Con chim cắt nước Tân La

Chương 1: Con chim cắt nước Tân La

Sớm bãi chầu xuân để chiều quý phi, sớ can đâu dám đến gần thềm son. Trong điện Bồng Lai đón xe loan, trước lầu Hoa Ngạc dâng quả vải. Trống yết chưa dứt trống trận đã nổi, áo lông vũ còn đây áo chiến đã đuổi theo. Con cháu lại thành hoạ cho đời thái bình, chẳng nghĩ đến thuở tiên hoàng gây dựng.

Bài thơ này nói về vị vua thứ bảy nhà Đường, thuỵ hiệu là Huyền Tông. Người xưa truyền rằng trên trời có một ngôi sao gọi là Huyền tinh, còn gọi là sao Kim, sao Sâm, sao Trường Canh, sao Thái Bạch, sao Khải Minh. Người đời không biết, gọi là sao Mai. Lúc mới mọc, phương đông chưa sáng. Trời sắp sáng thì ngôi sao ấy dần tối đi. Trước sáng sau tối, ấy gọi là "huyền".

Vua Huyền Tông từ khi dùng Diêu Sùng, Tống Cảnh làm tướng, giá gạo lúa chẳng quá ba bốn đồng, đi nghìn dặm không cần mang lương. Từ khi hai tướng Diêu, Tống mất, Dương Quốc Trung, Lý Lâm Phủ làm tướng, khiến Huyền Tông sinh ra bốn tật: trong thì mê sắc, ngoài thì mê săn, đắm rượu ham nhạc, nhà cao tường chạm.

Huyền Tông sủng ái nhất một quý phi tên là Dương Thái Chân. Quý phi lại sau lưng sủng ái một tên người Hồ họ An tên Lộc Sơn, bụng nặng ba trăm sáu mươi cân, ngồi thì nhảy được như én bay, chạy thì đuổi kịp ngựa phi, múa điệu Hồ toàn nhanh như gió. Huyền Tông yêu cái khoẻ mạnh nhanh nhẹn của hắn nên hắn được sủng. Lộc Sơn bèn nhận Huyền Tông làm cha, quý phi làm mẹ. Dương phi cạo hết tóc An Lộc Sơn, xoa phấn đầy mặt, vẽ hai hàng lông mày, bôi trắng sống mũi, lấy gấm vóc lụa màu làm tã lót, chọn mấy cung nữ khoẻ mạnh khiêng đi quanh sáu cung. Lúc ấy chỉ là đùa cợt, nào ngờ dần dần Thái Chân với Lộc Sơn sinh chuyện bậy bạ.

Một hôm Lộc Sơn đang chơi trong cung Thái Chân, cung nữ báo:

— Vua đến!

Lộc Sơn nhanh nhẹn lạ thường, vượt tường chạy mất. Quý phi hốt hoảng ra đón, mũ tóc rối bời, nói năng thất thố, lại lỡ gọi thánh thượng là "lang quân". Huyền Tông lập tức đứng dậy, sai đại sứ sáu cung là Cao Lực Sĩ và Cao Khuê đưa Thái Chân về nhà riêng cho tự xét lỗi. Quý phi xin gặp thiên tử không được, khóc mà ra khỏi cung.

Lại nói Huyền Tông từ khi xa quý phi ba ngày, ăn không ngon, nằm không yên. Cao Lực Sĩ dò biết ý vua, tâu:

— Quý phi ngủ trưa mỏi mệt, nói năng lộn xộn mà mắc tội trước ngự tiền. Nay đã xét lỗi ba ngày, chắc đã biết tội, sao vạn tuế không cho gọi về?

Huyền Tông sai Cao Khuê đi xem quý phi ở nhà làm gì. Cao Khuê vâng chỉ đến nhà riêng Dương thái sư, gặp quý phi rồi về tâu:

— Nương nương dung nhan buồn thảm, chải gội đều bỏ cả. Vừa thấy nô tì liền hỏi thánh thượng có khoẻ không, nước mắt như mưa. Rồi người lấy bàn trang điểm soi gương, tay cầm kéo Tịnh Châu, xoã mái tóc xanh, cắt một lọn, buộc bằng dây nhung năm màu, tự tay niêm lại, nhờ nô tì truyền lời, đưa đến ngự tiền. Nương nương ngậm lệ nói: "Mọi thứ trên thân thiếp đều do hoàng thượng ban. Chỉ có thân thể tóc da là nhận của cha mẹ, xin lấy cái này gửi tạ ơn thánh, mong đừng quên lời hẹn nửa đêm thất tịch."

