Truyện Đỉnh

🏰 Cổ tích

Vua Bê-he-kéc và chàng trai bắn cung

của Khuyết danh (dân gian Ả Rập)

⏱ 5 phút🎙️ Giọng Bảo Đức📖 5.669 chữ

Khoảnh khắc chính

  1. 0:05Chàng quan giữ kho bị giam của vua A-dát-bắc…
  2. 1:03Tâu bệ hạ, lỗi thần vừa phạm là do…
  3. 1:45Ít lâu sau tai nạn suýt mất mạng ấy,…
  4. 2:43Sáng hôm sau, mấy người dân quanh đó đi…
  5. 3:14Đang mải nghĩ, vua đi lại trong sân ngục,…
  6. 3:51Bê-he-kéc xin được thanh minh. Ông kể tai nạn…
  7. 4:06Người ta trả lại cho Bê-he-kéc những lễ nghi…
  8. 4:51Mấy hôm sau, Bê-he-kéc từ biệt vua Ô-man, được…

Chàng quan giữ kho bị giam của vua A-dát-bắc kể chuyện này để thưa rằng các vua biết khoan dung có khi chính mình được đền đáp.

— Tâu bệ hạ, Bê-he-kéc là một ông vua hùng mạnh, láng giềng sợ, thần dân còn sợ hơn. Cái công lý mà vua bảo là xử nhanh cho dân thật ra là bất công. Không biết xét kỹ, vua lẫn lộn người vô tội với kẻ có tội, không phân biệt được vẻ ngoài của tội với chính cái tội. Không biết cân nhắc hình phạt cho vừa với lỗi, vua phạt lỗi nhỏ nhất như lỗi nặng nhất, đến lỗi vô tình cũng không tha. Vua giữ khư khư mọi quyền của bậc quân vương, chỉ riêng cái quyền đẹp nhất là quyền tha thứ thì vua chẳng bao giờ dùng.

Một hôm vua Bê-he-kéc đi săn, một mũi tên vô ý bắn từ phía sau trúng vua, làm đứt mất một bên tai. Vua giận điên lên, ra lệnh tìm ngay kẻ có tội đưa tới. Đó là một viên quan trẻ. Tận mắt thấy mũi tên mình bắn trúng ai, chàng đã ngất xỉu, ngã lăn ra đất. Người ta khiêng chàng trong tình trạng ấy tới dưới chân vua, vua ra lệnh giết. Viên quan trẻ đã hơi tỉnh, nghe tuyên án, liền phủ phục trước vua:

— Tâu bệ hạ, lỗi thần vừa phạm là do vô ý, chứ không phải thần có ý định trước. Bệ hạ có thể tha cho thần, thần xin bệ hạ khoan dung. Tha thứ là việc đẹp nhất một bậc đại vương có thể làm. Người tha thứ thường được đền đáp ngay ở đời này, lại để dành được một kho báu ở đời sau. Xin bệ hạ giữ mạng cho thần, rồi một ngày kia trời sẽ giữ mạng cho bệ hạ.

Vua ngạc nhiên vì mấy lời cuối, như báo trước một mối nguy lớn nào đó, hơn là cảm động vì lời van xin của viên quan trẻ. Trái với mọi người tưởng, vua tha cho chàng.

Viên quan trẻ mà ai cũng tưởng là người thường, thật ra cao quý hơn vẻ ngoài nhiều. Chàng là con trai vua xứ Ô-man. Vì nóng nảy mà chàng làm vua cha giận, chàng bỏ triều đình, tới nương nhờ vua Bê-he-kéc, đổi tên, xin làm quan.

Ít lâu sau tai nạn suýt mất mạng ấy, một người dân xứ Ô-man nhận ra chàng. Vua cha được tin con ở đâu, viết thư ngay gọi con về, hứa không còn giận gì. Thư viết tha thiết, khẩn khoản tới mức chàng hoàng tử tin vào lòng tốt của cha, lại vì thương cha, liền lên đường ngay. Hy vọng của chàng không sai. Vua cha đón chàng mừng rỡ khôn xiết, lại thương con như xưa.

Hoàng tử Ô-man làm lành với cha đã mấy năm thì vua Bê-he-kéc muốn đi chơi biển, câu cá cho vui, bèn xuống tàu cùng các quan lớn trong triều. Tàu vừa rời bờ một quãng thì một cơn bão khủng khiếp bỗng nổi lên, cuốn tàu ra khơi, đánh gãy cột buồm. Thành trò đùa của gió và sóng, con tàu chẳng mấy chốc vỡ tan, chìm nghỉm.

Vua Bê-he-kéc may thoát nạn, bám được một tấm ván, cuối ngày dạt vào một bờ biển lạ. Tuy mệt lả, lại mấy chỗ bị thương khi bám vào tấm ván, vua vẫn chưa kiệt sức. Thấy từ xa một thành phố lớn, vua đi về phía ấy. Đó là kinh đô xứ Ô-man. Bê-he-kéc tới nơi đã khuya, cổng thành đã đóng, vua phải ngủ đêm trong một nghĩa địa.

