Truyện Đỉnh

✍️ Truyện ngắn

Sĩ diện và bộ lông chồn

của O. Henry

⏱ 14 phút🎙️ Giọng Bảo Tú📖 12.475 chữ

Khoảnh khắc chính

  1. 0:05Khi "Nhóc" Brê-đi bị đôi mắt đen ánh xanh…
  2. 3:45"Ôi, Nhóc," Mo-li thở dài, lấy khăn tay phủi…
  3. 5:47Những ngón tay háo hức của Mo-li xé toang…
  4. 7:36Anh hiểu mọi ánh mắt của cô, và anh…
  5. 9:41"Dưới phố có chuyện gì mà náo nhiệt thế?"…
  6. 10:54"Bộ lông chồn Nga giá một nghìn đô-la của…
  7. 12:08"Về nhà đi," Nhóc nói, giọng hoảng loạn. "Đi…
  8. 13:26"Đúng rồi đấy, ông Xô-lô-môn thông thái!" anh tuyên…

Khi "Nhóc" Brê-đi bị đôi mắt đen ánh xanh của Mo-li Mắc-ki-vơ dồn vào góc võ đài, anh rút khỏi băng Ống Khói Lò. Uy lực của cái lưỡi ngọt như mía lùi và tấm lòng chân thật bướng bỉnh của một cô gái Ai-len là như thế đấy. Nếu bạn là đàn ông đang đọc những dòng này, mong rằng trước hai giờ chiều mai bạn sẽ được trời gửi tới một sức ảnh hưởng như vậy. Nếu bạn là phụ nữ, mong rằng sáng nay con chó cảnh của bạn chào bạn bằng cái mũi lạnh, dấu hiệu nó khoẻ mạnh và bạn hạnh phúc.

Băng Ống Khói Lò lấy tên từ một khu nhỏ trong thành phố gọi là "Ống Khói Lò", vốn là phần kéo dài hẹp và tự nhiên của khu phố quen thuộc mang tên "Bếp Địa Ngục". Dải phố "Ống Khói Lò" chạy dọc Đại lộ Mười một và Mười hai bên bờ sông, rồi gập một cái khuỷu tay cứng rắn, đầy muội than quanh công viên Đơ-uýt Clin-tơn nhỏ bé, lạc lõng, bơ vơ. Hãy nghĩ rằng ống khói là một bộ phận quan trọng trong bất kỳ căn bếp nào, thế là bạn hiểu ra tình hình. Đầu bếp ở "Bếp Địa Ngục" thì nhiều, nhưng băng "Ống Khói Lò" mới là những đầu bếp hạng nhất.

Thành viên của cái hội huynh đệ không giấy phép mà ai cũng biết ấy dường như chỉ dành thời gian đứng ở các góc phố, ăn diện như những bông huệ trong nhà kính, bận rộn với cái giũa móng tay và con dao nhíp. Phô bày ra như một lời bảo đảm mình là người tử tế, họ trò chuyện vô hại bằng vốn từ chừng hai trăm chữ, với người qua đường thì ngây thơ và vô thưởng vô phạt chẳng kém gì những câu chuyện nghe được trong các câu lạc bộ cách đó bảy dãy phố về phía đông.

Nhưng khi không đứng phô bày ngoài phố, dân "Ống Khói Lò" không chỉ là thứ đồ trang trí góc phố chuyên làm dáng và sửa móng tay. Nghề nghiêm túc của họ là tách công dân ra khỏi tiền bạc và của quý. Họ thích làm việc đó bằng những mánh khoé kỳ quặc, độc đáo, không ồn ào, không đổ máu. Nhưng hễ vị công dân được họ chiếu cố mà không chịu trở nên nghèo khó một cách nhã nhặn, thì sự phản đối của ông ta rốt cuộc sẽ được ghi vào sổ trực của một đồn cảnh sát hay sổ nhập viện của một bệnh viện nào đó.

