Phần một: Ba hạt đậu trên đỉnh tháp

Chương 1: Phần một: Ba hạt đậu trên đỉnh tháp

Ngày xửa ngày xưa, có một ông vua và một bà hoàng hậu thương yêu nhau đến nỗi không ở bên nhau là không vui. Ngày ngày họ đi săn, đi câu cá. Đêm đêm họ đi dự dạ hội, đi xem nhạc kịch. Họ hát, họ múa, họ ăn kẹo đường, vui nhất trong những người vui, và thần dân đều theo gương họ, đến nỗi vương quốc được gọi là xứ Vui Tươi.

Vương quốc bên cạnh thì khác hẳn mọi bề. Ông vua ở đó cau có, hung tợn, chẳng bao giờ vui thú gì. Trông ông xấu xí, cáu kỉnh đến nỗi thần dân ai cũng sợ, mà ông lại ghét cay ghét đắng thấy một bộ mặt tươi tỉnh. Hễ bắt gặp ai mỉm cười là ông cho chém đầu ngay lập tức. Vương quốc này được gọi rất đúng là xứ Nước Mắt.

Khi ông vua độc ác nghe tin ông Vua Vui sống hạnh phúc, hắn ghen tức đến nỗi gom một đạo quân lớn kéo đi đánh. Tin hắn kéo tới chẳng mấy chốc đến tai nhà vua và hoàng hậu. Nghe tin, hoàng hậu sợ mất hồn, khóc nức nở.

"Tâu bệ hạ," bà nói, "ta gom hết của cải mà chạy thật xa, sang tận đầu bên kia thế giới đi."

Nhưng nhà vua đáp:

"Chậc, phu nhân! Ta đâu phải kẻ hèn mà làm thế được. Thà chết còn hơn làm kẻ hèn."

Rồi vua tập hợp hết quân lính, âu yếm từ biệt hoàng hậu, lên con tuấn mã lộng lẫy mà đi. Khi bóng vua đã khuất, hoàng hậu chẳng làm gì được ngoài khóc lóc, vặn tay, kêu than.

"Than ôi! Nếu đức vua tử trận thì ta và đứa con gái nhỏ sẽ ra sao?"

Bà buồn đến nỗi không ăn không ngủ được.

Ngày nào vua cũng gửi cho bà một lá thư. Nhưng rồi một buổi sáng, nhìn ra cửa sổ cung điện, bà thấy một người đưa tin hối hả phi tới.

"Tin gì thế, người đưa tin? Tin gì thế?" hoàng hậu kêu lên. Người ấy đáp:

"Trận đánh thua rồi, đức vua đã băng hà, chỉ lát nữa là quân thù tới nơi."

Hoàng hậu tội nghiệp ngã vật ra bất tỉnh. Các thị nữ khiêng bà lên giường, đứng quanh khóc lóc than vãn. Rồi bắt đầu một trận ồn ào hỗn loạn khủng khiếp, họ biết quân thù đã tới. Chẳng mấy chốc họ nghe tiếng chính ông vua kia giậm chân thình thịch khắp cung điện tìm hoàng hậu. Các thị nữ bèn đặt nàng công chúa nhỏ vào tay hoàng hậu, trùm chăn kín cả đầu cả người bà, rồi chạy thoát thân. Hoàng hậu tội nghiệp nằm đó run rẩy, mong không bị tìm thấy. Nhưng chẳng mấy chốc ông vua độc ác đã rầm rập xông vào phòng. Giận điên vì gọi mà hoàng hậu không thưa, hắn giật tung tấm chăn lụa, giật phăng cái mũ ren của bà. Mái tóc đẹp của bà xoã tung xuống vai, hắn quấn tóc ba vòng quanh tay, vác bà lên vai như vác một bao bột mì.