Sáng hôm sau, mấy người dân quanh đó đi sớm vào thành thấy gần nghĩa địa xác một người hình như vừa bị giết đêm qua. Cùng lúc họ thấy trong nghĩa địa một người lạ mặc áo rách, có chỗ dính máu. Họ tin chắc đó là kẻ giết người, bắt lại giải tới vua Ô-man. Vua sai giam vào ngục, chờ nhận dạng cái xác và tra xét thêm.

Bấy giờ vua Bê-he-kéc ngẫm lại mọi việc mình đã làm, nghĩ thầm:

"Chuyện xảy ra với ta hôm nay là hình phạt cho những điều bất công ta đã làm. Ta đã giết bao người vô tội. Giờ đến lượt ta mất mạng vì một vụ giết người mà ta chẳng có tội."

Đang mải nghĩ, vua đi lại trong sân ngục, thì một con chim bay tới đậu trước mặt. Bê-he-kéc chẳng nghĩ ngợi gì, nhặt một hòn đá ném con chim. Hòn đá không trúng, bay vút qua tường ngục. Con trai vua Ô-man tình cờ đang đánh cầu trên một quảng trường lớn bên cạnh. Hòn đá rơi trúng chàng, làm chàng bị thương ở tai, đau tới mức ngất đi một lúc.

Người ta tìm xem hòn đá từ đâu bay tới, biết là do người tù mới ném, kẻ đã bị nghi nặng là giết người. Người ta giải ông tới trước mặt hoàng tử, chàng ra lệnh chém đầu. Khi người ta tháo khăn quấn đầu của ông, hoàng tử thấy ông thiếu một bên tai, bèn nói:

— Người ta đã cắt tai mày để phạt, đủ thấy mày phạm tội không chỉ một lần.

Bê-he-kéc xin được thanh minh. Ông kể tai nạn làm ông mất tai, nói thêm rằng ông đã có thể giết người gây ra, nhưng đã tha cho người ấy. Hoàng tử Ô-man nhìn kỹ ông hơn, nhận ra ông, kêu lên:

— Ngài là vua Bê-he-kéc!

Rồi chàng chạy tới ôm chầm lấy ông.

Người ta trả lại cho Bê-he-kéc những lễ nghi xứng với địa vị, mặc cho ông áo lộng lẫy, mời ông ngồi cạnh hoàng tử. Hoàng tử hỏi vì chuỗi việc gì mà ông rơi vào cảnh ngộ khủng khiếp ấy, suýt chết như thế. Bê-he-kéc kể chuyện đắm tàu, chuyện tình cờ khiến ông bị coi là kẻ giết người, chuyện ngẫu nhiên khiến ông ném hòn đá qua tường ngục.

— Tâu bệ hạ, hoàng tử nói khi ông kể xong, bệ hạ còn nhớ chăng, khi xin bệ hạ tha tội, thần đã dám hứa rằng một ngày kia trời sẽ đền đáp lòng khoan dung của bệ hạ. Việc vừa rồi đã cho thấy lời thần nói đúng. Người được bệ hạ tha mạng hôm nay có phúc được giữ mạng cho bệ hạ.

Rồi hoàng tử đưa ông tới gặp vua cha, kể cha nghe mình vừa nhận ra và cứu vua Bê-he-kéc thế nào, và ngày xưa vua Bê-he-kéc đã tha mạng cho mình ra sao. Hai vị vua ôm nhau, bày tỏ lòng biết ơn với nhau.

Mấy hôm sau, Bê-he-kéc từ biệt vua Ô-man, được một đoàn hộ tống đông đảo, lộng lẫy đưa về nước. Mối nguy vừa trải qua làm ông sáng mắt, đổi hẳn cách cai trị. Ông chậm rãi khi trừng phạt, dễ dàng tha thứ, và từ đó được thần dân thương yêu bao nhiêu thì trước kia bị ghét bỏ, oán hận bấy nhiêu.

— Qua chuyện này, tâu bệ hạ, chàng quan giữ kho thưa với vua A-dát-bắc, bệ hạ thấy không có gì quý hơn lòng khoan dung. Chỉ một lần khoan dung đã cứu mạng vua Bê-he-kéc, làm mềm lòng ông, khiến mọi đức tính nảy nở trong ông, và biến ông thành tấm gương cho các bậc quân vương.

— Hết —

Thông tin bản quyền

Tác giả · năm mất · tình trạng bản quyền
Tác giảKhuyết danh (dân gian Ả Rập)
Xuất bản lần đầu1806
Bản dịchTruyện Đỉnh biên dịch
Tình trạngNguyên tác thuộc phạm vi công cộng; bản tiếng Việt do Truyện Đỉnh dịch / kể lại
Nguồn văn bảnNguyên tác: Nghìn lẻ một đêm, truyện vua Bê-he-kéc, trong chuỗi truyện vua A-dát-bắc và mười vị tể tướng, theo bản Pháp văn của Caussin de Perceval in trong bộ Galland, Le Normant, 1806, tập 8
Giọng đọcBảo Đức — giọng AI của AI Giọng Nói

Vì sao Truyện Đỉnh được phép đăng truyện này?

Nghe tiếp cùng thể loại

Tất cả →