Cảnh sát lúc nào cũng vừa nghi ngờ vừa nể nang băng "Ống Khói Lò". Như tiếng hót trong veo của chim hoạ mi vang lên trong bóng tối sâu nhất, dọc những ranh giới tối tăm, chật hẹp của "Ống Khói Lò", tiếng còi gọi quân tiếp viện xé toang cái tai lờ đờ của màn đêm. Hễ "ống khói" có khói là những người cảnh sát áo xanh biết rằng "Bếp Địa Ngục" đang có lửa.

Nhóc Brê-đi hứa với Mo-li sẽ sống tử tế. Nhóc là tay điệu nhất, khoẻ nhất, cảnh giác nhất và bày mưu thành công nhất trong băng. Vì thế anh em rất tiếc khi phải để anh đi.

Nhưng họ chứng kiến anh sa vào đời lương thiện mà không phản đối gì. Vì ở khu Bếp, làm theo lời bạn gái khuyên không bị coi là mất nam tính hay không đứng đắn. Anh có thể cãi nhau với cô ấy chí choé vì tình, nếu muốn, nhưng khi cô ấy muốn anh làm việc gì thì làm việc đó là chuyện hoàn toàn đúng đắn.

"Đừng khóc nữa, khoá vòi nước lại đi," một tối Nhóc nói, khi Mo-li nước mắt lưng tròng van anh sửa đổi. "Anh sẽ bỏ băng. Anh chọn em, kèm thêm cuộc sống giản dị. Nghe này, Mo, anh sẽ kiếm việc làm, và một năm nữa mình cưới nhau. Anh làm thế vì em. Mình sẽ thuê một căn hộ, sắm một cây sáo, một cái máy khâu, một chậu cây cao su, và sống lương thiện hết mức có thể."

"Ôi, Nhóc," Mo-li thở dài, lấy khăn tay phủi phấn trên vai anh, "em thà nghe anh nói câu đó còn hơn được làm chủ cả New York. Mà mình chỉ cần ít thôi cũng hạnh phúc được!"

Nhóc nhìn xuống đôi măng-sét không một vết bẩn và đôi giày da bóng loáng của mình, thoáng vẻ u sầu.

"Đau nhất là chuyện áo quần," anh nói. "Từ trước tới giờ hễ có dịp là anh thích diện thật bảnh. Em biết anh ghét đồ rẻ tiền thế nào mà, Mo. Bộ com-lê này anh mất sáu mươi lăm đô-la. Cái gì mặc lên người cũng phải đúng chuẩn, không thì anh tống nó ra tiệm đồ cũ. Nếu đi làm thì anh chẳng còn mấy tiền mà nộp cho ông thợ may bé nhỏ với cây kéo lớn."

"Không sao đâu, Nhóc. Anh mặc áo bảo hộ xanh hay đi xe hơi đỏ, em cũng thương anh như nhau."

Hồi chưa đủ lớn để hạ đo ván bố mình, Nhóc đã bị bắt học nghề sửa ống nước. Giờ anh quay về với cái nghề đáng trọng và có ích ấy. Nhưng anh chỉ làm thợ phụ, mà người đeo kim cương to như hạt mưa đá và khinh khỉnh nhìn hàng cột cẩm thạch của dinh thự ông thượng nghị sĩ Clác là ông thợ cả chứ không phải thợ phụ.

Tám tháng trôi qua êm ả và nhanh gọn như dòng chữ "tám tháng sau" in trên tờ chương trình kịch. Nhóc cặm cụi với ống nước và que hàn, không chút dấu hiệu tái phạm. Băng Ống Khói Lò vẫn tiếp tục nghề cướp bóc trên các đại lộ, đập vỡ đầu cảnh sát, chặn đường khách đi đêm, phát minh những cách trấn lột êm thấm mới, bắt chước kiểu cắt may quần áo và kiểu cà-vạt của Đại lộ Năm, và cư xử theo đúng điều lệ ngoài vòng pháp luật của mình. Nhưng Nhóc vẫn vững vàng, chung thuỷ với Mo-li, dù móng tay anh không còn bóng, và anh phải mất mười lăm phút mới thắt được chiếc khăn quàng cổ bằng lụa tím sao cho chỗ sờn không lộ ra.

Một buổi tối, anh mang tới nhà Mo-li một gói đồ bí ẩn.

"Mở ra đi, Mo!" anh nói, giọng trầm tĩnh, đĩnh đạc. "Của em đấy."