Hoàng hậu tội nghiệp ôm chặt đứa con gái nhỏ trong tay, gào xin tha mạng. Nhưng ông vua độc ác chỉ chế giễu bà, còn bảo bà cứ gào tiếp đi vì hắn thấy vui tai. Rồi hắn lên con ngựa đen to lớn, phi về nước mình. Về tới nơi, hắn tuyên bố sẽ treo cổ hoàng hậu và công chúa nhỏ lên cây gần nhất. Nhưng các quan trong triều bảo làm vậy thì phí, vì khi đứa bé lớn lên, nó sẽ là một người vợ rất xứng cho hoàng tử, con trai duy nhất của hắn.

Lão vua khá ưng ý ấy, bèn nhốt hoàng hậu vào gian phòng cao nhất của một ngọn tháp cao. Phòng bé tí, bày biện thảm hại, chỉ có một cái bàn và một chiếc giường rất cứng đặt dưới sàn. Rồi hắn cho mời một bà tiên sống gần vương quốc hắn tới. Đón tiếp bà lễ độ hơn hẳn thường ngày, thết bà một bữa tiệc linh đình xong, hắn dẫn bà lên thăm hoàng hậu. Bà tiên xúc động trước cảnh khổ của hoàng hậu đến nỗi khi hôn tay bà, bà tiên thì thầm:

"Can đảm lên, thưa bà! Tôi nghĩ là có cách giúp bà."

Hoàng hậu được mấy lời ấy an ủi đôi chút, ân cần tiếp bà tiên, xin bà thương lấy nàng công chúa nhỏ tội nghiệp, đã phải gặp vận đổi đột ngột đến thế. Nhưng thấy hai người thì thầm với nhau, lão vua nổi cáu, quát:

"Thôi đủ mấy lời văn hoa ấy đi, bà kia. Ta đưa bà tới đây là để bà nói cho ta biết con bé lớn lên có xinh đẹp, có may mắn không."

Bà tiên đáp rằng công chúa sẽ xinh đẹp, thông minh, được dạy dỗ chu đáo hết mức. Lão vua già càu nhàu với hoàng hậu rằng thế là may cho bà, vì nếu không thì chắc chắn cả hai mẹ con đã bị treo cổ. Rồi hắn giậm chân bỏ đi, dẫn bà tiên theo, để hoàng hậu tội nghiệp ở lại trong nước mắt.

"Làm sao ta mong con gái ta lớn lên xinh đẹp được, nếu nó phải lấy cái thằng lùn ghê tởm con trai lão vua kia," bà tự nhủ. "Thế mà nếu nó xấu thì cả hai mẹ con sẽ bị giết. Giá ta giấu được nó đi đâu đó, để lão vua độc ác không bao giờ tìm thấy."

Ngày qua ngày, hoàng hậu và công chúa nhỏ cứ gầy rộc đi, vì tên cai ngục lòng dạ sắt đá mỗi ngày chỉ cho hai mẹ con ba hạt đậu luộc và một mẩu bánh mì đen tí xíu, nên lúc nào cũng đói meo.

Rồi một buổi tối, hoàng hậu đang ngồi bên guồng xe sợi, vì lão vua keo kiệt đến nỗi bắt bà làm việc ngày đêm, thì bà thấy một cô chuột nhắt nhỏ xíu, xinh xắn bò ra khỏi một cái lỗ. Bà bảo nó:

"Khổ thân mày, con vật bé nhỏ! Mày tới đây tìm gì? Ta chỉ có ba hạt đậu cho cả ngày, nên nếu mày không muốn nhịn đói thì đi chỗ khác mà kiếm."

Nhưng cô chuột chạy tung tăng khắp nơi, nhảy múa xinh xắn đến nỗi cuối cùng hoàng hậu cho nó hạt đậu cuối cùng bà để dành ăn tối, mà nói:

"Đây, em bé, ăn đi. Ta chẳng có gì hơn để mời em, nhưng ta vui lòng cho em, để trả công em đã làm ta vui."

Bà vừa dứt lời thì thấy trên bàn có một con gà gô quay nho nhỏ thơm ngon, và hai đĩa mứt quả.

