Ba-ba Da-ga và cô bé mồ côi

Ngày xưa có một ông già goá vợ rồi lấy vợ khác. Người vợ trước để lại cho ông một cô con gái nhỏ. Mụ dì ghẻ độc ác chẳng ưa gì cô bé, hay đánh đập cô, lại còn tính kế làm sao cho cô chết quách đi. Một hôm, người cha có việc đi vắng, mụ dì ghẻ bảo cô bé:

"Mày sang nhà dì mày, tức là em gái tao, xin dì một cây kim với ít chỉ để may cho mày cái áo."

Mà người dì ấy lại chính là mụ phù thuỷ Ba-ba Da-ga chân xương.

Cô bé vốn chẳng phải đứa ngốc. Trước khi đi, cô ghé qua nhà dì ruột của mình.

"Cháu chào dì ạ!"

"Chào cháu yêu! Cháu đến có việc gì thế?"

"Mẹ cháu sai cháu sang nhà em gái mẹ xin một cây kim với ít chỉ để may cho cháu cái áo."

Người dì ruột liền dặn cô:

"Cháu ơi, ở đó sẽ có cây bạch dương quất vào mắt cháu, cháu hãy lấy dải ruy băng buộc nó lại. Ở đó có cánh cổng kêu cót két, đập rầm rầm, cháu hãy rót ít dầu vào chân cổng. Ở đó có lũ chó định cắn xé cháu, cháu hãy ném cho chúng mấy mẩu bánh mì. Ở đó có con mèo định cào mắt cháu, cháu hãy cho nó một miếng thịt dăm bông."

Cô bé lên đường. Đi mãi, đi mãi, rồi cô đến nơi.

Đó là một túp nhà nhỏ, trong nhà mụ Ba-ba Da-ga chân xương đang ngồi dệt vải.

"Cháu chào dì ạ!"

"Chào cháu yêu!"

"Mẹ cháu sai cháu sang xin dì một cây kim với ít chỉ để may cho cháu cái áo."

"Được thôi. Trong lúc chờ thì cháu ngồi vào dệt vải đi."

Cô bé ngồi vào khung cửi. Ba-ba Da-ga bước ra ngoài, bảo con hầu gái của mụ:

"Mày đi đốt lò nhà tắm, rồi tắm rửa cho đứa cháu gái tao, nhớ kỳ cọ cho thật sạch. Tao định ăn sáng bằng nó đấy."

Cô bé ngồi đó, sống dở chết dở, sợ cuống cả người. Cô năn nỉ chị hầu gái:

"Chị ơi, chị đốt củi ít thôi, dội nước cho nhiều vào, mà xách nước thì chị cứ dùng cái rây ấy."

Rồi cô tặng chị ta một chiếc khăn tay.

Ba-ba Da-ga đứng chờ. Mụ đi đến bên cửa sổ, hỏi vọng vào:

"Cháu có đang dệt không đấy, cháu ơi, có đang dệt không đấy, cháu yêu?"

"Cháu đang dệt đây dì ơi, cháu đang dệt đây dì yêu!"

Ba-ba Da-ga bỏ đi. Cô bé liền đưa cho con mèo một miếng dăm bông, rồi hỏi nó:

"Có cách nào trốn khỏi đây không hở mèo?"

"Đây, cô cầm lấy cái lược với cái khăn tắm này mà chạy đi," con mèo nói. "Ba-ba Da-ga sẽ đuổi theo cô. Cô hãy áp tai xuống đất mà nghe. Khi nghe thấy mụ đã đến gần thì cô ném cái khăn ra trước, nó sẽ hoá thành một dòng sông rộng mênh mông. Nếu Ba-ba Da-ga qua được sông mà đuổi tiếp, cô lại áp tai xuống đất, nghe thấy mụ đến gần thì ném cái lược ra, nó sẽ hoá thành một khu rừng rậm rạp mịt mùng. Khu rừng ấy thì mụ không sao qua nổi!"

Cô bé cầm lấy cái khăn với cái lược mà chạy. Lũ chó định xông vào cắn, cô ném cho chúng mấy mẩu bánh mì, chúng để cô đi qua. Cánh cổng định đóng sập lại, cô rót dầu vào chân cổng, cổng để cô đi qua. Cây bạch dương định quất vào mắt cô, cô lấy dải ruy băng buộc nó lại, cây để cô đi qua.

