Bát nước đường bên hồ Kim Minh

Chương 1: Bát nước đường bên hồ Kim Minh

Thời thái bình ngày thường dài, khắp nơi đàn ca vào cõi say. Nghe nói xe loan sắp tới chơi, mọi người dõi mắt đợi quân vương.

Bốn câu thơ này nói về chuyện vua ngự ra chơi. Xưa nay nơi thiên tử đóng đô, người giỏi đất thiêng, tự nhiên có núi đẹp nước hay, gom đủ những thú vui thưởng ngoạn. Như đời Đường có hồ Khúc Giang, đời Tống có hồ Kim Minh, đều có cảnh đẹp bốn mùa. Trai gái cả thành, vương tôn công tử, giai nhân tài tử, qua lại dạo chơi. Thiên tử cũng thỉnh thoảng ngự tới, cùng vui với dân.

Nay kể chuyện đời vua Huy Tông nhà Đại Tống, bên hồ Kim Minh ở Đông Kinh có một toà tửu lầu gọi là lầu Phàn. Người mở quán rượu là Phạm đại lang, có người em là Phạm nhị lang, chưa có vợ.

Lúc ấy đúng cuối xuân đầu hạ, người dạo hồ Kim Minh vui chơi đông đúc. Phạm nhị lang cũng đi dạo, thấy giai nhân tài tử đông như kiến. Đi vào một quán trà, chàng thấy một cô gái mới độ đôi chín, mặt hoa da phấn. Phạm nhị lang đứng ngây ra hồi lâu ngắm cô gái. Sắc đẹp kia dễ làm người mê, khó mà dứt ra. Nàng vốn sống kín trong khuê phòng sâu thẳm. Gót sen thoăn thoắt, lưng ong một nắm, má non ửng màu đào, da thơm trắng như ngọc. Dáng kiều khiến trai trẻ ngẩn ngơ, vẻ tình làm khách đa tình vương vấn.

Thì ra tình yêu chẳng do mình quyết. Cô gái trong quán trà, bốn mắt nhìn nhau, cả hai đều có tình. Cô gái trong lòng thầm mừng, nghĩ bụng: "Nếu ta lấy được người như thế này thì hay biết mấy. Hôm nay để lỡ trước mặt, rồi biết đâu mà tìm?"

Cô đang nghĩ: "Làm cách nào để nói chuyện với chàng, hỏi chàng đã có vợ chưa?"

Đám người hầu gái và bà vú đi theo đều không biết gì cả. Thế mới khéo! Chợt nghe bên ngoài có tiếng bát nước leng keng, cô gái nhíu mày một cái, mưu kế đã nảy ra, bèn gọi:

— Ông bán nước ơi, rót cho một bát nước đường thật ngọt.

Người kia rót một bát nước đường vào cái chén đồng, đưa cho cô gái.

Cô gái cầm lấy, vừa nhấp một ngụm đã ném chén đồng lên trời, kêu lên:

— Hay nhỉ! Ông dám hại tôi! Ông tưởng tôi là ai? Tôi là con gái Chu đại lang ở phố cửa Tào, tên tục là Thắng Tiên, năm nay mười tám tuổi, chưa từng bị ai hại. Hôm nay ông lại dám hại tôi! Tôi là con gái chưa chồng đấy!

Phạm nhị lang nghĩ thầm: "Lời này lạ lắm, rõ ràng là nói cho mình nghe."

Người bán nước nói:

— Thưa cô, tôi đâu dám hại cô!

Cô gái nói:

— Sao lại không hại tôi? Trong chén có một cọng cỏ.

Người bán nước nói:

— Cũng có hề gì đâu.

Cô gái nói:

— Ông định làm hóc cổ tôi. Chỉ giận cha tôi không có nhà. Cha tôi mà ở nhà thì đã kiện ông ra quan.

Bà vú đứng bên nói:

— Thằng cha này thật đáng ghét!

Người hầu quán trà nghe trong ồn ào bèn đi vào:

— Ông bán nước, mau gánh nước ra ngoài cho tử tế.

Phạm nhị lang ngồi đối diện nghĩ: "Nàng đã chiều mình như thế, mình lại không chiều lại nàng sao?"

Chàng liền cũng gọi:

— Ông bán nước ơi, rót cho một bát nước đường thật ngọt.

Người bán nước rót một bát nước đường đưa cho Phạm nhị lang. Nhị lang cầm chén, uống một ngụm, cũng ném chén lên trời, kêu to:

— Hay nhỉ! Ông này đúng là muốn hại người! Ông tưởng tôi là ai? Anh tôi mở quán rượu ở lầu Phàn, gọi là Phạm đại lang. Tôi là Phạm nhị lang, năm nay mười chín tuổi, chưa từng bị ai hại. Tôi bắn nỏ giỏi, bắn đạn giỏi, lại chưa có vợ.

