Chiếc ô ngày thanh minh

Chương 1: Chiếc ô ngày thanh minh

Ngoài núi xanh còn núi xanh, ngoài lầu còn lầu, ca múa Tây Hồ bao giờ thôi? Gió ấm hun cho khách chơi say, cứ ngỡ Hàng Châu là Biện Châu.

Chuyện kể rằng cảnh Tây Hồ non nước tươi sáng. Những năm Hàm Hoà đời Tấn, nước núi đổ về lớn, cuồn cuộn chảy vào cửa tây. Bỗng trong nước có một con trâu toàn thân màu vàng. Sau nước rút, con trâu đi theo đến núi Bắc thì không biết đi đâu mất. Người trong thành Hàng Châu xôn xao, đều cho là thần hiển hoá, nên dựng một ngôi chùa gọi là chùa Kim Ngưu. Cửa tây tức là cửa Dũng Kim ngày nay, dựng một ngôi miếu gọi là miếu Kim Hoa tướng quân.

Bấy giờ có một nhà sư người Ấn tên là Hồn Thọ La đến quận Vũ Lâm du ngoạn, ngắm cảnh núi, nói:

— Một ngọn núi nhỏ trước núi Linh Thứu bỗng biến mất, thì ra bay đến đây.

Người lúc ấy đều không tin. Nhà sư nói:

— Ta nhớ ngọn núi trước núi Linh Thứu gọi là đỉnh Linh Thứu, trong hang núi ấy có một con vượn trắng. Hãy xem ta gọi nó ra làm chứng.

Quả nhiên gọi ra được con vượn trắng. Trước núi có một ngôi đình, nay gọi là đình Lãnh Tuyền.

Lại có một ngọn núi lẻ mọc giữa Tây Hồ gọi là Cô Sơn. Trước kia có tiên sinh Lâm Hoà Tĩnh ở ẩn trên núi này, sai người gánh đất đá xây thành một con đường, đông nối cầu Đoạn Kiều, tây nối núi Thê Hà, vì thế gọi là đường Cô Sơn. Lại thời Đường có thứ sử Bạch Lạc Thiên đắp một con đê, nam đến núi Thuý Bình, bắc đến núi Thê Hà, gọi là đê Bạch công. Đê thường bị nước núi xô đổ, chẳng phải một lần, phải bỏ tiền quan ra sửa. Sau đời Tống, Tô Đông Pha đến làm thái thú, thấy hai con đường bị nước phá hỏng, bèn mua gỗ đá, thuê phu đắp cho thật chắc. Sáu cây cầu lan can sơn son, trên đê trồng đào trồng liễu. Đến mùa xuân êm ấm, thật là cảnh đẹp mười phần, đáng vẽ thành tranh, người sau vì thế chỉ gọi là đê Tô công. Lại bên đường Cô Sơn xây hai cây cầu đá chia dòng nước, phía đông gọi là Đoạn Kiều, phía tây gọi là cầu Tây Ninh. Thật là: thấp thoáng núi giấu ba trăm chùa, mơ hồ mây khoá hai đỉnh cao.

Người kể chuyện chỉ nói cảnh đẹp Tây Hồ, dấu xưa tiên nhân. Hôm nay xin kể về một chàng trai tuấn tú, chỉ vì đi chơi Tây Hồ mà gặp hai người đàn bà, gây chuyện ầm ĩ khắp mấy châu thành. Người tài cầm bút biên thành một thoại bản phong lưu. Chỉ hỏi chàng trai ấy tên họ là gì? Gặp hạng đàn bà nào? Gây ra chuyện gì? Có thơ làm chứng:

Tiết thanh minh mưa lất phất, người đi đường như muốn đứt hồn. Hỏi quán rượu ở nơi đâu, trẻ chăn trâu chỉ xa làng hoa hạnh.

Chuyện kể rằng vua Cao Tông nhà Tống sang nam, những năm Thiệu Hưng, trong ngõ Hắc Châu cạnh cầu Quá Quân, phủ Lâm An, Hàng Châu, có một nhà làm quan họ Lý tên Nhân, đang làm mộ sự quan ở kho các Nam Lang, lại giúp Thiệu thái uý coi tiền lương. Vợ ông có một người em trai là Hứa Tuyên, thứ một, gọi là Tiểu Ất. Cha chàng từng mở tiệm thuốc sống, chàng mồ côi cha mẹ từ nhỏ, làm quản lý ở tiệm thuốc của chú họ là Lý tướng sĩ, năm ấy hai mươi hai tuổi. Tiệm thuốc mở ở đầu ngõ Quan Hạng.

