Bà và bông hồng ép

Bà đã già lắm rồi. Mặt bà đầy nếp nhăn, tóc bà bạc trắng. Nhưng đôi mắt bà sáng như hai ngôi sao, và mỗi khi bà nhìn mình, ánh mắt ấy dịu dàng, hiền hậu, khiến mình thấy dễ chịu cả người.

Bà mặc chiếc váy lụa dày, quý giá, thêu những bông hoa lớn. Mỗi khi bà cử động, váy lại kêu sột soạt. Mà bà kể chuyện thì hay không ai bằng. Bà biết nhiều điều lắm, vì bà đã sống từ trước cả bố và mẹ, điều đó thì chắc chắn rồi.

Bà có một cuốn sách thánh ca với những cái khoá bạc to, bà vẫn thường giở ra đọc. Kẹp giữa các trang sách có một bông hồng, ép phẳng và khô queo. Nó chẳng đẹp bằng những bông hồng đang cắm trong cốc nước, thế mà bà lại mỉm cười với nó trìu mến biết bao, có khi nước mắt còn ứa ra nữa.

"Không biết sao bà lại nhìn bông hoa héo trong cuốn sách cũ như thế nhỉ? Bạn có biết không?"

Ấy là vì mỗi khi nước mắt bà rơi xuống bông hồng, trong lúc bà đang ngắm nó, thì bông hồng sống lại, toả hương thơm ngát khắp phòng. Bốn bức tường tan đi như trong sương mù, và quanh bà là cả một khu rừng xanh tươi kỳ diệu, nơi mùa hè ánh nắng xuyên qua tán lá dày. Còn bà, ồ, bà trẻ lại rồi, thành một thiếu nữ duyên dáng, tươi như hoa hồng, má tròn ửng đỏ, những lọn tóc vàng óng ánh, dáng người xinh xắn, uyển chuyển. Chỉ có đôi mắt, đôi mắt hiền hậu, thánh thiện ấy, là vẫn y như cũ. Đôi mắt ấy còn ở lại với bà.

Bên cạnh cô gái ấy có một chàng trai cao lớn, khoẻ mạnh. Chàng tặng cô một bông hồng, và cô mỉm cười. Bây giờ bà không còn cười được như thế nữa. Phải, bà đang mỉm cười khi nhớ lại ngày hôm ấy, nhớ lại bao ý nghĩ, bao kỷ niệm ngày xưa. Nhưng chàng trai đẹp đẽ đã đi rồi, bông hồng đã héo khô trong cuốn sách cũ, và bà lại ngồi đó, lại là một bà cụ, cúi nhìn bông hồng héo trong cuốn sách.

Giờ thì bà mất rồi.

Hôm ấy bà ngồi trong chiếc ghế bành, kể cho chúng tôi nghe một câu chuyện dài, rất hay. Kể xong, bà bảo bà mệt, rồi ngả đầu ra sau để chợp mắt một lát. Chúng tôi nghe tiếng bà thở nhè nhẹ trong giấc ngủ. Hơi thở ấy cứ chậm dần, êm dần, và trên gương mặt bà sáng lên niềm hạnh phúc và bình yên, như có một tia nắng rọi vào. Bà mỉm cười một lần nữa, rồi người ta bảo bà đã mất.

Bà được đặt vào chiếc quan tài màu đen. Nằm giữa những nếp khăn liệm trắng, trông bà hiền hậu và đẹp đẽ, tuy đôi mắt đã khép lại. Mọi nếp nhăn đều biến mất, mái tóc ánh lên trắng như bạc, và trên môi bà vương một nụ cười dịu dàng. Chúng tôi chẳng thấy sợ chút nào khi nhìn thi hài của người bà yêu dấu, hiền hậu ấy. Cuốn sách thánh ca, trong đó vẫn còn bông hồng, được đặt dưới đầu bà, vì bà đã muốn như thế. Rồi người ta chôn cất bà.

Trên mộ bà, sát bức tường nghĩa địa, người ta trồng một cây hồng. Chẳng bao lâu cây đã nở đầy hoa, và con chim hoạ mi đậu giữa những bông hoa, hót trên nấm mộ. Từ cây đàn ống trong nhà thờ vang ra tiếng nhạc và lời những bài thánh ca tuyệt đẹp, những bài in trong cuốn sách cũ đặt dưới đầu người đã khuất.

Ánh trăng soi xuống nấm mộ, nhưng người đã khuất không còn ở đó. Đứa trẻ nào cũng có thể yên tâm tới đó, kể cả lúc đêm khuya, hái một bông hồng trên cây cạnh bức tường nghĩa địa. Người chết biết nhiều hơn chúng ta, những người đang sống. Họ biết chúng ta sẽ khiếp sợ biết bao nếu có điều kỳ lạ xảy ra, như một người chết hiện về giữa chúng ta. Họ yên ổn hơn chúng ta. Người chết không bao giờ trở lại.

Đất đã đắp lên quan tài, và trong quan tài giờ chỉ còn là đất. Những trang sách thánh ca đã thành bụi. Bông hồng, cùng bao nhiêu kỷ niệm của nó, cũng đã tan thành bụi. Nhưng trên nấm mộ, những bông hồng tươi vẫn nở, chim hoạ mi vẫn hót, tiếng đàn ống vẫn vang lên, và vẫn còn sống mãi kỷ niệm về người bà yêu dấu, với đôi mắt hiền hậu, trìu mến lúc nào cũng trẻ trung.

Đôi mắt thì không bao giờ chết. Đôi mắt chúng ta rồi sẽ có ngày lại được nhìn thấy bà yêu dấu, trẻ trung và xinh đẹp như cái thuở lần đầu tiên bà hôn lên bông hồng đỏ tươi, bông hồng giờ đã thành bụi trong nấm mộ.

— Hết —