Những ngón tay háo hức của Mo-li xé toang lớp giấy gói. Cô rú lên một tiếng, thế là một lũ nhóc nhà Mắc-ki-vơ ùa vào, cùng bà mẹ Mắc-ki-vơ, người sặc mùi nước rửa bát, nhưng không thể chối cãi là hậu duệ của bà Ê-va quá cố.

Mo-li lại rú lên lần nữa, và một vật gì đen, dài, uốn lượn bay lên quấn quanh cổ cô như một con trăn.

"Lông chồn Nga đấy," Nhóc nói, đầy kiêu hãnh, khoái chí ngắm má tròn của Mo-li áp vào lớp lông mềm. "Hàng thật. Cả xứ Nga cũng chẳng nuôi được thứ gì tốt tới mức em không xứng, Mo ạ."

Mo-li thọc hai tay vào chiếc bao tay lông, xô ngã cả một hàng em nhỏ trong nhà rồi bay tới trước gương. Mẹo nhỏ cho mục làm đẹp: muốn có đôi mắt sáng, đôi má hồng và nụ cười mê hồn, xin theo công thức sau, một bộ lông chồn Nga, quàng vào.

Khi chỉ còn hai người, Mo-li nhận thấy một mẩu băng nhỏ của lẽ thường đang trôi xuôi trên dòng nước hạnh phúc đầy tràn của mình.

"Anh đúng là tuyệt vời, Nhóc ạ," cô biết ơn thừa nhận. "Cả đời em chưa từng quàng lông thú bao giờ. Nhưng lông chồn Nga đắt kinh khủng phải không anh? Hình như em có nghe nói thế."

"Có bao giờ anh ném cho em thứ đồ hạ giá nào không, Mo?" Nhóc hỏi, bình thản và đường bệ. "Em có bao giờ thấy anh tựa quầy vải vụn hay ngó vào tủ kính cửa hàng đồng giá năm xu mười xu không? Cứ tính cái khăn quàng hai trăm năm mươi đô-la, cái bao tay một trăm bảy mươi lăm, là em không sai giá lông chồn Nga đâu. Anh chỉ chơi đồ sang thôi. Này, em quàng vào trông đẹp lắm, Mo."

Mo-li sung sướng ôm bộ lông chồn vào ngực. Rồi nụ cười của cô dần dần tắt đi, cô nhìn thẳng vào mắt Nhóc, buồn bã và kiên định.

Anh hiểu mọi ánh mắt của cô, và anh bật cười, mặt thoáng ửng đỏ.

"Thôi đi," anh nói, giọng thô mà trìu mến. "Anh đã bảo là anh bỏ hẳn chuyện đó rồi. Anh mua nó, trả tiền đàng hoàng, bằng tiền của chính anh."

"Bằng tiền anh làm ra à, Nhóc? Bằng bảy mươi lăm đô-la một tháng?"

"Chứ sao. Anh để dành mà."

"Để xem nào, tám tháng để dành được bốn trăm hai mươi lăm đô-la hả Nhóc?"

"Ôi, thôi đi," Nhóc nói, hơi nóng nảy. "Lúc bắt đầu đi làm anh có sẵn ít tiền. Em tưởng anh lại đi chặn đường cướp à? Anh đã bảo là anh bỏ rồi. Nó được trả tiền sòng phẳng. Quàng vào đi, rồi mình ra ngoài dạo một vòng."

Mo-li dẹp nỗi nghi ngờ của mình. Lông chồn có tác dụng xoa dịu. Kiêu hãnh như một nữ hoàng, cô bước ra phố bên cạnh Nhóc. Trong suốt cái khu phố thấp lè tè ấy, chưa bao giờ người ta thấy lông chồn Nga. Tin đồn lan nhanh, cửa ra vào và cửa sổ nở bung những cái đầu háo hức muốn xem bộ lông thú sang trọng Nhóc Brê-đi tặng bạn gái. Suốt dọc phố toàn những tiếng "Ồ" và "À", và cái giá trên trời được đồn là đã trả cho bộ lông chồn truyền từ miệng người này sang miệng người khác, càng truyền càng tăng. Bên khuỷu tay phải của cô, Nhóc thong thả bước với dáng vẻ ông hoàng. Lao động không làm giảm lòng yêu phô trương bề thế và niềm đam mê đồ đắt tiền, đồ thật của anh. Ở một góc phố, họ thấy một nhóm dân Ống Khói Lò đang đứng chơi, quần áo tinh tươm. Họ giở mũ chào bạn gái của Nhóc rồi tiếp tục câu chuyện bình thản, đều đều của mình.