Một hôm, Hứa Tuyên đang bán hàng trong tiệm, thấy một nhà sư đến trước cửa chào hỏi:

— Bần tăng là sư chùa tháp Bảo Thúc, hôm trước đã đưa bánh bao và bánh cuốn đến nhà. Nay sắp đến tiết thanh minh, cầu siêu cho tổ tiên, mong Tiểu Ất quan đến chùa thắp hương, chớ lỡ.

Hứa Tuyên nói:

— Tiểu tử nhất định đến.

Nhà sư từ biệt ra về. Tối ấy Hứa Tuyên về nhà anh rể. Nguyên Hứa Tuyên chưa có vợ con, chỉ ở nhà chị. Tối ấy chàng nói với chị:

— Hôm nay sư chùa tháp Bảo Thúc đến mời đi đốt vàng mã, mai em muốn đi cầu siêu cho tổ tiên một chuyến.

Sáng hôm sau dậy sớm, chàng mua giấy ngựa, nến, phướn kinh, tiền giấy đủ thứ, ăn cơm xong, thay giày tất mới, áo quần mới, lấy khăn gói gói vàng mã lại, đi thẳng đến nhà Lý tướng sĩ ở đầu ngõ Quan Hạng. Lý tướng sĩ thấy, hỏi Hứa Tuyên đi đâu. Hứa Tuyên nói:

— Hôm nay cháu muốn đến tháp Bảo Thúc đốt vàng mã cầu siêu tổ tiên, xin chú cho nghỉ một ngày.

Lý tướng sĩ nói:

— Đi rồi về ngay.

Hứa Tuyên rời tiệm, vào phường Thọ An, phố chợ hoa, qua cầu Tỉnh Đình, đi đường Thanh Hà ra cửa Tiền Đường, qua cầu Thạch Hàm, qua bia Phóng Sinh, đến thẳng chùa tháp Bảo Thúc. Tìm gặp nhà sư đưa bánh, sám hối đọc sớ, đốt vàng mã xong, lên điện Phật xem chư tăng tụng kinh. Ăn cơm chay xong, từ biệt nhà sư, rời chùa thong thả dạo chơi, qua cầu Tây Ninh, đường Cô Sơn, quán Tứ Thánh, đến xem mộ Lâm Hoà Tĩnh, dạo đến suối Lục Nhất.

Chẳng ngờ mây nổi tây bắc, sương khoá đông nam, mưa lâm thâm rơi xuống, rồi dần to lên. Đúng là tiết thanh minh, tất nhiên trời đất theo mùa, mưa giục hoa rơi, trận mưa rả rích không dứt. Hứa Tuyên thấy chân ướt, cởi giày tất mới ra, đi ra khỏi quán Tứ Thánh tìm thuyền, chẳng thấy chiếc nào. Đang không biết xoay xở sao, thấy một ông già chèo một chiếc thuyền đi tới. Hứa Tuyên thầm mừng, nhìn ra thì chính là ông Trương. Chàng gọi:

— Ông Trương ơi, cho cháu đi nhờ với.

Ông già nghe gọi, nhìn ra thì là Hứa Tiểu Ất, chèo thuyền vào bờ:

— Tiểu Ất quan bị mưa ướt rồi, không biết muốn lên bờ ở đâu?

— Lên bờ ở cửa Dũng Kim.

Ông già đỡ Hứa Tuyên xuống thuyền, rời bờ, chèo về phía lầu Phong Lạc. Chèo chưa được mười mấy trượng nước, thấy trên bờ có người gọi:

— Ông ơi, cho đi nhờ thuyền với.

Hứa Tuyên nhìn, là một người đàn bà, đầu búi tóc tang, bên mái tóc đen cài mấy chiếc thoa lược trơn, mặc áo lụa trắng, dưới mặc váy gai mịn. Bên cạnh có một a hoàn mặc áo xanh, đầu búi hai búi sừng, buộc hai dải dây đỏ thắm, cài hai món trang sức, tay ôm một cái bọc, muốn đi nhờ thuyền. Ông Trương bảo Tiểu Ất quan:

— Nhân gió thổi lửa, chẳng tốn mấy sức, cho họ đi nhờ luôn nhé.

Hứa Tuyên nói:

— Ông cứ gọi họ xuống.

Ông già nghe nói, ghé thuyền vào bờ. Người đàn bà cùng a hoàn xuống thuyền, thấy Hứa Tuyên thì hé môi son, lộ hai hàng ngọc vụn, bước tới chào. Hứa Tuyên vội đứng dậy đáp lễ. Nương tử và a hoàn ngồi trong khoang, nương tử cứ đưa mắt thu ba nhìn Hứa Tuyên. Hứa Tuyên cả đời là người thật thà, thấy người đàn bà đẹp như hoa như ngọc thế này, bên cạnh lại là một a hoàn xinh xắn như mỹ nữ, cũng không khỏi động lòng. Người đàn bà hỏi:

— Không dám hỏi quan nhân tên họ là gì?

