Trán Trắng

Con sói mẹ đói bụng đứng dậy đi săn. Ba đứa sói con của nó đang ngủ say, rúc vào nhau thành một đống, sưởi ấm cho nhau. Sói mẹ liếm từng đứa một rồi đi.

Đã là tháng Ba, tháng của mùa xuân rồi, nhưng đêm đêm cây cối vẫn nứt răng rắc vì lạnh như hồi tháng Chạp, và hễ thè lưỡi ra là thấy buốt rát ngay. Sói mẹ sức khoẻ yếu, lại hay lo xa. Nó giật mình vì một tiếng động nhỏ nhất, và cứ nghĩ mãi không biết ở nhà vắng nó, có ai bắt nạt lũ sói con không. Mùi dấu chân người và dấu chân ngựa, những gốc cây, những đống củi xếp, con đường tối sẫm đầy phân ngựa, tất cả đều làm nó sợ. Nó có cảm giác như sau những gốc cây trong bóng tối có người đứng rình, và đâu đó sau cánh rừng có tiếng chó tru.

Nó đã không còn trẻ, mũi đã kém thính, nên có khi nó nhầm dấu cáo thành dấu chó, thậm chí có lúc bị cái mũi đánh lừa mà lạc đường, điều chưa bao giờ xảy ra hồi nó còn trẻ. Vì sức yếu, nó không còn săn bê con và cừu đực to như trước nữa, mà đã phải đi vòng thật xa mỗi khi gặp ngựa mẹ dắt ngựa con, và chỉ sống bằng xác chết. Thịt tươi thì nó hiếm khi được ăn, chỉ vào mùa xuân, khi nó tình cờ gặp một con thỏ mẹ thì cướp lấy thỏ con, hoặc lẻn vào chuồng của nông dân, chỗ có cừu non.

Cách hang nó chừng bốn dặm, bên con đường trạm, có một túp nhà gác trú đông. Ở đó có ông gác rừng I-nhát, một ông lão chừng bảy mươi tuổi, lúc nào cũng ho, và hay nói chuyện một mình. Thường thì ban đêm ông ngủ, còn ban ngày ông vác khẩu súng một nòng lang thang trong rừng, huýt sáo đuổi thỏ. Hẳn trước kia ông từng làm thợ máy, vì lần nào sắp dừng lại, ông cũng tự hô: «Dừng máy!», còn trước khi đi tiếp thì: «Hết tốc lực!» Ông có một con chó cái to tướng, đen trũi, chẳng rõ giống gì, tên là A-ráp-ca. Khi nó chạy vượt lên trước quá xa, ông lại hét: «Lùi máy!» Đôi khi ông hát, những lúc ấy ông đi lảo đảo dữ lắm, hay bị ngã, sói mẹ cứ tưởng đó là do gió, và ông kêu lên: «Trật đường ray rồi!»

Sói mẹ nhớ rằng mùa hè và mùa thu, quanh túp nhà gác có một con cừu đực và hai con cừu cái non gặm cỏ, và cách đây không lâu, khi nó chạy ngang qua, nó nghe như có tiếng be be trong chuồng. Bây giờ, trên đường tới túp nhà gác, nó nhẩm tính, đã là tháng Ba, cứ theo thời gian mà tính thì trong chuồng chắc chắn phải có cừu non. Cơn đói hành hạ nó, nó nghĩ đến lúc được ngấu nghiến một con cừu non, và những ý nghĩ ấy làm răng nó va vào nhau lập cập, mắt nó sáng rực trong bóng tối như hai đốm lửa.

Túp nhà, cái kho, chuồng gia súc và cái giếng của ông I-nhát bị những đống tuyết cao vây quanh. Mọi vật im ắng. Con A-ráp-ca chắc đang ngủ dưới gầm nhà kho.

