Ta biết ta học được gì

Ngày xưa có một ông lão có ba cô con gái, cô nào cũng lấy chồng là quỷ núi, sống dưới lòng đất. Một hôm ông lão nghĩ bụng phải đi thăm các con một chuyến. Bà vợ đưa ông ít bánh mì khô ăn đường. Đi được một quãng, ông vừa mỏi vừa đói, bèn ngồi xuống phía đông một gò đất mà gặm bánh mì khô. Gò đất liền mở ra, cô con gái út bước ra, nói:

— Ơ kìa bố! Sao bố không vào thăm con?

Ông lão đáp:

— Ôi, bố mà biết con ở đây, lại thấy lối vào, thì bố đã vào rồi.

Thế là ông theo con gái vào trong gò.

Lát sau, anh chồng quỷ núi về nhà. Vợ bảo anh rằng bố cô tới chơi, nhờ anh đi mua ít thịt bò về nấu canh.

Anh quỷ núi bảo:

— Có cách lấy dễ hơn thế!

Anh đóng một cái đinh sắt vào một cây xà trên mái, rồi lao đầu vào đó cho tới khi mấy miếng to văng ra khỏi đầu. Làm thế xong anh vẫn lành lặn như thường, và cả nhà có canh mà chẳng phải vất vả gì thêm.

Rồi anh quỷ núi biếu ông lão một bao tiền đầy. Ông lão vác bao tiền lên đường về nhà. Gần tới nhà, ông sực nhớ ra con bò cái sắp đẻ, bèn đặt bao tiền xuống đất, chạy một mạch về nhà, hỏi vợ con bò đã đẻ chưa.

Bà vợ bảo:

— Làm gì mà về nhà vội vàng thế? Chưa, bò chưa đẻ.

Ông lão nói:

— Thế thì bà ra giúp tôi khiêng bao tiền vào.

Bà vợ kêu lên:

— Một bao tiền ấy à?

Ông bảo:

— Ừ, một bao tiền. Có gì mà lạ lắm?

Bà vợ chẳng tin lời ông mấy, nhưng cũng chiều ông, đi ra cùng ông.

Tới chỗ ông để bao tiền thì chẳng còn tiền nong gì nữa, có tên trộm đi qua lấy mất rồi. Bà vợ nổi giận, mắng ông một trận nên thân.

Ông lão bảo:

— Thôi thôi, kệ xác tiền! Ta biết ta học được gì.

Bà vợ hỏi:

— Ông học được cái gì?

Ông lão đáp:

— À, cái đó ta biết.

Ít lâu sau, ông lão lại muốn đi thăm cô con gái thứ hai. Bà vợ lại đưa ông ít bánh mì khô. Đi tới khi vừa mỏi vừa đói, ông lại ngồi xuống phía đông một gò đất mà ăn. Đang ngồi thì cô con gái từ trong gò bước lên, mời bố vào nhà, ông vào ngay, vui vẻ lắm.

Lát sau anh quỷ núi về. Lúc ấy trời đã tối, vợ bảo anh đi mua ít nến.

Anh quỷ núi bảo:

— Ồ, có đèn ngay đây mà.

Nói rồi anh nhúng ngón tay vào lửa, thế là mấy ngón tay sáng rực lên mà chẳng bỏng tí nào.

Lần này anh con rể biếu ông lão hai bao tiền, và lại lần bước về nhà. Gần tới nhà, ông lại sực nhớ tới con bò chửa, bèn đặt tiền xuống, chạy về hỏi vợ bò đã đẻ chưa.

Bà vợ bảo:

— Ông làm sao thế hả? Chạy cuống cuồng như sắp sập nhà tới nơi. Ông cứ yên tâm, bò chưa đẻ đâu.

Ông lão bèn nhờ vợ ra giúp khiêng hai bao tiền về. Bà chẳng tin lắm, nhưng ông cứ quả quyết là thật, mãi rồi bà cũng chịu đi theo. Tới nơi thì lại có tên trộm qua lấy mất tiền. Bà vợ giận là phải, nhưng ông lão chỉ bảo:

— Ôi, giá mà bà biết ta học được những gì.

