào tôi, với tiếng sột soạt xinh xinh của ruy băng, đăng ten và mái tóc gợn sóng. Cô cứ để yên như thế, không cựa quậy, cho đến khi các vì sao trên trời nhạt dần, bị ánh ngày đang lên xoá mờ.

Còn tôi, tôi nhìn cô ngủ, tận đáy lòng hơi xao xuyến, nhưng được che chở một cách thánh thiện bởi đêm trong sáng ấy, cái đêm chỉ cho tôi toàn những ý nghĩ đẹp đẽ. Quanh chúng tôi, các vì sao vẫn tiếp tục cuộc hành trình lặng lẽ, ngoan ngoãn như một đàn cừu lớn. Và thỉnh thoảng tôi lại tưởng tượng rằng có một ngôi sao trong số ấy, ngôi sao mảnh mai nhất, sáng nhất, bị lạc đường, đã đến đậu trên vai tôi mà ngủ…

— Hết —