Sói mẹ leo theo đống tuyết lên mái chuồng, rồi bắt đầu dùng chân và mõm bới mái rạ. Rạ đã mục và xốp, đến nỗi sói mẹ suýt nữa thì sụt xuống. Một luồng hơi ấm cùng mùi phân và mùi sữa cừu bỗng phả thẳng vào mõm nó. Ở dưới, cảm thấy hơi lạnh, một con cừu non kêu be be khe khẽ. Nhảy qua lỗ thủng, sói mẹ rơi hai chân trước và ngực xuống một vật gì vừa mềm vừa ấm, chắc là con cừu đực. Đúng lúc ấy, trong chuồng có cái gì bỗng ăng ẳng, sủa lên, rồi rống lên một giọng nhỏ, the thé, như tru. Đàn cừu dạt cả vào vách. Sói mẹ hoảng quá, đớp lấy cái gì vừa vướng vào răng đầu tiên, rồi lao ra ngoài…

Nó cắm đầu chạy, dồn hết sức lực, trong khi ấy con A-ráp-ca đã đánh hơi thấy sói, tru lên như điên, lũ gà bị đánh thức kêu quang quác trong nhà, và ông I-nhát bước ra bậc thềm, la lên:

— Hết tốc lực! Kéo còi!

Rồi ông huýt sáo như còi tàu, sau đó thì hô hô hô hô!.. Và tiếng vang trong rừng cứ nhắc lại tất cả những tiếng ồn ấy.

Khi mọi thứ dần dần lặng đi, sói mẹ mới bình tâm lại một chút, và bắt đầu để ý thấy con mồi nó đang ngậm trong răng, kéo lê trên tuyết, nặng hơn và hình như cứng hơn những con cừu non thường thấy vào mùa này. Mùi cũng có vẻ khác, lại còn nghe những âm thanh lạ lùng… Sói mẹ dừng lại, đặt cái gánh nặng xuống tuyết để nghỉ một chút rồi bắt đầu ăn, và bỗng nó nhảy lùi lại, ghê tởm. Đó không phải cừu non, mà là một con chó con, đen trũi, đầu to, chân cao, thuộc giống to, giữa trán có một vệt trắng lớn y như con A-ráp-ca. Nhìn điệu bộ thì biết đây là một đứa vô học, một con chó lai tầm thường. Nó liếm cái lưng bầm dập, bị thương của mình, rồi như chẳng có chuyện gì xảy ra, nó vẫy đuôi và sủa sói mẹ. Sói mẹ gầm gừ như chó, rồi bỏ chạy. Nó chạy theo. Sói mẹ ngoái lại, nhe răng đớp một cái. Nó dừng lại, ngơ ngác, rồi có lẽ cho rằng sói mẹ đang chơi đùa với mình, nó vươn mõm về phía túp nhà gác, sủa lên lanh lảnh và vui mừng, như mời mẹ nó là A-ráp-ca ra chơi cùng nó và sói mẹ.

Trời đã hửng sáng. Khi sói mẹ len lỏi qua rừng dương rậm rạp để về hang, thì đã thấy rõ từng cây dương một. Lũ gà gô đã thức giấc, những con gà trống đẹp đẽ thỉnh thoảng lại vỗ cánh bay lên, hoảng hốt vì những cú nhảy vụng về và tiếng sủa của chó con.

«Sao nó cứ chạy theo mình thế nhỉ?» sói mẹ bực bội nghĩ. «Chắc nó muốn mình ăn thịt nó».

Sói mẹ sống cùng lũ con trong một cái hố nông. Chừng ba năm trước, trong một trận bão lớn, một cây thông già cao lớn bị bật cả rễ, thế là thành ra cái hố ấy. Bây giờ dưới đáy hố có lá khô và rêu cũ, lại có cả xương và sừng bò mà lũ sói con vẫn dùng làm đồ chơi. Chúng đã thức dậy, cả ba đứa, giống nhau như đúc, đứng cạnh nhau trên miệng hố, nhìn mẹ trở về mà vẫy vẫy đuôi. Thấy chúng, chó con dừng lại đằng xa, nhìn chúng hồi lâu. Thấy chúng cũng chăm chú nhìn mình, nó bắt đầu sủa chúng giận dữ như sủa người lạ.