Người bán nước nói:

— Cậu không phải điên đấy chứ? Nói với tôi những chuyện ấy là có ý gì? Mong tôi làm mai cho cậu chắc? Cậu có kiện lên quan thì tôi cũng chỉ là người bán nước, đâu dám hại ai!

Phạm nhị lang nói:

— Sao lại không hại? Trong chén của tôi cũng có một cọng lá cỏ.

Cô gái nghe vậy, trong lòng vui lắm. Người hầu quán trà đi vào đẩy ông bán nước ra ngoài. Cô gái đứng dậy:

— Chúng ta về thôi.

Rồi nhìn ông bán nước nói:

— Ông có dám theo tôi về không?

Chàng trai nghĩ: "Câu này rõ ràng là bảo mình đi theo nàng."

Chỉ vì một lần đi theo ấy mà gây nên một vụ án không đầu không đuôi. Đúng là: lời nên bớt thì chớ nói, bước nên dừng thì chớ đi.

Cô gái đi đã khá xa, Phạm nhị lang cũng ra khỏi quán trà, xa xa trông theo. Thấy cô gái rẽ bước, Phạm nhị lang mừng lắm, theo thẳng tới chỗ cô ở. Cô gái vào cửa rồi lại vén rèm ra nhìn. Phạm nhị lang trong lòng càng vui. Cô gái vào hẳn trong nhà. Phạm nhị lang đứng trước cửa như người mất hồn, đi đi lại lại, mãi đến tối mới về nhà.

Lại nói cô gái từ hôm về nhà, điểm tâm cũng không ăn, cơm cũng không ăn, thấy trong người khó chịu. Bà mẹ hoảng hỏi con hầu Nghênh Nhi:

— Cô có ăn gì sống lạnh không?

Nghênh Nhi đáp:

— Thưa bà, cô không ăn gì cả.

Bà mẹ thấy con gái mấy hôm cứ nằm trên giường không dậy, bèn tới bên giường hỏi:

— Con ơi, con ốm làm sao?

Cô gái nói:

— Con thấy đau mình mẩy, nhức đầu, lại ho một hai tiếng.

Bà Chu muốn mời thầy thuốc tới xem cho con. Khốn nỗi ông chủ đi vắng chưa về, trong nhà không có đàn ông, nên không dám đi mời.

Nghênh Nhi nói:

— Cách một nhà có bà Vương, sao không mời bà ấy tới xem cho cô? Người ta gọi bà là Vương Bách Hội, đỡ đẻ, may vá, làm mai, lại biết bắt mạch, biết bệnh nặng nhẹ. Hàng xóm có việc gì nhỏ cũng đều nhờ bà.

Bà Chu liền sai Nghênh Nhi đi mời bà Vương. Gặp bà Chu, bà Vương được nghe kể con gái đi hồ Kim Minh một chuyến, về thì ngã bệnh. Bà Vương nói:

— Bà không cần nói, để già bắt mạch cho cô là biết.

Bà Chu nói:

— Phải đấy!

Nghênh Nhi dẫn bà Vương vào buồng cô gái. Cô đang ngủ, mở mắt chào một tiếng. Bà Vương nói:

— Cứ nằm yên! Già bắt mạch cho cô đây.

Cô gái đưa tay ra cho bà xem mạch. Bà nói:

— Cô đau đầu, đau mình mẩy, thấy người uể oải buồn nôn.

Cô gái nói:

— Đúng thế.

Bà Vương hỏi:

— Còn gì nữa không?

Cô gái nói:

— Lại ho mấy tiếng.

Bà Vương không nghe thì thôi, nghe xong bèn nói:

— Bệnh này lạ đây! Sao đi chơi một chuyến về lại mắc bệnh thế này!

Bà Vương nhìn Nghênh Nhi với bà vú:

— Các cô ra ngoài cả đi, để già hỏi riêng cô.

Nghênh Nhi và bà vú đi ra. Bà Vương nói với cô gái:

— Già hiểu bệnh này rồi.

Cô gái hỏi:

— Bà ơi, sao bà hiểu được?

Bà Vương nói:

— Bệnh của cô gọi là bệnh tương tư.

Cô gái hỏi:

— Sao lại là bệnh tương tư?

Bà Vương nói:

— Cô à, có phải cô gặp ai, đem lòng thương, rồi sinh bệnh này không? Phải hay không?

Cô gái cúi đầu khẽ nói:

— Không có.

Bà Vương nói:

— Cô cứ nói thật với già. Già sẽ tính cách cho cô, cứu mạng cô.

Cô gái nghe lời bà hợp ý mình, bèn kể hết chuyện hôm ấy:

— Chàng trai ấy tên là Phạm nhị lang.

Bà Vương nghe xong hỏi:

— Có phải Phạm nhị lang nhà mở quán rượu ở lầu Phàn không?

Cô gái nói:

— Chính là chàng.

