Tiếng chuông

Trong những con phố hẹp của một thành phố lớn, chiều chiều, khi mặt trời lặn và những tia nắng cuối cùng nhuộm vàng các ống khói, người ta thường nghe thấy một âm thanh lạ, giống như tiếng chuông nhà thờ. Âm thanh ấy chỉ vang lên một thoáng, vì nó chìm ngay vào tiếng xe cộ ầm ầm và tiếng người ồn ã không ngớt dâng lên từ thành phố.

— Chuông chiều đang đổ đấy, — người ta bảo nhau. — Mặt trời lặn rồi!

Những ai đi dạo bên ngoài thành phố, nơi nhà cửa thưa thớt hơn, xen giữa là những khu vườn và những cánh đồng nhỏ, thì nhìn thấy bầu trời chiều rõ hơn nhiều, và nghe tiếng chuông rõ hơn nhiều. Dường như tiếng chuông vọng ra từ một ngôi nhà thờ nằm sâu trong khu rừng yên tĩnh, thơm ngát. Người ta hướng mắt về phía ấy với một lòng thành kính.

Thời gian trôi qua khá lâu. Người này bảo người kia:

— Tôi thật không hiểu ngoài rừng kia có nhà thờ không nhỉ? Tiếng chuông nghe ngọt ngào lạ lùng thật! Hay ta tới đó xem nguyên do là gì?

Người giàu thì đi xe, người nghèo thì đi bộ, nhưng ai cũng thấy đường dài lạ lùng. Khi tới một rặng liễu ở bìa rừng, họ ngồi xuống, ngước nhìn những cành cây to và tưởng mình đã thật sự vào tới rừng.

Một ông bán bánh kẹo trong thành phố cũng ra đó dựng một cái quán. Rồi lại một ông bán bánh kẹo khác tới, treo một cái chuông trên mái quán của mình. Cái chuông được quét hắc ín để khỏi bị mưa, nhưng lại không có quả lắc.

Về tới nhà, người ta thường bảo nhau rằng đi chơi thế thật là thơ mộng, mà thơ mộng thì hẳn là thú hơn hẳn chuyện ngồi uống trà. Ba người quả quyết rằng mình đã đi tới tận cuối khu rừng. Suốt dọc đường họ vẫn nghe thấy cái âm thanh lạ lùng ấy, nhưng tới đó thì họ lại thấy nó dường như vọng ra từ phía thành phố. Một người trong bọn họ làm thơ về cái chuông, bảo rằng tiếng chuông giống như giọng một người mẹ đang nói với đứa con thông minh, yêu dấu của mình. Anh ta bảo chẳng có khúc nhạc nào ngọt ngào hơn tiếng chuông ấy.

Hoàng đế xứ ấy nghe chuyện, liền tuyên bố rằng ai thật sự tìm ra được tiếng chuông từ đâu vọng tới sẽ được phong tước hiệu "Người Rung Chuông Của Thế Gian", ngay cả khi rốt cuộc chẳng có cái chuông nào cả.

Thế là bao nhiêu người kéo vào rừng vì cái chức vị béo bở ấy. Nhưng chỉ có một người trở về mang theo một lời giải thích nào đó. Chẳng ai đi đủ xa, chính anh ta cũng không, vậy mà anh ta bảo tiếng chuông là do một con cú lớn ở trong một hốc cây. Đó là một con cú thông thái, cứ gõ đầu vào thân cây mãi không thôi. Nhưng anh ta không dám nói chắc tiếng kêu ấy là do cái đầu con cú hay do cái thân cây rỗng.

Anh ta được phong làm "Người Rung Chuông Của Thế Gian", và năm nào cũng viết một bài luận ngắn về con cú. Nhưng nhờ thế mà người ta cũng chẳng khôn ra chút nào so với trước.

Hôm ấy đúng vào ngày lễ Thêm sức. Cha xứ đã giảng một bài thật hay, thật cảm động, khiến các em chịu lễ xúc động sâu sắc. Quả thật đó là một ngày hệ trọng đối với các em. Chỉ trong chốc lát, các em từ những đứa trẻ con đã trở thành người lớn. Tâm hồn trẻ thơ như thể bỗng chốc phải bay sang một con người chín chắn hơn.

Mặt trời chiếu sáng rực rỡ, và tiếng của cái chuông lớn bí ẩn kia vang lên rõ hơn bao giờ hết. Các em muốn đi tìm nó, tất cả, trừ ba em.

