Ba vương quốc đồng, bạc, vàng

Ngày xửa ngày xưa, có hai ông bà già. Ông bà có ba người con trai: người thứ nhất là Ê-gô-rút-sca Bốc Đồng, người thứ hai là Mi-sa Chân Vòng Kiềng, người thứ ba là I-va-sca Ngồi Xó Lò.

Một hôm, ông bà muốn cưới vợ cho các con. Ông bà sai người con cả đi tìm vợ. Chàng đi mãi, đi mãi, lâu lắm. Nhìn cô gái nào cũng không chọn được ai làm vợ, chẳng cô nào vừa mắt.

Rồi giữa đường, chàng gặp một con rắn ba đầu, sợ hết hồn. Con rắn hỏi:

"Này anh bạn tốt, anh đi đâu đấy?"

Ê-gô-rút-sca đáp:

"Tôi đi hỏi vợ, mà tìm mãi chẳng được ai."

Con rắn bảo:

"Đi với ta, ta dẫn anh đi, xem anh có lấy được vợ không."

Hai bên đi mãi, đi mãi, đến một tảng đá lớn. Con rắn bảo:

"Lật tảng đá lên. Dưới ấy anh muốn gì sẽ được nấy."

Ê-gô-rút-sca cố hết sức lật, nhưng chẳng làm gì được. Con rắn bảo:

"Thế thì không có vợ cho anh đâu!"

Thế là Ê-gô-rút-sca quay về nhà, kể hết với cha mẹ. Cha mẹ lại bàn đi tính lại, rồi sai người con thứ hai là Mi-sa Chân Vòng Kiềng đi. Chàng cũng gặp đúng chuyện ấy. Ông bà già nghĩ đi nghĩ lại, chẳng biết làm sao: mà sai I-va-sca Ngồi Xó Lò đi thì nó còn làm được gì!

Nhưng chính I-va-sca Ngồi Xó Lò lại xin đi xem con rắn. Ban đầu cha mẹ không cho đi, nhưng rồi cũng cho. I-va-sca cũng đi mãi, đi mãi, rồi gặp con rắn ba đầu. Con rắn hỏi:

"Này anh bạn tốt, anh đi đâu đấy?"

Chàng đáp:

"Các anh tôi muốn lấy vợ mà không lấy được. Giờ đến lượt tôi."

"Thế thì đi với ta, ta chỉ cho. Xem anh có lấy được vợ không."

Con rắn và I-va-sca đi cùng nhau, đến đúng tảng đá ấy. Con rắn bảo chàng lật tảng đá ra khỏi chỗ. I-va-sca nắm lấy tảng đá, hất một cái, tảng đá văng khỏi chỗ như chưa từng nằm đó. Dưới ấy hiện ra một cái hố sâu xuống lòng đất, bên mép hố có buộc chắc mấy sợi dây da. Con rắn bảo:

"I-va-sca, anh ngồi lên dây da, ta sẽ thả anh xuống. Dưới ấy anh cứ đi, sẽ đến ba vương quốc, mỗi vương quốc anh sẽ gặp một cô gái."

I-va-sca tụt xuống rồi đi. Chàng đi mãi, đi mãi, đến vương quốc bằng đồng. Chàng bước vào, thấy một cô gái xinh đẹp. Cô gái nói:

"Chào vị khách lạ chưa từng ghé qua! Mời anh vào, thấy chỗ nào trống thì cứ ngồi. Anh nói đi, anh từ đâu đến, định đi về đâu?"

"Ôi, cô gái xinh đẹp!" I-va-sca nói. "Cô chưa cho ăn, chưa cho uống, đã hỏi tin tức rồi."

Thế là cô gái dọn lên bàn đủ món ăn, thức uống. I-va-sca ăn uống xong xuôi, rồi kể rằng chàng đi tìm vợ:

"Nếu cô bằng lòng thì xin cô lấy tôi."

"Không đâu, anh bạn tốt," cô gái nói. "Anh hãy đi tiếp, sẽ đến vương quốc bằng bạc. Ở đấy có một cô gái còn đẹp hơn em!"

Rồi cô tặng chàng một chiếc nhẫn bạc.

Chàng trai cảm ơn cô gái đã cho ăn cơm ăn muối, rồi chào từ biệt mà đi. Chàng đi mãi, đi mãi, đến vương quốc bằng bạc. Chàng bước vào, thấy một cô gái đang ngồi, đẹp hơn cô thứ nhất. Chàng cầu Chúa rồi cúi đầu chào:

"Chào cô gái xinh đẹp!"

Cô đáp:

"Chào chàng trai qua đường! Anh ngồi xuống mà kể đi: anh con nhà ai, từ đâu đến, đến đây có việc gì?"

"Ôi, cô gái tuyệt đẹp!" I-va-sca nói. "Cô chưa cho uống, chưa cho ăn, đã hỏi tin tức rồi."

Thế là cô gái dọn bàn, mang ra đủ món ăn, thức uống. I-va-sca ăn uống thoả thích, rồi kể rằng chàng đi tìm vợ, xin cô lấy mình. Cô bảo chàng:

"Anh hãy đi tiếp, ở đấy còn có vương quốc bằng vàng. Trong vương quốc ấy có một cô gái còn đẹp hơn em nữa."

Rồi cô tặng chàng một chiếc nhẫn vàng.