Bà Vương nói:

— Cô đừng buồn nữa. Người khác thì già không biết, chứ Phạm nhị lang thì già biết anh chị cậu ấy, là người tốt hiếm có. Phạm nhị lang là cậu trai lanh lợi lắm. Anh cậu ấy đang nhờ già làm mai cho cậu ấy đấy. Cô ơi, già cho cô lấy Phạm nhị lang, cô có muốn không?

Cô gái cười:

— Thế thì hay quá! Chỉ sợ mẹ con không chịu.

Bà Vương nói:

— Cô cứ yên tâm, già tự có cách, không phải lo.

Cô gái nói:

— Nếu được như thế, con sẽ hậu tạ bà.

Bà Vương ra khỏi buồng, gọi bà Chu:

— Già biết cô ốm bệnh gì rồi.

Bà Chu hỏi:

— Con tôi ốm bệnh gì?

Bà Vương nói:

— Muốn già nói thì cho già uống ba chén rượu đã.

Bà Chu nói:

— Nghênh Nhi, dọn rượu mời bà Vương.

Bà Chu vừa mời rượu vừa hỏi:

— Con gái tôi bệnh gì?

Bà Vương đem lời cô gái kể lại một lượt. Bà Chu hỏi:

— Bây giờ làm sao?

Bà Vương nói:

— Chỉ còn cách gả cô cho Phạm nhị lang. Nếu không chịu gả thì bệnh cô khó chữa.

Bà Chu nói:

— Ông nhà tôi đi vắng, không được đâu.

Bà Vương nói:

— Thưa bà, chi bằng cứ làm lễ dạm cho cô trước, đợi ông về rồi cưới. Trước mắt cứu lấy mạng cô đã.

Bà Chu bằng lòng:

— Phải lắm. Làm thế nào đây?

Bà Vương nói:

— Già đi nói ngay, về là có tin.

Bà Vương rời nhà bà Chu, đi thẳng tới lầu Phàn, thấy Phạm đại lang đang ngồi trong quầy, bèn chào một tiếng. Đại lang đáp lễ:

— Bà Vương, bà đến đúng lúc. Tôi đang định sai người đi mời bà.

Bà Vương hỏi:

— Chẳng hay đại lang gọi già làm gì?

Đại lang nói:

— Hôm trước nhị lang đi chơi về, cơm tối cũng không ăn, nói là trong người khó chịu. Tôi hỏi nó đi đâu về, nó bảo đi xem hồ Kim Minh. Đến nay vẫn nằm trên giường không dậy, ăn uống không được. Tôi đang định mời bà tới bắt mạch.

Vợ Phạm đại lang ra chào bà Vương, nói:

— Mời bà xem cho chú nó.

Bà Vương nói:

— Đại lang với đại nương đừng vào, để già hỏi riêng nhị lang xem bệnh này phát ra từ đâu.

Phạm đại lang nói:

— Được, bà cứ vào xem, tôi không đi cùng.

Bà Vương vào buồng nhị lang, thấy nhị lang nằm trên giường, gọi:

— Nhị lang, có già đây.

Phạm nhị lang mở mắt ra:

— Bà Vương, lâu không gặp, mạng tôi sắp hết rồi.

Bà Vương hỏi:

— Bệnh gì mà hết?

Nhị lang nói:

— Tôi thấy nhức đầu buồn nôn, lại ho một hai tiếng.

Bà Vương cười phá lên. Nhị lang nói:

— Tôi ốm mà bà lại cười tôi!

Bà Vương nói:

— Già không cười gì khác. Già biết bệnh của cậu rồi. Cậu chẳng ốm bệnh gì cả, cậu ốm vì con gái nhà Chu đại lang ở phố cửa Tào, phải hay không?

Nhị lang bị bà nói trúng, bật dậy:

— Sao bà biết?

Bà Vương nói:

— Nhà ấy nhờ già tới nói chuyện cưới hỏi đây.

Phạm nhị lang không nghe thì thôi, nghe xong mừng quá. Đúng là: người gặp tin vui tinh thần sảng khoái, lời hợp ý mình hứng thú dâng lên.

Ngay đó chàng theo bà Vương ra gặp anh chị. Anh thấy em ra, hỏi:

— Em đang ốm mà đã ra được à?

Nhị lang nói:

— Thưa anh, em khỏi rồi.

Anh chị vui lắm. Bà Vương nói với Phạm đại lang:

— Nhà Chu đại lang ở phố cửa Tào đặc biệt sai già tới nói chuyện cưới nhị lang.

Đại lang mừng rỡ.

Khỏi nói dài dòng. Hai bên thuận cả, làm lễ dạm, không có chuyện gì khác. Phạm nhị lang ngày thường chẳng mấy khi ở nhà, từ khi dạm rồi thì không ra khỏi cửa, ở nhà trông quán với anh. Lại nói cô gái ngày thường chẳng chịu thêu thùa, từ khi dạm rồi cũng chịu làm việc. Hai người lòng yên dạ vui, chỉ đợi Chu đại lang về là làm lễ cưới.

— Hết chương 1 —