Cách đôi tình nhân được ngưỡng mộ ba dãy phố phía sau là thám tử Ran-xơm của Sở Trung ương. Ran-xơm là thám tử duy nhất trong lực lượng có thể đi lại an toàn ở khu Ống Khói Lò. Ông sòng phẳng, không biết sợ, và tới đó với giả thuyết rằng cư dân nơi ấy cũng là con người. Nhiều người quý ông, và thỉnh thoảng lại có người mách nước cho ông điều ông đang tìm.

"Dưới phố có chuyện gì mà náo nhiệt thế?" Ran-xơm hỏi một cậu thanh niên xanh xao mặc áo len đỏ.

"Thiên hạ đang ra ngó bộ lông thú Nhóc Brê-đi sắm cho bồ," cậu thanh niên đáp. "Có người bảo nó trả chín trăm đô-la cho mớ da ấy. Mà sang thật đấy."

"Tôi nghe nói Brê-đi quay lại làm thợ ống nước được gần một năm rồi," viên thám tử nói. "Nó không đi với băng nữa, phải không?"

"Nó đi làm thật," cậu áo len đỏ nói, "nhưng này, ông anh, ông đang lần theo dấu vụ lông thú nào hả? Lương một chân thợ sửa ống nước thì không mua nổi mớ lông bồ của Nhóc đang quàng đâu."

Ran-xơm bắt kịp đôi tình nhân đang thong thả dạo bước trên một con phố vắng gần bờ sông. Ông chạm vào tay Nhóc từ phía sau.

"Cho tôi gặp anh một lát, Brê-đi," ông nói khẽ. Mắt ông dừng lại một giây trên chiếc khăn lông dài vắt điệu đà qua vai trái Mo-li. Nhóc, mặt cau lại với vẻ ghét cảnh sát từ thuở nào, bước tránh sang một hai bước cùng viên thám tử.

"Hôm qua anh có tới nhà bà Hét-cốt ở phố Bảy mươi mấy tây để sửa ống nước rò không?" Ran-xơm hỏi.

"Có," Nhóc nói. "Thì sao?"

"Bộ lông chồn Nga giá một nghìn đô-la của bà ấy rời khỏi nhà cùng khoảng thời gian anh rời đi. Mô tả khớp với bộ cô kia đang quàng."

"Cút xuống địa... xuống khu Ha-lem đi," Nhóc giận dữ quát. "Ông biết là tôi bỏ mấy trò đó rồi mà, Ran-xơm. Tôi mua bộ lông chồn ấy hôm qua ở..."

Nhóc khựng lại.

"Tôi biết dạo này anh làm ăn ngay thẳng," Ran-xơm nói. "Tôi sẽ cho anh mọi cơ hội. Tôi sẽ đi với anh tới chỗ anh nói là đã mua bộ lông, rồi điều tra. Cô kia cứ quàng nó đi cùng chúng ta, chẳng ai biết gì đâu. Thế là công bằng, Brê-đi."

"Đi thì đi," Nhóc nóng nảy đồng ý. Rồi bỗng anh đứng sững lại, nhìn gương mặt khổ sở, lo âu của Mo-li với một nụ cười kỳ lạ.

"Vô ích thôi," anh nói, giọng nặng nề. "Đúng là bộ lông chồn nhà Hét-cốt đấy. Em phải trả lại nó thôi, Mo, nhưng có giá một triệu thì nó cũng không quá tốt đối với em."

Mo-li, mặt đau đớn, níu chặt lấy tay Nhóc.

"Ôi, Nhóc ơi, anh làm tan nát lòng em rồi," cô nói. "Em đã tự hào về anh biết bao, mà giờ họ sẽ bắt anh, rồi hạnh phúc của mình đi đâu mất rồi?"