Trời đã sáng hẳn, mặt trời đã lên, tuyết lấp lánh khắp xung quanh, mà nó vẫn đứng đằng xa mà sủa. Lũ sói con bú mẹ, đạp đạp chân vào cái bụng lép kẹp của mẹ, còn sói mẹ thì gặm một khúc xương ngựa trắng và khô khốc. Cơn đói hành hạ nó, tiếng chó sủa làm nó nhức cả đầu, và nó chỉ muốn lao vào vị khách không mời mà xé xác ra.

Cuối cùng, chó con mệt và khản cả tiếng. Thấy chẳng ai sợ mình, thậm chí chẳng ai để ý đến mình, nó bắt đầu rụt rè, khi thì ngồi thụp xuống, khi thì nhảy cẫng lên, tiến lại gần lũ sói con. Bây giờ, dưới ánh sáng ban ngày, đã dễ nhìn rõ nó… Cái trán trắng của nó rộng, trên trán có một cái u, như ở những con chó rất ngốc. Mắt nó nhỏ, xanh nhạt, đục mờ, và vẻ cả cái mõm thì ngốc nghếch hết chỗ nói. Lại gần lũ sói con, nó duỗi hai cái chân trước bè bè ra phía trước, gác mõm lên đó, và bắt đầu:

— Mnhia, mnhia… nga nga nga!..

Lũ sói con chẳng hiểu gì, nhưng vẫy đuôi. Thế là chó con giơ chân vỗ vào cái đầu to của một con sói con. Sói con cũng giơ chân vỗ lại vào đầu nó. Chó con đứng nghiêng người, liếc xéo nhìn sói con, vẫy vẫy đuôi, rồi bỗng vụt chạy, chạy mấy vòng trên lớp tuyết cứng. Lũ sói con đuổi theo nó, nó ngã ngửa ra, chổng bốn chân lên trời, cả ba đứa xông vào nó, ăng ẳng vì sướng, cắn nó, nhưng không đau, mà là cắn đùa. Lũ quạ đậu trên cây thông cao, nhìn xuống cuộc vật lộn, có vẻ lo lắng lắm. Mọi thứ trở nên ồn ào và vui vẻ. Mặt trời đã ấm lên như mùa xuân, và những con gà trống rừng chốc chốc lại bay vụt qua cây thông bị bão quật đổ, dưới ánh nắng trông như những viên ngọc lục bảo.

Thường thì sói mẹ hay tập cho con săn mồi bằng cách cho chúng nghịch với con mồi. Và giờ đây, nhìn lũ sói con đuổi bắt chó con trên lớp tuyết cứng và vật lộn với nó, sói mẹ nghĩ:

«Cứ để chúng tập dần đi».

Chơi chán, lũ sói con chui vào hố nằm ngủ. Chó con tru lên một lúc vì đói, rồi cũng nằm duỗi dài ra phơi nắng. Thức dậy, chúng lại chơi tiếp.

Suốt ngày hôm ấy và cả buổi chiều, sói mẹ cứ nhớ lại đêm qua con cừu non kêu be be trong chuồng thế nào, mùi sữa cừu thơm ra sao, và vì thèm, nó cứ nghiến răng lập cập, gặm ngấu nghiến khúc xương cũ không thôi, tưởng tượng đó là con cừu non. Lũ sói con bú mẹ, còn chó con thì đói, chạy quanh quẩn, hít hít mặt tuyết.

«Ăn quách nó đi…» sói mẹ quyết định.

Nó lại gần chó con, nhưng chó con liếm vào mõm nó, và rên ư ử, tưởng nó muốn chơi với mình. Ngày trước, sói mẹ cũng từng ăn thịt chó, nhưng chó con này hôi mùi chó quá, mà sức khoẻ yếu rồi nên nó không chịu nổi cái mùi ấy nữa. Nó thấy ghê, bèn bỏ đi…

Về đêm trời lạnh hơn. Chó con thấy buồn, bèn bỏ về nhà.

