Ra-pun-xen

Ngày xưa có hai vợ chồng mong con đã lâu mà chẳng được. Mãi rồi người vợ mới có hy vọng rằng trời sắp cho mình điều mong ước.

Phía sau nhà họ có một ô cửa sổ nhỏ, từ đó nhìn sang được một khu vườn tuyệt đẹp, đầy những hoa thơm cỏ lạ. Nhưng quanh vườn có bức tường cao vây kín, và chẳng ai dám bước vào, vì khu vườn thuộc về một bà phù thuỷ có phép thuật cao cường, cả thiên hạ đều khiếp sợ.

Một hôm người vợ đứng bên cửa sổ nhìn xuống vườn, thấy một luống rau ra-pun-xen tươi ngon nhất trần đời. Những cây rau xanh mơn mởn tới mức chị thèm rỏ dãi, chỉ mong được ăn một bữa. Cơn thèm mỗi ngày một tăng. Biết là không thể nào có được, chị gầy rộc đi, mặt mũi xanh xao, tiều tuỵ.

Người chồng hoảng hốt, hỏi:

— Mình ơi, mình làm sao thế?

— Trời ơi, nếu em không được ăn chỗ rau ra-pun-xen trong khu vườn sau nhà mình, em sẽ chết mất.

Người chồng thương vợ, nghĩ bụng: "Chẳng lẽ để vợ chết. Thôi thì giá nào cũng phải hái ít rau ấy về cho nàng."

Chập tối, anh trèo qua tường vào vườn bà phù thuỷ, vội vàng nhổ một nắm rau ra-pun-xen, mang về cho vợ. Chị làm ngay một đĩa xà lách, ăn ngấu nghiến. Rau ngon quá, ngon tới mức hôm sau chị còn thèm gấp ba lần. Muốn chị được yên thì anh chồng phải vào vườn thêm lần nữa.

Chập tối anh lại trèo xuống. Nhưng vừa leo xuống khỏi bức tường, anh hoảng hồn, vì thấy bà phù thuỷ đứng ngay trước mặt. Bà trừng mắt giận dữ:

— Sao mày dám trèo vào vườn ta, ăn cắp rau ra-pun-xen của ta như quân trộm cắp? Mày sẽ phải trả giá.

— Xin bà rủ lòng thương mà tha cho. Tôi chỉ vì cùng đường mới phải làm thế. Vợ tôi nhìn qua cửa sổ thấy rau của bà, thèm quá, nếu không được ăn thì nàng sẽ chết.

Bà phù thuỷ nguôi giận, bảo:

— Nếu đúng như mày nói, ta cho phép mày hái bao nhiêu rau tuỳ thích. Có điều, ta có một điều kiện. Mày phải đưa ta đứa con mà vợ mày sắp sinh. Nó sẽ được sung sướng, ta sẽ chăm nó như một người mẹ.

Người chồng sợ quá, cái gì cũng nhận lời. Khi người vợ vừa ở cữ, bà phù thuỷ hiện ra ngay, đặt tên cho đứa bé là Ra-pun-xen, rồi mang nó đi.

Ra-pun-xen lớn lên thành cô bé xinh đẹp nhất dưới ánh mặt trời. Khi cô mười hai tuổi, bà phù thuỷ nhốt cô vào một ngọn tháp giữa rừng. Ngọn tháp không có cầu thang, cũng không có cửa ra vào, chỉ trên tít cao có một ô cửa sổ bé xíu. Mỗi lần muốn vào, bà phù thuỷ lại đứng dưới chân tháp mà gọi:

— Ra-pun-xen, Ra-pun-xen,
thả tóc xuống cho ta.

Ra-pun-xen có mái tóc dài tuyệt đẹp, mịn như sợi vàng kéo. Nghe tiếng bà phù thuỷ, cô tháo bím tóc, quấn quanh một cái móc trên cửa sổ, rồi buông xuống. Mái tóc thõng xuống dài hai mươi sải tay, và bà phù thuỷ bám vào đó mà leo lên.

Vài năm sau, có một hôm con trai nhà vua cưỡi ngựa qua rừng, đi ngang ngọn tháp. Chàng nghe một tiếng hát ngọt ngào tới mức phải dừng ngựa lắng nghe. Đó là Ra-pun-xen, một mình cô đơn nên cô cất giọng hát cho qua ngày. Hoàng tử muốn trèo lên với cô, đi tìm cửa tháp, nhưng chẳng thấy cửa nào. Chàng cưỡi ngựa về, nhưng tiếng hát đã làm lòng chàng xao xuyến tới mức ngày nào chàng cũng vào rừng nghe.

Một hôm, đang đứng nấp sau một gốc cây, chàng thấy bà phù thuỷ đi tới và nghe bà gọi lên:

— Ra-pun-xen, Ra-pun-xen,
thả tóc xuống cho ta.