"Về nhà đi," Nhóc nói, giọng hoảng loạn. "Đi thôi, Ran-xơm, cầm lấy bộ lông. Ta đi khỏi đây. Khoan đã, tôi đang muốn... không, chết tôi cũng không làm được... em về đi, Mo. Tôi sẵn sàng rồi, Ran-xơm."

Từ góc một bãi gỗ, cảnh sát Cô-hen đi tới, đang trên đường tới khu tuần tra dọc bờ sông. Viên thám tử ra hiệu nhờ giúp. Cô-hen nhập bọn. Ran-xơm giải thích.

"Phải rồi," Cô-hen nói. "Tôi có nghe vụ bộ lông chồn bị mất cắp. Ông bảo nó ở đây à?"

Cảnh sát Cô-hen cầm đầu chiếc khăn quàng vừa mới còn là của Mo-li lên, nhìn thật kỹ.

"Hồi trước," ông nói, "tôi từng bán lông thú ở Đại lộ Sáu. Đúng, đây là lông chồn. Nhưng là chồn ở A-lát-xca. Cái khăn này đáng mười hai đô-la, còn cái bao tay này..."

"Bốp!" Lòng bàn tay rắn chắc của Nhóc giáng vào miệng viên cảnh sát. Cô-hen loạng choạng, rồi lấy lại thăng bằng. Mo-li hét lên. Viên thám tử lao vào Brê-đi, và nhờ Cô-hen giúp, tra được còng vào cổ tay anh.

"Cái khăn đáng mười hai đô-la, cái bao tay đáng chín đô-la," viên cảnh sát khăng khăng. "Chuyện bộ lông chồn một nghìn đô-la là thế nào?"

Nhóc ngồi phịch xuống một đống gỗ, mặt đỏ tía.

"Đúng rồi đấy, ông Xô-lô-môn thông thái!" anh tuyên bố, giọng hằn học. "Tôi trả hai mươi mốt đô-la rưỡi cho cả bộ. Tôi thà ngồi tù sáu tháng còn hơn phải nói ra chuyện này. Tôi, cái gã bảnh bao không thèm nhìn tới đồ rẻ tiền! Tôi chỉ là thằng làm phách. Mo ơi, đồng lương của anh đến đánh vần chữ lông chồn bằng tiếng Nga cũng không nổi."

Mo-li nhào tới ôm cổ anh.

"Em cần gì tất cả lông chồn và tiền bạc trên đời," cô kêu lên. "Em chỉ cần Nhóc của em thôi. Ôi, cái anh chàng ngốc nghếch sĩ diện, điên rồ, đáng yêu của em!"

"Ông có thể tháo còng ra được rồi," Cô-hen bảo viên thám tử. "Trước khi tôi rời đồn đã có báo cáo là bà kia tìm thấy bộ lông chồn của bà ấy, treo trong tủ áo. Anh bạn trẻ, tôi bỏ qua cho anh cú đấm vào mặt tôi, chỉ lần này thôi đấy."

Ran-xơm trao bộ lông thú cho Mo-li. Mắt cô mỉm cười nhìn Nhóc. Cô quấn chiếc khăn và vắt một đầu qua vai trái với dáng vẻ duyên dáng của một bà công tước.

"Một đôi trẻ ngốc nghếch," cảnh sát Cô-hen bảo Ran-xơm, "ta đi thôi."

— Hết —

Thông tin bản quyền

Tác giả · năm mất · tình trạng bản quyền
Tác giảO. Henry (1862 – 1910)
Năm mất1910
Xuất bản lần đầu1907
Bản dịchTruyện Đỉnh biên dịch
Tình trạngNguyên tác thuộc phạm vi công cộng; bản tiếng Việt do Truyện Đỉnh dịch / kể lại
Nguồn văn bảnNguyên tác: Vanity and Some Sables, O. Henry, in trong tuyển tập The Trimmed Lamp
Giọng đọcBảo Tú — giọng AI của AI Giọng Nói

Vì sao Truyện Đỉnh được phép đăng truyện này?

Nghe tiếp cùng thể loại

Tất cả →