Anh lính và cô gái phù thủy

Ngày xưa có một anh lính. Anh phục vụ Chúa và đức vua mười lăm năm, chưa một lần được gặp cha mẹ. Rồi nhà vua ra lệnh cho lính được về thăm người thân, mỗi đại đội hai mươi lăm người. Anh lính của chúng ta cũng xin được về phép cùng những người khác, lên đường về quê ở tỉnh Ki-ép.

Lâu hay chóng chẳng biết, anh đến được Ki-ép, vào tu viện cầu nguyện Chúa, cúi lạy thánh tích, rồi đi tiếp về thị trấn quê nhà gần đó.

Đi mãi, đi mãi, bỗng anh gặp một cô gái đi ngược lại. Đó là con gái một nhà buôn cũng ở thị trấn ấy, đẹp nổi tiếng. Ai cũng biết rồi đấy: lính tráng mà thấy cô gái đẹp thì chẳng bao giờ đi qua cho yên, thế nào cũng phải trêu một câu. Anh lính này cũng vậy. Đi ngang qua cô con gái nhà buôn, anh nói đùa:

"Chà, con ngựa đẹp thế kia mà chưa ai thuần!"

Cô gái đáp:

"Có Chúa biết, anh lính ạ, ai sẽ thuần ai: anh cưỡi tôi, hay tôi cưỡi anh!"

Cô bật cười rồi đi tiếp.

Anh lính về đến nhà, chào hỏi người thân, mừng lắm vì thấy ai cũng khỏe mạnh. Anh có một ông nội đã già lắm, tóc trắng như cước, sống đã hơn trăm tuổi. Anh lính kể với ông:

"Ông ơi, trên đường về cháu gặp một cô gái đẹp. Cháu thì tội lỗi thật, trêu cô ấy thế này thế này. Cô ấy đáp: có Chúa biết, anh lính ạ, anh cưỡi tôi hay tôi cưỡi anh!"

"Trời đất ơi! Cháu làm gì thế hả? Đấy là con gái ông nhà buôn trong thị trấn ta, một mụ phù thủy đáng sợ! Đã có không ít chàng trai bị nó đưa khỏi cõi đời rồi."

"Thì cháu cũng chẳng phải loại nhát gan! Cháu đâu có dễ sợ. Để xem Chúa định thế nào?"

"Không được đâu, cháu ạ," ông nội nói. "Cháu mà không nghe ông thì mai cháu không còn sống."

"Lại còn thế nữa!"

"Tai họa đến mức mà ở quân ngũ cháu chưa từng thấy cảnh nào kinh khủng như vậy..."

"Thế cháu phải làm sao, ông?"

"Thế này: cháu chuẩn bị một bộ hàm thiếc ngựa, kiếm một khúc củi gỗ dương thật to, rồi ngồi trong nhà, đừng đi đâu cả. Đêm nay nó sẽ chạy đến đây. Nếu nó kịp nói trước cháu: 'Đứng lại, ngựa của ta!', thì cháu sẽ lập tức hóa thành con ngựa đực. Nó sẽ cưỡi lên lưng cháu mà phi, phi mãi cho đến khi cháu chết gục. Còn nếu cháu kịp nói trước: 'Họ! Đứng lại, con ngựa còm của ta!', thì chính nó sẽ hóa thành con ngựa cái. Lúc ấy cháu tròng hàm thiếc vào, nhảy lên lưng. Nó sẽ mang cháu phi qua núi, qua thung lũng, còn cháu cứ việc lấy khúc củi gỗ dương mà nện vào đầu nó, nện mãi cho đến khi nó chết hẳn!"

Anh lính chẳng ngờ lại có cái công vụ như thế, nhưng biết làm sao, đành nghe lời ông. Anh chuẩn bị hàm thiếc và khúc củi gỗ dương, ngồi trong góc nhà, chờ xem chuyện gì xảy ra.