Em thứ nhất muốn về nhà thử bộ váy dạ hội, vì chính bộ váy ấy và buổi dạ hội ấy là lý do em được chịu lễ Thêm sức đợt này, chứ không thì em chưa được đi. Em thứ hai là một cậu bé nghèo, đã phải mượn áo khoác và đôi ủng của con trai ông chủ nhà để mặc đi lễ, và phải trả lại đúng giờ. Em thứ ba bảo em chẳng bao giờ tới chỗ lạ nếu không có bố mẹ đi cùng. Em vẫn luôn là một đứa trẻ ngoan, và muốn mãi là đứa trẻ ngoan, kể cả sau khi đã chịu lễ, và các bạn không nên trêu em vì chuyện ấy. Thế mà các bạn vẫn trêu.

Thế là ba em ấy không đi, còn những em khác thì lên đường. Mặt trời chiếu sáng, chim chóc hót vang, và các em cũng hát, tay nắm tay nhau, vì các em chưa có địa vị gì, và trước mặt Chúa, ai cũng như ai.

Hai em nhỏ nhất chẳng mấy chốc đã mệt, quay về thành phố. Hai cô bé ngồi xuống kết vòng hoa, nên cũng không đi tiếp nữa. Khi những em còn lại tới rặng liễu, nơi ông bán bánh kẹo dựng quán, các em bảo nhau:

— Thế là ta ra tới đây rồi. Thật ra làm gì có cái chuông nào. Chỉ là chuyện người ta tưởng tượng ra thôi!

Đúng lúc ấy, từ trong rừng tiếng chuông bỗng vang lên, đẹp đẽ và trang nghiêm tới mức bốn năm em quyết định đi sâu thêm nữa.

Rừng rậm rạp lắm, đi lại rất khó khăn. Hoa huệ rừng và hoa phong quỳ mọc cao gần quá đầu. Những dây bìm bìm nở hoa và những bụi mâm xôi rủ từ cây này sang cây kia như những vòng hoa. Chim hoạ mi hót, những tia nắng nhảy nhót. Đẹp biết bao! Nhưng đường ấy không hợp với các cô gái, đi vào thì rách hết váy. Những tảng đá lớn phủ rêu đủ màu nằm rải rác. Nước suối trong lành róc rách chảy ra với một âm thanh rất lạ.

— Tớ nghĩ chắc đó không phải tiếng chuông đâu, — một em nói, rồi nằm xuống lắng nghe. — Phải tìm hiểu xem có phải không đã!

Thế là em ở lại đó, để các bạn đi tiếp.

Các em tới một túp lều dựng bằng vỏ cây và cành lá. Một cây táo dại lớn xoè cành phủ lên, như muốn trút hết quả xuống mái lều, trên mái hoa hồng đang nở. Những cành dài phủ kín đầu hồi, nơi có treo một cái chuông nhỏ. Có phải đó là cái chuông họ vẫn nghe không? Ai cũng đồng ý là phải, trừ một em. Em ấy bảo cái chuông này nhỏ quá, mỏng quá, không thể nghe thấy từ xa thế được, mà tiếng nó cũng khác hẳn cái âm thanh từng làm lòng người xao xuyến.

Em vừa nói ấy là một hoàng tử, vì thế các em khác bảo rằng con nhà vua bao giờ cũng muốn tỏ ra khôn hơn người khác.

Thế là họ để hoàng tử đi một mình. Chàng càng đi, cảnh tĩnh mịch của khu rừng càng khơi lên trong lòng chàng một nỗi thành kính. Nhưng chàng vẫn còn nghe tiếng cái chuông nhỏ khiến các bạn mừng rỡ, và đôi khi, lúc gió thổi về phía ấy, chàng còn nghe cả tiếng từ quán bánh kẹo vọng lại, nơi các bạn đang vừa uống trà vừa ca hát. Nhưng những tiếng ngân sâu lắng của cái chuông kia mạnh hơn nhiều. Chẳng bao lâu chàng thấy như có cả tiếng đàn ống hoà theo. Âm thanh vọng tới từ phía bên trái, phía có trái tim.

Bỗng có tiếng sột soạt trong bụi cây, rồi một cậu bé đứng trước mặt hoàng tử. Cậu đi giày gỗ, mặc chiếc áo ngắn tới mức tay áo không chạm tới cổ tay. Hai người nhận ra nhau. Cậu bé chính là em không thể đi cùng mọi người vì phải mang trả áo khoác và đôi ủng cho con trai ông chủ nhà. Trả xong, cậu lại lên đường trong đôi giày gỗ và bộ quần áo cũ, vì tiếng chuông quyến rũ quá, cậu thấy mình phải đi.

— Hay ta đi cùng nhau, — hoàng tử nói.

Nhưng cậu bé đi giày gỗ ngượng ngùng lắm. Cậu kéo kéo tay áo ngắn cũn, bảo rằng cậu sợ mình không đi nhanh được như thế. Vả lại, cậu nghĩ phải tìm cái chuông ở phía bên phải, vì ở đó mới có tất cả những gì lớn lao và lộng lẫy.