— Tại hạ họ Hứa tên Tuyên, thứ một.

— Quý nhà ở đâu?

— Nhà tôi ở ngõ Hắc Châu cạnh cầu Quá Quân, làm việc ở tiệm thuốc sống.

Nương tử hỏi một hồi, Hứa Tuyên nghĩ: "Ta cũng hỏi nàng một câu." Bèn đứng dậy nói:

— Không dám hỏi nương tử họ gì? Quý phủ ở đâu?

Người đàn bà đáp:

— Thiếp là em gái Bạch điện trực ở ban Tam Ban, lấy chồng họ Trương, chẳng may chồng đã qua đời, đang chôn ở núi Lôi. Vì sắp đến tiết thanh minh, hôm nay dẫn a hoàn đi tảo mộ về, chẳng ngờ gặp mưa. Nếu không được đi nhờ thuyền của quan nhân thì thật khốn đốn.

Lại chuyện phiếm một hồi, thuyền dần chèo gần bờ. Người đàn bà nói:

— Thiếp vội quá, không mang theo tiền trong người, mong quan nhân cho mượn tạm ít tiền thuyền trả, quyết không quỵt.

Hứa Tuyên nói:

— Nương tử cứ tự nhiên, không sao, chút tiền thuyền chẳng đáng kể.

Trả tiền thuyền xong, mưa vẫn không ngớt. Hứa Tuyên đỡ nàng lên bờ. Người đàn bà nói:

— Nhà thiếp ở đầu ngõ Song Trà Phường cạnh cầu Tiễn Kiều. Nếu không chê, xin mời đến nhà uống trà, trả lại tiền thuyền.

Hứa Tuyên nói:

— Việc nhỏ đâu cần bận lòng. Trời tối rồi, hôm khác xin đến thăm.

Nói xong, người đàn bà cùng a hoàn tự đi.

Hứa Tuyên vào cửa Dũng Kim, men dưới mái hiên nhà người ta đến phố Tam Kiều, thấy một tiệm thuốc sống, chính là tiệm của em Lý tướng sĩ. Hứa Tuyên đến trước tiệm, gặp đúng Tiểu tướng sĩ ở cửa. Tiểu tướng sĩ hỏi:

— Anh Tiểu Ất, tối thế này đi đâu?

— Đi tháp Bảo Thúc đốt vàng mã, bị mưa, xin mượn một chiếc ô.

Tướng sĩ nghe vậy, gọi:

— Lão Trần, mang ô cho Tiểu Ất quan.

Chốc lát lão Trần giương một chiếc ô ra:

— Tiểu Ất quan, ô này do nhà họ Thư thật thà ở cầu Bát Tự, Thanh Hồ làm, tám mươi tư nan, cán trúc tía, ô tốt, chưa rách tí nào, mang đi đừng làm hỏng nhé! Cẩn thận, cẩn thận!

Hứa Tuyên nói:

— Không cần dặn.

Chàng nhận ô, cảm tạ tướng sĩ, ra Dương Bá Đầu, đến đầu ngõ phố Hậu Thị. Chỉ nghe có người gọi:

— Tiểu Ất quan nhân.

Hứa Tuyên quay lại nhìn, thấy dưới mái hiên một quán trà nhỏ ở đầu ngõ Thẩm Công Tỉnh có một người đàn bà đứng, nhận ra chính là Bạch nương tử đi nhờ thuyền. Hứa Tuyên hỏi:

— Nương tử sao lại ở đây?

Bạch nương tử nói:

— Mưa mãi không tạnh, giày ướt cả rồi. Thiếp sai Thanh Thanh về nhà lấy ô và giày. Lại thấy trời tối, mong quan nhân cho đi chung vài bước.

Hứa Tuyên và Bạch nương tử che chung ô đến đầu đê, hỏi:

— Nương tử đi đâu?

— Qua cầu, về phía cầu Tiễn Kiều.

Hứa Tuyên nói:

— Cô nương ơi, tiểu nhân về phía cầu Quá Quân, đường lại gần, chi bằng nương tử cầm ô đi, mai tiểu nhân tự đến lấy.

Bạch nương tử nói:

— Thật không phải, cảm tạ quan nhân hậu ý!

Hứa Tuyên men dưới mái hiên đội mưa về, gặp Vương An là người hầu nhà anh rể cầm giày đinh và ô đi đón không gặp, vừa về đến. Về nhà ăn cơm. Đêm ấy chàng nghĩ đến người đàn bà, trằn trọc không ngủ được. Trong mộng thấy y như ban ngày, tình ý nồng nàn. Chẳng ngờ gà vàng gáy một tiếng, thì ra là giấc mộng Nam Kha. Thật là: lòng vượn ý ngựa phi nghìn dặm, bướm say ong cuồng rộn canh năm.

— Hết chương 1 —