I-va-sca từ biệt rồi đi tiếp. Chàng đi mãi, đi mãi, đến vương quốc bằng vàng. Chàng bước vào, thấy một cô gái đẹp hơn tất cả. Chàng cầu Chúa, rồi chào hỏi cô gái đúng phép. Cô gái hỏi chàng từ đâu đến, đi về đâu.

"Ôi, cô gái xinh đẹp!" chàng nói. "Cô chưa cho uống, chưa cho ăn, đã hỏi tin tức rồi."

Thế là cô dọn lên bàn đủ món ăn, thức uống, ngon không gì sánh bằng. I-va-sca Ngồi Xó Lò được thết đãi no nê, rồi kể:

"Tôi đang đi tìm vợ cho mình. Nếu cô bằng lòng lấy tôi thì cô hãy đi cùng tôi."

Cô gái bằng lòng, tặng chàng một cuộn chỉ vàng, rồi hai người cùng đi.

Đi mãi, đi mãi, hai người đến vương quốc bằng bạc, bèn đưa cô gái ở đấy đi cùng. Lại đi mãi, đi mãi, đến vương quốc bằng đồng, lại đưa cả cô gái ở đấy đi cùng. Rồi tất cả cùng đi đến cái hố phải trèo lên, nơi những sợi dây da vẫn đang thõng xuống. Mà lúc ấy hai người anh đã đứng sẵn bên miệng hố, định xuống đó tìm I-va-sca.

I-va-sca để cô gái vương quốc đồng ngồi lên dây da, rồi giật giật sợi dây. Hai người anh kéo lên, kéo được cô gái lên, rồi thả dây xuống. I-va-sca để cô gái vương quốc bạc ngồi lên, hai anh cũng kéo lên, rồi thả dây xuống. Sau đó chàng để cô gái vương quốc vàng ngồi lên, hai anh cũng kéo lên, rồi thả dây xuống.

Bấy giờ chính I-va-sca mới ngồi lên dây. Hai người anh kéo chàng lên, kéo mãi, kéo mãi, rồi khi thấy đó là I-va-sca, họ bèn nghĩ:

"Kéo nó lên thì nó chẳng cho ta cô nào cả!"

Thế là họ cắt đứt dây da, và I-va-sca rơi xuống dưới.

Chẳng còn cách nào khác, chàng khóc một hồi, rồi đi tiếp. Đi mãi, đi mãi, chàng thấy một ông lão ngồi trên gốc cây, người thì bé tí bằng gang tay, mà râu thì dài cả khuỷu tay. Chàng kể cho ông lão nghe hết những gì đã xảy ra với mình. Ông lão bảo chàng đi tiếp:

"Cháu sẽ đến một túp nhà nhỏ, trong nhà có một gã to lớn nằm dài từ góc này sang góc kia. Cháu hãy hỏi gã xem làm sao lên được đất Nga."

I-va-sca đi mãi, đi mãi, đến túp nhà nhỏ, bước vào mà nói:

"Hỡi gã Khổng Lồ hùng mạnh! Xin đừng giết tôi. Hãy chỉ cho tôi làm sao lên được đất Nga?"

"Hừ hừ!" gã Khổng Lồ nói. "Hơi người Nga chẳng ai mời, tự mò đến đây. Thôi được, ngươi hãy đi qua ba mươi cái hồ. Ở đấy có một túp lều đứng trên chân gà, trong lều có mụ Ba-ba Da-ga. Mụ có một con chim đại bàng, nó sẽ đưa ngươi lên."

Chàng trai đi mãi, đi mãi, đến túp lều nhỏ. Chàng bước vào, Ba-ba Da-ga thét lên:

"Hừ hừ hừ! Hơi người Nga, mày đến đây làm gì?"

I-va-sca đáp:

"Thưa bà, cháu đến theo lời gã Khổng Lồ hùng mạnh, xin bà cho mượn con đại bàng hùng mạnh, để nó đưa cháu lên đất Nga."

"Thế thì mày đi vào vườn," Ba-ba Da-ga nói. "Bên cửa có lính gác, mày lấy chìa khoá của nó rồi đi qua bảy lần cửa. Khi mày mở đến cánh cửa cuối cùng, con đại bàng sẽ vỗ cánh. Nếu mày không sợ nó thì cứ ngồi lên mà bay đi. Nhưng nhớ mang theo thịt bò. Hễ nó ngoái đầu lại thì mày cho nó một miếng thịt."

I-va-sca làm đúng như lời Ba-ba Da-ga dặn, ngồi lên lưng đại bàng mà bay đi. Bay mãi, bay mãi, đại bàng ngoái lại, I-va-sca cho nó một miếng thịt. Bay mãi, bay mãi, chàng cho đại bàng ăn thịt luôn, đến khi hết sạch mà đường bay còn xa lắm.

Đại bàng ngoái lại thì chẳng còn thịt nữa. Nó bèn mổ một miếng thịt ở gáy I-va-sca, ăn mất, rồi đưa chàng bay lên qua đúng cái hố ấy, về đến đất Nga. I-va-sca xuống khỏi lưng đại bàng, thì đại bàng nhả miếng thịt ra, bảo chàng đắp vào gáy. I-va-sca đắp vào, và gáy chàng liền lại như cũ.

I-va-sca về nhà, đòi lại cô gái vương quốc vàng từ tay các anh, rồi hai người sống với nhau, đến giờ vẫn còn sống. Tôi cũng có mặt ở đấy, có uống bia, bia chảy qua râu mà chẳng giọt nào lọt vào miệng.

— Hết —