Lần thứ ba, ông lão lên đường đi thăm cô con gái cả. Tới một gò đất, ông ngồi xuống phía đông, ăn chỗ bánh mì khô vợ đưa cho mang theo. Cô con gái liền từ trong gò bước ra, mời bố vào nhà.

Một lát anh quỷ núi về, vợ nhờ anh đi mua ít cá.

Anh quỷ núi bảo:

— Có cách lấy dễ hơn nhiều. Đưa tôi cái máng nhào bột với cái môi.

Hai vợ chồng ngồi vào cái máng, chèo ra cái hồ cạnh gò đất. Ra được một quãng, anh quỷ núi hỏi vợ:

— Mắt tôi đã xanh chưa?

Vợ đáp:

— Chưa, chưa xanh.

Anh chèo thêm một quãng nữa, lại hỏi:

— Mắt tôi vẫn chưa xanh à?

Vợ đáp:

— Rồi, giờ thì xanh rồi.

Anh quỷ núi bèn nhảy xuống nước, lấy môi múc lên bao nhiêu là cá, chẳng mấy chốc máng đã đầy ắp. Hai vợ chồng chèo về, cả nhà một bữa cá no nê.

Lần này ông lão được ba bao tiền đầy, lại lên đường về nhà. Gần tới nhà, ông lại nhớ tới con bò, bèn đặt tiền xuống. Có điều lần này ông cởi đôi guốc gỗ đặt lên trên bao tiền, nghĩ bụng thế thì chẳng ai dám lấy. Rồi ông chạy về hỏi vợ bò đã đẻ chưa. Bò vẫn chưa đẻ, bà vợ lại mắng ông vì cái thói ấy, nhưng rốt cuộc ông vẫn thuyết phục được bà đi theo ra khiêng ba bao tiền.

Tới nơi, họ chỉ thấy đôi guốc gỗ, vì trong lúc ấy có tên trộm đã qua lấy hết tiền. Bà vợ giận lắm, xỉ vả chồng, nhưng ông lão vẫn thản nhiên, chỉ bảo:

— Kệ xác tiền! Ta biết ta học được gì.

Bà vợ hỏi:

— Thế ông học được cái gì, tôi muốn biết lắm đây?

Ông lão đáp:

— Rồi bà sẽ thấy.

Một hôm bà vợ thèm canh, bảo ông:

— Ông ra làng mua miếng thịt bò về nấu canh đi.

Ông lão bảo:

— Chẳng cần thế, có cách lấy dễ hơn.

Nói rồi ông đóng một cái đinh vào cây xà, lao đầu vào đó, thế là phải nằm liệt giường một thời gian dài.

Khi ông khỏi rồi, một hôm bà vợ nhờ ông đi mua nến, vì trong nhà hết sạch.

Ông bảo:

— Không, chẳng cần thế.

Rồi ông thọc tay vào lửa. Lần này ông lại phải nằm liệt giường một dạo khá lâu.

Đến khi ông khoẻ lại, một hôm bà vợ thèm cá, nhờ ông đi mua. Nhưng ông lão vẫn muốn khoe điều mình học được, bèn bảo vợ cầm cái máng nhào bột với cái môi đi theo. Hai ông bà ngồi vào máng, chèo ra hồ. Ra được một quãng, ông hỏi:

— Mắt tôi đã xanh chưa?

Bà vợ đáp:

— Chưa. Mà việc gì nó phải xanh?

Chèo thêm một quãng, ông lại hỏi:

— Mắt tôi vẫn chưa xanh à?

Bà vợ bảo:

— Lẩm cẩm cái gì thế? Việc gì nó phải xanh?

Ông lão nài:

— Ôi, bà ơi, bà cứ bảo là nó xanh rồi có được không?

Bà vợ bảo:

— Thôi được, nó xanh rồi đấy.

Vừa nghe thế, ông lão cầm cái môi nhảy ùm xuống nước bắt cá. Có điều lần này ông được ở lại luôn dưới đó với cá!

— Hết —