Đúng nửa đêm, cánh cửa ngoài hiên kêu cót két, rồi có tiếng chân bước. Mụ phù thủy đang đến. Mụ vừa mở cửa vào nhà, anh lính đã nói ngay:

"Họ! Đứng lại, con ngựa còm của ta!"

Mụ phù thủy hóa thành con ngựa cái. Anh lính tròng hàm thiếc vào, dắt ra sân, rồi nhảy lên lưng.

Con ngựa cái mang anh phi qua núi, qua thung lũng, qua khe vực, lúc nào cũng tìm cách hất người cưỡi xuống. Nhưng không được! Anh lính ngồi vững, chốc chốc lại lấy khúc củi gỗ dương nện vào đầu nó. Anh "thết" nó bằng khúc củi cho đến khi nó ngã quỵ, rồi xông vào nện thêm năm cái nữa, đánh chết hẳn.

Trời rạng sáng, anh về nhà.

"Sao, cháu, việc thế nào?" ông già hỏi.

"Tạ ơn Chúa, ông ạ, cháu đánh chết nó rồi."

"Tốt lắm! Giờ thì đi ngủ đi."

Anh lính nằm xuống, ngủ một giấc say.

Chiều đến, ông già đánh thức anh:

"Dậy đi, cháu!"

Anh dậy.

"Giờ thì sao đây? Con gái nhà buôn chết rồi, thế nào bố nó cũng đến đón cháu, mời cháu sang đọc kinh Thánh Vịnh bên xác người chết."

"Thế cháu có nên đi không, ông?"

"Đi thì chết, mà không đi cũng chết! Nhưng thôi, đi thì hơn..."

"Nhỡ có chuyện gì thì cháu trốn vào đâu?"

"Nghe ông dặn, cháu! Khi cháu đến nhà ông nhà buôn, ông ta sẽ mời cháu uống rượu. Cháu đừng uống nhiều, uống vừa đủ thôi. Sau đó ông ta sẽ dẫn cháu vào căn phòng có con gái ông nằm trong quan tài, rồi khóa cửa lại. Cháu đọc kinh từ chập tối đến nửa đêm. Đúng nửa đêm, bỗng một cơn gió mạnh thổi đến, quan tài lắc lư, nắp quan tài rơi xuống... Khi những chuyện khủng khiếp ấy bắt đầu, cháu mau trèo lên nóc lò sưởi, nấp vào một góc, khẽ khàng đọc kinh cầu nguyện. Ở đó nó không tìm thấy cháu đâu!"

Nửa giờ sau, ông nhà buôn đến, nài nỉ anh lính:

"Ôi anh lính ơi! Con gái tôi chết rồi. Anh đến đọc kinh Thánh Vịnh cho nó với."

Anh lính cầm cuốn sách Thánh Vịnh, lên xe đến nhà ông nhà buôn. Ông nhà buôn mừng lắm, mời ngay anh ngồi vào bàn rồi cứ thế rót rượu. Anh lính uống vừa đủ, rồi không uống nữa, từ chối. Ông nhà buôn nắm tay anh, dẫn vào căn phòng có người chết nằm.

"Đây," ông nói, "anh đọc kinh đi!"

Ông bước ra, khóa cửa lại.

Chẳng biết làm sao, anh lính ngồi đọc kinh. Đọc mãi, đọc mãi. Đúng nửa đêm, bỗng gió thổi ào đến, quan tài lắc lư, nắp quan tài bật tung. Anh lính vội trèo lên nóc lò, nấp vào một góc, làm dấu thánh che mình, rồi thì thầm đọc kinh.

Mụ phù thủy nhảy ra khỏi quan tài, lao đi khắp các phía, lúc chỗ này, lúc chỗ kia! Lũ quỷ kéo đến chỗ mụ, đông vô kể, chật cả căn phòng!

"Mày tìm gì thế?"