"Quả thật," bà nói, "một việc tốt chẳng bao giờ thiếu phần thưởng."

Bà cùng công chúa nhỏ ăn tối ngon lành, rồi hoàng hậu cho cô chuột nhỏ chỗ còn lại, và sau đó nó múa còn hay hơn trước.

Sáng hôm sau, tên cai ngục mang tới khẩu phần ba hạt đậu của hoàng hậu, đựng trong một cái đĩa to để trông chúng càng nhỏ. Nhưng hắn vừa đặt đĩa xuống, cô chuột nhỏ đã chạy tới ăn hết cả ba hạt, nên khi hoàng hậu muốn ăn trưa thì chẳng còn gì. Bà bực lắm, nói:

"Con vật nhỏ này hư quá! Cứ thế này thì ta chết đói mất."

Nhưng khi bà liếc lại cái đĩa thì trên đó đã bày đầy đủ thứ món ngon. Hoàng hậu ăn một bữa trưa rất ngon, lại vui vẻ hơn thường ngày. Nhưng sau đó, ngồi bên guồng xe sợi, bà bắt đầu nghĩ chuyện gì sẽ xảy ra nếu công chúa nhỏ lớn lên không đủ xinh để vừa lòng lão vua, và bà tự nhủ:

"Ôi! Giá ta nghĩ ra được cách nào mà trốn."

Vừa nói, bà vừa thấy cô chuột nhỏ đang chơi trong góc với mấy cọng rơm dài. Hoàng hậu cầm lấy, bắt đầu tết, mà nói:

"Giá ta có đủ rơm, ta sẽ đan một cái giỏ, thả con xuống qua cửa sổ cho một người qua đường tốt bụng nào đó nuôi nó."

Bà tết xong chỗ rơm thì cô chuột nhỏ đã tha vào thêm, thêm mãi, cho tới khi hoàng hậu có thừa rơm để đan giỏ. Bà làm suốt ngày đêm, còn cô chuột nhỏ thì nhảy múa cho bà vui. Bữa trưa bữa tối, hoàng hậu lại cho nó ba hạt đậu và mẩu bánh mì đen, và lần nào cũng thấy trong đĩa có món ngon thay vào. Bà thật không hiểu nổi những món ngon ấy từ đâu ra.

Cuối cùng một hôm, giỏ đã đan xong, hoàng hậu nhìn ra cửa sổ xem phải bện sợi dây dài bao nhiêu mới thả giỏ xuống tới chân tháp, thì bà thấy một bà cụ nhỏ bé chống gậy đứng ngước nhìn lên. Một lát sau bà cụ nói:

"Tôi biết nỗi khổ của bà, thưa bà. Nếu bà muốn, tôi sẽ giúp."

"Ôi, bạn thân mến của tôi," hoàng hậu nói. "Nếu bà thật lòng muốn giúp tôi, xin bà tới đúng giờ tôi hẹn, tôi sẽ thả đứa con bé bỏng tội nghiệp của tôi xuống trong một cái giỏ. Nếu bà nhận nó, nuôi nó giùm tôi, khi nào tôi giàu có tôi sẽ đền đáp bà thật hậu."

"Tôi chẳng màng phần thưởng," bà cụ nói, "nhưng có một thứ tôi muốn. Bà phải biết, tôi kén ăn lắm, mà thứ tôi thèm hơn hết thảy là một con chuột nhắt béo tròn, thịt mềm. Nếu trên gác của bà có con nào thì cứ ném xuống cho tôi, đổi lại tôi hứa con gái bà sẽ được chăm sóc chu đáo."

Hoàng hậu nghe vậy thì bật khóc, nhưng không đáp. Bà cụ chờ mấy phút, rồi hỏi bà làm sao thế.

"Chuyện là," hoàng hậu nói, "trên gác này chỉ có một con chuột thôi, mà nó lại dễ thương, xinh xắn quá, tôi không nỡ nghĩ tới chuyện nó bị giết."