Còn con mèo thì ngồi vào khung cửi mà dệt. Dệt thì chẳng được bao nhiêu, chỉ làm rối tung cả sợi. Ba-ba Da-ga đến bên cửa sổ hỏi:

"Cháu có đang dệt không đấy, cháu ơi, có đang dệt không đấy, cháu yêu?"

"Đang dệt đây, dì ơi, đang dệt đây, dì yêu!" con mèo đáp, giọng ồm ồm.

Ba-ba Da-ga lao vào nhà, thấy cô bé đã trốn mất. Mụ đánh con mèo túi bụi, chửi nó sao không cào mắt con bé.

"Tôi hầu hạ bà bao lâu nay," con mèo nói, "mà bà chưa cho tôi lấy một mẩu xương. Còn cô ấy thì cho tôi cả một miếng dăm bông."

Ba-ba Da-ga quay sang lũ chó, cánh cổng, cây bạch dương và chị hầu gái, chửi rủa, đánh đập cả lũ. Lũ chó bảo mụ:

"Bọn tôi hầu hạ bà bao lâu nay, mà bà chưa ném cho bọn tôi lấy một mẩu bánh cháy. Còn cô ấy thì cho bọn tôi bánh mì."

Cánh cổng nói:

"Tôi hầu hạ bà bao lâu nay, mà bà chưa rót cho tôi lấy một giọt nước vào chân. Còn cô ấy thì rót dầu cho tôi."

Cây bạch dương nói:

"Tôi hầu hạ bà bao lâu nay, mà bà chưa buộc cho tôi lấy một sợi chỉ. Còn cô ấy thì buộc cho tôi một dải ruy băng."

Chị hầu gái nói:

"Tôi hầu hạ bà bao lâu nay, mà bà chưa cho tôi lấy một mảnh giẻ. Còn cô ấy thì cho tôi một chiếc khăn tay."

Ba-ba Da-ga chân xương vội ngồi vào chiếc cối giã, lấy chày làm roi thúc cối bay đi, lấy chổi quét sạch dấu vết, rồi lao theo đuổi cô bé. Cô bé áp tai xuống đất, nghe thấy Ba-ba Da-ga đang đuổi theo, đã đến gần lắm rồi, liền lấy cái khăn ném ra. Một dòng sông hiện ra, rộng mênh mông!

Ba-ba Da-ga đến bờ sông, tức tối nghiến răng ken két. Mụ quay về nhà, lùa đàn bò mộng của mụ ra bờ sông. Đàn bò uống cạn cả dòng sông, không còn một giọt. Ba-ba Da-ga lại lao theo đuổi. Cô bé áp tai xuống đất, nghe thấy Ba-ba Da-ga đã đến gần, liền ném cái lược ra. Một khu rừng mọc lên, rậm rạp mà khủng khiếp làm sao! Ba-ba Da-ga xông vào gặm cây, nhưng cố mấy cũng không gặm thủng được, đành phải quay về.

Lúc ấy ông già đã về đến nhà. Ông hỏi:

"Con gái tôi đâu rồi?"

"Nó sang nhà dì nó chơi," mụ dì ghẻ đáp.

Một lát sau, cô bé cũng chạy về đến nhà.

"Con đi đâu thế?" người cha hỏi.

"Ôi, cha ơi!" cô bé nói. "Chuyện là thế này. Mẹ sai con sang nhà dì xin kim chỉ để may áo cho con, mà dì ấy lại là Ba-ba Da-ga, mụ định ăn thịt con."

"Thế làm sao con thoát được, con gái?"

Cô bé kể lại đầu đuôi mọi chuyện. Ông già nghe xong, giận mụ vợ lắm, cầm súng bắn chết mụ. Từ đó ông sống với con gái, ngày càng sung túc, an vui. Tôi cũng có mặt ở đấy, có uống rượu mật ong, uống bia nữa, nhưng rượu chỉ chảy qua râu, chẳng giọt nào lọt được vào miệng.

— Hết —