Ra-pun-xen thả bím tóc xuống, bà phù thuỷ leo lên.

Chàng nghĩ: "Nếu đó là cái thang để lên trên, thì ta cũng thử vận may một lần xem sao."

Hôm sau, khi trời bắt đầu tối, chàng tới chân tháp và gọi:

— Ra-pun-xen, Ra-pun-xen,
thả tóc xuống cho ta.

Mái tóc buông xuống ngay, và hoàng tử leo lên.

Thoạt đầu Ra-pun-xen hoảng sợ lắm khi thấy một người đàn ông bước vào, vì xưa nay mắt cô chưa từng thấy người đàn ông nào. Nhưng hoàng tử nói chuyện với cô rất dịu dàng. Chàng kể rằng tiếng hát của cô đã làm lòng chàng xao động, không lúc nào yên, nên chàng phải tận mắt nhìn thấy cô.

Ra-pun-xen hết sợ. Khi chàng hỏi cô có bằng lòng lấy chàng làm chồng không, thấy chàng trẻ trung, đẹp đẽ, cô nghĩ: "Chàng sẽ thương mình hơn bà Gô-ten già." Cô nhận lời, đặt bàn tay mình vào tay chàng. Cô nói:

— Em rất muốn đi theo chàng, nhưng em không biết làm sao xuống được. Mỗi lần đến, chàng hãy mang theo một cuộn tơ. Em sẽ bện thành cái thang, bện xong em sẽ trèo xuống, rồi chàng đưa em lên ngựa.

Hai người hẹn nhau rằng từ giờ tới lúc ấy, tối nào chàng cũng tới, vì ban ngày bà già hay đến.

Bà phù thuỷ chẳng hay biết gì, cho tới một hôm Ra-pun-xen buột miệng hỏi:

— Bà Gô-ten ơi, sao kéo bà lên lại nặng hơn kéo chàng hoàng tử trẻ nhiều thế? Chàng thì chỉ một loáng đã lên tới chỗ cháu.

— Ôi, cái con khốn nạn! — bà phù thuỷ thét lên. — Ta nghe thấy gì thế này! Ta tưởng đã giấu được mày khỏi cả thế gian, vậy mà mày vẫn lừa được ta!

Giận điên lên, bà túm lấy mái tóc đẹp của Ra-pun-xen, quấn mấy vòng quanh bàn tay trái, tay phải vớ lấy cái kéo, xoẹt, xoẹt, mái tóc đứt lìa, những bím tóc đẹp rơi xuống đất. Bà còn tàn nhẫn đến mức đem Ra-pun-xen tội nghiệp tới một chốn hoang vu, bắt cô sống trong cảnh khổ sở, cơ cực.

Ngay buổi tối hôm đuổi Ra-pun-xen đi, bà phù thuỷ buộc những bím tóc đã cắt lên cái móc trên cửa sổ. Hoàng tử tới, gọi:

— Ra-pun-xen, Ra-pun-xen,
thả tóc xuống cho ta.

Bà thả tóc xuống. Hoàng tử leo lên, nhưng trên ấy không có Ra-pun-xen yêu dấu của chàng, mà là bà phù thuỷ đang nhìn chàng bằng ánh mắt độc địa, hằn học. Bà cười nhạo:

— A ha, mày định tới đón cô vợ yêu à. Nhưng con chim xinh đẹp không còn trong tổ, chẳng còn hót nữa đâu. Con mèo đã bắt nó đi rồi, và nó sẽ cào nốt đôi mắt của mày. Ra-pun-xen mất rồi, mày sẽ chẳng bao giờ thấy lại nó nữa.

Hoàng tử đau đớn tới mức không còn biết gì. Trong cơn tuyệt vọng, chàng nhảy từ trên tháp xuống. Chàng giữ được mạng sống, nhưng đám gai mà chàng rơi vào đâm mù cả đôi mắt.

Từ đó chàng mù loà lang thang trong rừng, chỉ ăn rễ cây và quả dại, ngày đêm than khóc vì mất người vợ yêu. Chàng lang thang khổ sở như thế mấy năm trời, rồi cuối cùng lạc tới chốn hoang vu nơi Ra-pun-xen đang sống lay lắt cùng hai đứa con sinh đôi, một trai một gái.

Chàng nghe một giọng nói sao mà quen thuộc quá. Chàng lần theo tiếng ấy. Chàng vừa tới gần thì Ra-pun-xen nhận ra chàng, ôm lấy cổ chàng mà khóc. Hai giọt nước mắt của nàng rơi xuống mắt chàng, đôi mắt sáng lại, và chàng nhìn được như xưa.

Chàng đưa nàng về vương quốc của mình, mọi người đón chàng mừng vui. Họ còn sống hạnh phúc, vui vẻ bên nhau rất lâu.

— Hết —