"Tìm thằng lính: vừa mới đọc kinh ở đây, thế mà biến mất!"

Lũ quỷ xô nhau đi tìm. Tìm mãi, tìm mãi, lục khắp mọi xó xỉnh, rồi bắt đầu ngó lên nóc lò... Đúng lúc ấy, may cho anh lính, gà gáy. Trong nháy mắt lũ quỷ biến sạch, còn mụ phù thủy ngã vật xuống sàn.

Anh lính trèo xuống khỏi nóc lò, đặt mụ vào quan tài, đậy nắp lại cẩn thận, rồi lại ngồi đọc kinh.

Rạng sáng, chủ nhà đến, mở cửa:

"Chào anh lính!"

"Kính chào ông chủ!"

"Đêm qua có yên ổn không?"

"Tạ ơn Chúa!"

"Đây, anh cầm năm mươi rúp. Đêm nay anh lại đến đọc thêm một đêm nữa nhé!"

"Vâng, tôi sẽ đến!"

Anh lính về nhà, nằm lên ghế dài ngủ đến tận chiều. Tỉnh dậy, anh bảo:

"Ông ơi! Ông nhà buôn bảo cháu đêm nay lại đến đọc kinh. Cháu có nên đi không?"

"Đi thì chết, mà không đi cũng thế! Nhưng thôi, đi thì hơn. Đừng uống nhiều rượu, uống vừa đủ thôi. Khi gió thổi, quan tài lắc lư, thì cháu chui ngay vào trong lò! Ở đó không ai tìm ra cháu!"

Anh lính sửa soạn rồi đến nhà ông nhà buôn. Ông ta mời anh ngồi vào bàn, rót rượu mời mãi, rồi dẫn anh đến chỗ người chết, khóa cửa lại.

Anh lính đọc mãi, đọc mãi. Nửa đêm đến, gió thổi ào, quan tài lắc lư, nắp quan tài rơi xuống. Anh vội chui tọt vào trong lò... Mụ phù thủy bật dậy, lao đi khắp nơi. Lũ quỷ kéo đến chỗ mụ, chật cả căn phòng!

"Mày tìm gì thế?"

"Thằng lính vừa mới đọc kinh ở đây, thế mà biến mất! Tìm không ra..."

Lũ quỷ xô nhau lên nóc lò.

"Đây," chúng nói, "chỗ hôm qua nó ngồi đây!"

"Chỗ thì còn đây, mà nó thì chẳng thấy!"

Chúng lục chỗ này, lục chỗ kia... bỗng gà gáy. Lũ quỷ biến mất, mụ phù thủy lại ngã vật xuống sàn.

Anh lính nghỉ một lát, chui ra khỏi lò, đặt cô con gái nhà buôn vào quan tài, rồi ngồi đọc kinh. Nhìn ra thì trời đã hửng sáng. Chủ nhà đến:

"Chào anh lính!"

"Kính chào ông chủ!"

"Đêm qua có yên ổn không?"

"Tạ ơn Chúa!"

"Thôi, ta đi!"

Ông dẫn anh ra khỏi phòng, đưa cho anh một trăm rúp, rồi nói:

"Anh làm ơn đến đọc thêm đêm thứ ba nữa. Tôi không để anh thiệt đâu."

"Vâng, tôi sẽ đến!"

Anh lính về nhà.

"Sao, cháu, Chúa cho thế nào?"

"Chẳng sao cả, ông ạ! Ông nhà buôn lại bảo cháu đến nữa. Có nên đi không?"

"Đi thì chết, mà không đi cũng chết! Nhưng thôi, đi thì hơn."

"Thế nhỡ có chuyện gì, cháu trốn vào đâu?"

"Thế này, cháu: cháu mua lấy một cái chảo rán, giấu đi đừng để ông nhà buôn thấy. Đến nhà ông ta, ông ta sẽ ép cháu uống rượu dữ lắm. Cháu nhớ đừng uống nhiều, uống vừa sức thôi. Đến nửa đêm, gió vừa nổi ào ào, quan tài vừa lắc lư, cháu lập tức trèo lên cột lò sưởi, lấy cái chảo úp lên đầu. Ở đó không ai tìm ra cháu!"