Khi lũ sói con đã ngủ say, sói mẹ lại đi săn. Cũng như đêm trước, nó lo lắng vì một tiếng động nhỏ nhất, và nó sợ những gốc cây, những đống củi, những bụi bách xù đen sẫm đứng trơ trọi, nhìn xa giống như người. Nó chạy tránh xa con đường, trên lớp tuyết cứng. Bỗng xa xa phía trước, trên đường, có một cái gì đen đen thấp thoáng… Nó căng mắt, dỏng tai: đúng thế, có cái gì đang đi phía trước, còn nghe cả tiếng bước chân đều đều. Hay là con lửng? Nó thận trọng, gần như nín thở, cứ tạt mãi sang một bên, vượt lên trước cái chấm đen ấy, ngoái lại nhìn, và nhận ra. Đó là chú chó con trán trắng, đang thong thả từng bước, trở về túp nhà gác của mình.

«Chỉ sợ nó lại phá đám mình», sói mẹ nghĩ, rồi chạy vụt lên trước.

Nhưng túp nhà gác đã ở gần. Nó lại leo theo đống tuyết lên mái chuồng. Cái lỗ thủng hôm qua đã được vá lại bằng rơm lúa xuân, trên mái lại có thêm hai cây xà mới. Sói mẹ vội vàng dùng chân và mõm bới, vừa bới vừa ngoái lại xem chó con có đến không. Nhưng hơi ấm cùng mùi phân vừa phả vào mặt nó, thì đằng sau đã vang lên tiếng sủa vui mừng, lảnh lót. Chó con đã về. Nó nhảy lên mái chuồng chỗ sói mẹ, rồi nhảy tọt qua lỗ thủng, và thấy mình đã về nhà, ấm áp, nhận ra đàn cừu của mình, nó sủa càng to hơn… Con A-ráp-ca thức giấc dưới gầm nhà kho, đánh hơi thấy sói, liền tru lên, lũ gà kêu quang quác, và khi ông I-nhát vác khẩu súng một nòng ra đến bậc thềm, thì sói mẹ đã sợ hãi chạy xa khỏi túp nhà gác rồi.

— Huýt! ông I-nhát huýt sáo. Huýt! Chạy hết hơi nước đi!

Ông bóp cò, súng tịt. Ông bóp lần nữa, lại tịt. Ông bóp lần thứ ba, một luồng lửa to tướng phụt ra từ nòng súng, và vang lên một tiếng «đoàng! đoàng!» điếc tai. Súng giật mạnh vào vai ông. Rồi một tay cầm súng, một tay cầm rìu, ông đi xem ồn ào vì chuyện gì…

Lát sau, ông trở vào nhà.

— Có chuyện gì thế? một người hành hương ngủ nhờ nhà ông đêm ấy bị tiếng ồn đánh thức, hỏi bằng giọng khàn khàn.

— Chẳng có gì… ông I-nhát đáp. Chuyện vớ vẩn. Thằng Trán Trắng nhà tôi sinh tật ngủ với cừu cho ấm. Nhưng nó lại chẳng có cái trí khôn mà đi lối cửa, cứ nhè mái nhà mà chui. Đêm hôm kia nó bới tung mái chuồng rồi đi chơi, cái thằng khốn, giờ lại về bới tung cái mái lần nữa.

— Ngốc thật.

— Phải, cái lò xo trong óc nó đứt mất rồi. Tôi ghét cay ghét đắng những đứa ngốc! ông I-nhát thở dài, leo lên bệ lò sưởi. Thôi, ông khách của Chúa ơi, còn sớm chán, ta ngủ tiếp hết tốc lực đi…

Còn sáng hôm sau, ông gọi Trán Trắng lại, véo tai nó thật đau, rồi vừa lấy roi quất phạt nó, ông vừa nói mãi:

— Đi lối cửa! Đi lối cửa! Đi lối cửa!

— Hết —