— Thế thì chúng ta sẽ không gặp nhau rồi, — hoàng tử nói, gật đầu chào cậu bé nghèo.

Cậu bé nghèo đi vào chỗ sâu nhất của khu rừng, nơi gai góc xé rách bộ quần áo tồi tàn của cậu, cào xước tay, mặt và chân cậu tới chảy máu. Hoàng tử cũng bị mấy vết xước ra trò, nhưng mặt trời chiếu sáng trên đường chàng đi. Và giờ chúng ta sẽ đi theo chàng, vì chàng là một chàng trai nhanh nhẹn.

— Ta muốn tìm ra cái chuông, và ta phải tìm ra nó, — chàng nói, — dù có phải đi tới tận cùng thế giới.

Những con khỉ xấu xí ngồi trên cành cao, nghiến răng ken két.

— Ta có đánh nó không? — chúng bảo nhau. — Ta có nện cho nó một trận không? Nó là con vua đấy!

Nhưng chàng vẫn không nao núng, cứ đi tiếp, sâu mãi, sâu mãi vào rừng, nơi mọc những bông hoa kỳ diệu nhất. Ở đó có những bông huệ sao trắng muốt với nhuỵ đỏ như máu, những bông tuy-líp xanh da trời lấp lánh mỗi khi gió lay. Những cây táo trĩu quả, quả nào cũng như những bong bóng xà phòng to lấp lánh. Thử nghĩ xem những cây ấy rực rỡ biết bao dưới ánh mặt trời!

Xung quanh là những đồng cỏ xanh tuyệt đẹp, nơi hươu đực và hươu cái nô đùa trong cỏ. Ở đó mọc những cây sồi, cây dẻ gai tráng lệ. Thân cây nào nứt vỏ thì những ngọn cỏ dài lại mọc ra từ kẽ nứt. Trong rừng còn có những mặt hồ rộng phẳng lặng, nơi đàn thiên nga bơi lội và vỗ cánh.

Hoàng tử thường dừng lại lắng nghe. Đôi khi chàng tưởng tiếng chuông dâng lên từ một trong những hồ nước sâu kia. Nhưng rồi chàng nhận ra là mình nhầm, tiếng chuông còn vang lên từ xa hơn nữa trong rừng.

Rồi mặt trời lặn. Mây đỏ rực như lửa. Khu rừng trở nên yên tĩnh. Chàng quỳ xuống, hát một bài thánh ca buổi chiều, rồi nói:

— Ta sẽ không bao giờ tìm thấy điều ta đang tìm! Mặt trời đã lặn, và đêm, đêm tối đang tới. Nhưng có lẽ ta còn được nhìn thấy vầng mặt trời tròn một lần nữa trước khi nó khuất dưới chân trời. Ta sẽ trèo lên những tảng đá kia, chúng cao bằng những cây cao nhất!

Thế rồi, bám vào dây leo và rễ cây, chàng trèo lên những phiến đá ướt, nơi những con rắn nước ngoằn ngoèo và những con cóc như đang sủa vào chàng. Chàng lên tới đỉnh khi mặt trời, nhìn từ trên cao ấy, vẫn chưa lặn hẳn.

— Ôi, huy hoàng biết bao!

Biển, biển cả bao la, hùng vĩ, đang cuộn những đợt sóng dài vào bờ, trải ra trước mặt chàng. Mặt trời đứng đó như một bàn thờ lớn, sáng chói, ở nơi biển và trời gặp nhau. Tất cả tan hoà vào nhau trong những sắc màu rực rỡ nhất. Khu rừng đang hát, và trái tim chàng cũng hát.

Cả thiên nhiên là một ngôi nhà thờ lớn, linh thiêng. Cây cối và những đám mây lơ lửng là hàng cột, hoa và cỏ là tấm thảm nhung dệt, còn chính bầu trời là mái vòm lớn. Trên cao kia, sắc lửa tắt đi ngay khi mặt trời khuất bóng, nhưng hàng triệu vì sao đã được thắp lên. Những ngọn đèn kim cương toả sáng, và hoàng tử dang rộng hai tay về phía trời, về phía biển, về phía rừng.

Đúng lúc ấy, cậu bé nghèo mặc áo ngắn tay, đi giày gỗ, bỗng hiện ra. Theo con đường mình chọn, cậu cũng tới nơi nhanh chẳng kém. Hai người chạy lại phía nhau, nắm lấy tay nhau, giữa ngôi thánh đường lớn của thiên nhiên và thi ca. Và trên đầu họ, cái chuông linh thiêng vô hình đang ngân vang. Những linh hồn hạnh phúc vây quanh họ, hát vang những lời ca tụng hân hoan.

— Hết —