Anh lính ngủ một giấc cho đẫy, mua một cái chảo rán, giấu dưới áo khoác, rồi chiều tối đến nhà ông nhà buôn. Ông nhà buôn mời anh ngồi vào bàn, cứ thế rót rượu, nài nỉ, dỗ dành đủ cách.

"Thôi," anh lính nói, "đủ rồi. Tôi uống phần của tôi rồi, không uống nữa đâu."

"Không muốn uống thì đi đọc kinh vậy."

Ông nhà buôn dẫn anh đến chỗ cô con gái đã chết, để anh ở lại một mình, rồi khóa cửa.

Anh lính đọc mãi, đọc mãi. Nửa đêm đến, gió thổi ào, quan tài lắc lư, nắp quan tài rơi xuống. Anh lính trèo lên cột lò sưởi, úp cái chảo lên đầu, làm dấu thánh che mình, rồi chờ xem chuyện gì xảy ra.

Mụ phù thủy bật dậy, lao đi khắp nơi. Lũ quỷ kéo đến đông vô kể, chật cả căn phòng! Chúng xô nhau đi tìm anh lính, ngó vào trong lò.

"Đây," chúng nói, "chỗ hôm qua nó ngồi đây!"

"Chỗ thì còn nguyên, mà nó thì không thấy!"

Lục chỗ này, lục chỗ kia, chẳng thấy đâu cả!

Bỗng có một con quỷ già nhất lê bước qua ngưỡng cửa:

"Bọn bay tìm gì thế?"

"Tìm thằng lính. Vừa mới đọc kinh ở đây, thế mà biến mất!"

"Ôi lũ mù kia! Thế cái đứa ngồi trên cột lò kia là ai?"

Tim anh lính thót lại, suýt nữa thì ngã nhào xuống đất!

"Đúng nó rồi!" lũ quỷ reo lên. "Nhưng làm sao bây giờ? Đâu có với tới nó được!"

"Ai bảo không được! Chạy đi kiếm cho tao một mẩu nến được thắp lên mà không có lời ban phúc."

Trong chớp mắt, lũ quỷ lôi về một mẩu nến. Chúng nhóm một đống lửa ngay dưới chân cột lò rồi châm lên. Ngọn lửa bốc cao ngùn ngụt. Anh lính nóng quá, cứ co chân này rồi co chân kia lên. Anh nghĩ: "Thôi, phen này chết thật rồi!"

Bỗng, may cho anh, gà gáy. Lũ quỷ biến mất, mụ phù thủy ngã vật xuống sàn. Anh lính nhảy xuống khỏi cột lò, vội dập lửa. Dập xong, anh dọn dẹp mọi thứ cho ngăn nắp, đặt cô con gái nhà buôn vào quan tài, đậy nắp lại, rồi ngồi đọc kinh.

Rạng sáng, ông nhà buôn đến, áp tai nghe xem anh lính còn sống hay không. Nghe thấy tiếng anh đọc kinh, ông mở cửa, nói:

"Chào anh lính!"

"Kính chào ông chủ!"

"Đêm qua có yên ổn không?"

"Tạ ơn Chúa, chẳng thấy điều gì xấu cả!"

Ông nhà buôn đưa anh một trăm năm mươi rúp, rồi nói:

"Anh vất vả nhiều rồi, anh lính ạ! Anh làm ơn vất vả thêm chút nữa: đêm nay anh đến, đánh xe chở con gái tôi ra nghĩa địa."

"Vâng, tôi sẽ đến!" anh lính nói rồi chạy một mạch về nhà.

"Sao, cháu, Chúa cho thế nào?"