Nguyên Huyền Tông với quý phi nửa đêm thất tịch từng ở đình Trầm Hương thề riêng với nhau, nguyện đời đời kiếp kiếp chung chăn chung gối. Lúc ấy Huyền Tông nghe Cao Khuê tâu, thấy quý phi niêm gửi lọn tóc xanh, mở ra xem, thê lương không nỡ. Ngài lập tức sai Cao Lực Sĩ dùng xe thơm kiệu nhỏ đón quý phi vào cung. Từ đó càng sủng ái hơn.

Bấy giờ bốn phương tiến cống không dứt. Nước Tây Hạ dâng cây tỳ bà hình trăng, nước Nam Việt dâng sáo ngọc, châu Tây Lương dâng rượu nho, nước Tân La dâng một con chim cắt trắng. Rượu nho dâng ngự tiền, tỳ bà ban cho Trịnh Quan Âm, sáo ngọc ban cho em vua là Ninh vương, chim cắt trắng Tân La ban cho Thôi thừa tướng. Về sau vì học sĩ Lý Bạch đề thơ mẫu đơn ở đình Trầm Hương, đem Triệu Phi Yến so với Thái Chân nương nương, ngầm có ý châm chích, bị Cao Lực Sĩ tâu với quý phi. Quý phi khóc lóc kể với thiên tử, Lý Bạch bị giáng truất. Thôi thừa tướng vốn là bạn cũ của Lý Bạch, bị liên luỵ, có chỉ cho làm phán quan phủ Trung Sơn, châu Định, đất Hà Bắc. Thật là: rùa già nấu không nhừ, để hoạ lây sang cây dâu khô.

Thôi thừa tướng đến phủ Trung Sơn, châu Định, xa gần ra đón vào phủ, giao nhận ấn tín xong xuôi. Ông làm quan quả nhiên trong như nước, bằng như cân, thẳng như dây, sáng như gương. Chưa đầy một tháng, trị đến nỗi trong phủ của rơi ngoài đường không ai nhặt.

Bấy giờ đúng đầu xuân năm Thiên Bảo. Mùa xuân đây rồi! Liễu non, hoa mới. Mai tàn phấn, cỏ trải nệm. Oanh hót xóm bắc, én nói xóm nam. Đồng ngoại ngựa quý hí vang, đường tía xe thơm qua lại. Ngày ấm băng tan nước biếc, gió hoà mưa nhẹ khói mỏng. Gác đông bày tiệc công tử, thành gấm biết bao người ngắm hoa.

Thôi thừa tướng có một cậu con trai, gọi là Thôi nha nội, tên Á, tuổi chừng hai mươi, là một trang nam tử đẹp đẽ, tính thích săn bắn. Thấy trời xuân đẹp, chàng vào nhà khoanh tay thưa:

— Thưa cha, con xin cha cho nghỉ một ngày, muốn ra ngoài đồng săn bắn. Không biết ý cha thế nào?

Tướng công nói:

— Con đi thì phải về sớm.

— Con xin vâng lời cha. Chỉ có một việc, con muốn xin cha.

— Con có gì nói?

— Con muốn mượn con chim cắt trắng Tân La vua ban mang đi cùng.

Tướng công nói:

— Được, mang đi thì phải trông nom, đừng để mất. Vật này là bề trên ban, nước Tân La tiến cống, trên đời chỉ có một con này thôi, tuyệt đối đừng để sổng! Bề trên mà đòi lại thì biết đi đâu mà tìm?

Nha nội nói:

— Con mang đi không sao, chỉ muốn làm vẻ vang cho châu phủ, cho người ta xem thôi.

— Về sớm, uống ít.

Nha nội mượn được con chim cắt trắng Tân La, sai một người nuôi chim cầm giá cho nó đậu. Quả thật là chẳng biết đi đâu mà tìm được con thứ hai! Người ta dắt con ngựa yên bạc trang sức lộng lẫy đến, nha nội vin yên lên ngựa ra cửa. Giá như người kể chuyện có mặt lúc ấy, thì đã khuyên Thôi nha nội thôi đừng đi. Nghìn lần không nên vạn lần không nên mang con chim cắt trắng Tân La ra ngoài, để gây nên một chuyện quái lạ, thật là xưa nay chưa từng nghe, đến nay hiếm có! Có thơ làm chứng:

Ngoài thì mê săn, trong thì mê sắc, dính chút ít thì đã sao. Sáng sớm mang chim ưng xanh đi, chiều tối về mang hương má phấn.

— Hết chương 1 —