"Tạ ơn Chúa, ông ạ, cháu vẫn còn nguyên vẹn! Ông nhà buôn nhờ cháu đêm nay đến, đánh xe chở con gái ông ấy ra nghĩa địa. Có nên đi không?"

"Đi thì chết, mà không đi cũng chết! Nhưng phải đi thôi, thế thì hơn."

"Thế cháu phải làm gì? Ông dạy cháu đi."

"Thế này nhé! Khi cháu đến nhà ông nhà buôn, mọi thứ đã sẵn sàng cả. Đúng mười giờ, họ hàng sẽ đến từ biệt người chết. Sau đó họ sẽ đóng ba cái vòng sắt quanh quan tài, đặt quan tài lên xe tang, rồi mười một giờ bảo cháu chở ra nghĩa địa. Cháu cứ đánh xe chở đi, nhưng mắt phải dán vào quan tài. Một cái vòng đứt, đừng sợ, cứ ngồi yên. Cái vòng thứ hai đứt, cũng cứ ngồi yên. Nhưng đến cái vòng thứ ba đứt thì cháu nhảy ngay qua lưng ngựa, chui qua cái vòng ách, rồi chạy giật lùi. Làm như thế thì cháu sẽ không sao!"

Anh lính đi ngủ, ngủ đến chiều rồi đến nhà ông nhà buôn.

Mười giờ, họ hàng đến từ biệt người chết. Sau đó họ đóng ba cái vòng sắt quanh quan tài, đặt lên xe tang:

"Giờ thì anh đi đi, anh lính, cầu Chúa phù hộ!"

Anh lính ngồi lên xe tang, đánh đi. Lúc đầu anh đi chậm. Nhưng vừa khuất mắt mọi người, anh liền phóng hết tốc lực. Anh phóng, mắt cứ dán vào quan tài.

Một cái vòng đứt, rồi cái thứ hai. Mụ phù thủy nghiến răng ken két:

"Đứng lại!" mụ thét. "Mày không thoát được đâu! Tao ăn thịt mày ngay bây giờ!"

"Không đâu, cô em! Lính là người của nhà nước, ăn thịt lính là không được phép."

Rồi cái vòng cuối cùng cũng đứt. Anh lính nhảy qua lưng ngựa, chui qua vòng ách, rồi chạy giật lùi.

Mụ phù thủy nhảy ra khỏi quan tài, lao theo đuổi. Mụ tìm thấy dấu chân anh lính, lần theo dấu chân ấy thì lại quay về chỗ con ngựa. Mụ chạy vòng quanh con ngựa, thấy chẳng có anh lính đâu, lại đuổi tiếp. Chạy mãi, chạy mãi, mụ lại gặp dấu chân, lần theo thì lại quay về chỗ con ngựa... Mụ rối trí hoàn toàn, quay đi quay lại đến chục lần. Bỗng gà gáy, mụ phù thủy ngã sóng soài ra giữa đường!

Anh lính nhấc mụ lên, đặt vào quan tài, đóng nắp lại, rồi chở ra nghĩa địa. Đến nơi, anh thả quan tài xuống huyệt, lấp đất lên, rồi quay về nhà ông nhà buôn.

"Xong cả rồi," anh nói. "Ông nhận lại ngựa đi."

Ông nhà buôn thấy anh lính thì trố mắt:

"Này anh lính, tôi biết nhiều chuyện lắm. Còn con gái tôi thì khỏi phải nói, nó ranh mãnh lắm. Thế mà chắc anh còn biết nhiều hơn cả nhà chúng tôi!"

"Thôi, ông nhà buôn, ông trả công cho tôi đi."

Ông nhà buôn móc ra hai trăm rúp. Anh lính nhận lấy, cảm ơn, rồi về thết đãi cả họ hàng. Bữa tiệc ấy tôi cũng có mặt, người ta cho tôi một gáo rượu, và chuyện kể đến đây là hết.

— Hết —