"Sao!" bà cụ giận dữ kêu lên. "Bà thương một con chuột khốn khổ hơn cả con mình à? Chào bà! Tôi để bà vui vầy với nó. Còn tôi thì cảm ơn trời đất là tôi kiếm được khối chuột mà chẳng cần phiền bà cho."

Rồi bà cụ khập khiễng bỏ đi, vừa đi vừa càu nhàu lầm bầm. Còn hoàng hậu thì thất vọng đến nỗi, dù bữa tối ngon hơn mọi ngày, dù thấy cô chuột nhỏ nhảy múa vui hơn bao giờ hết, bà chẳng làm gì được ngoài khóc.

Đêm ấy, khi con đã ngủ say, bà đặt con vào giỏ, viết lên một mẩu giấy: "Cô bé bất hạnh này tên là Đê-li-xi-a." Bà ghim mẩu giấy vào áo con, rồi buồn bã đậy nắp giỏ lại. Đúng lúc ấy cô chuột nhỏ nhảy vào, ngồi lên gối của đứa bé.

"Ôi, em bé," hoàng hậu nói, "chị đã phải trả giá đắt để cứu mạng em. Giờ làm sao chị biết được Đê-li-xi-a của chị có được chăm sóc hay không? Người khác thì đã đưa em cho bà già tham ăn kia ăn thịt rồi, nhưng chị không nỡ."

Cô chuột bèn đáp:

"Xin bà tin tôi, bà sẽ không bao giờ phải hối hận vì lòng tốt của mình."

Hoàng hậu sửng sốt vô cùng khi thấy chuột biết nói, và càng sửng sốt hơn khi thấy cái mõm nhọn nhỏ xíu của nó hoá thành một gương mặt xinh đẹp, bốn chân hoá thành tay chân người. Rồi nó bỗng cao lớn lên, và hoàng hậu nhận ra bà tiên từng đi cùng ông vua độc ác tới thăm mình.

Bà tiên mỉm cười trước vẻ sửng sốt của hoàng hậu, nói:

"Tôi muốn xem bà có chung thuỷ không, có biết dành cho tôi tình bạn thật lòng không. Vì bà biết đấy, bọn tiên chúng tôi cái gì cũng giàu, chỉ trừ bạn bè, mà bạn thật thì khó tìm lắm."

"Một người dễ thương như bà mà lại thiếu bạn thì không thể nào," hoàng hậu nói, ôm hôn bà.

"Đúng là thế đấy," bà tiên nói. "Vì những kẻ chỉ thân với tôi vì lợi cho mình thì tôi chẳng coi ra gì. Nhưng khi bà thương con chuột nhỏ tội nghiệp, bà đâu thể biết làm vậy được lợi gì. Để thử bà thêm, tôi hoá thành bà già bà nói chuyện qua cửa sổ, và thế là tôi tin chắc bà thật lòng thương tôi."

Rồi quay sang nàng công chúa nhỏ, bà hôn đôi môi hồng của bé ba lần, nói:

"Em bé yêu dấu, ta hứa con sẽ giàu hơn cha con, sẽ sống trăm tuổi, mãi xinh đẹp, hạnh phúc, chẳng phải sợ tuổi già và nếp nhăn."

Hoàng hậu mừng rỡ, cảm tạ bà tiên, xin bà nhận nuôi bé Đê-li-xi-a như con gái mình. Bà tiên nhận lời. Rồi hai người đậy giỏ lại, cẩn thận thả cả giỏ lẫn đứa bé xuống tận chân tháp. Bà tiên lại hoá thành chuột, việc ấy làm bà chậm mất mấy giây, rồi bà nhanh nhẹn chạy xuống theo sợi dây rơm. Nhưng xuống tới nơi thì đứa bé đã biến mất.

Hoảng hốt vô cùng, bà chạy lên chỗ hoàng hậu, kêu:

"Mất hết rồi! Kẻ thù của tôi là Can-ca-lin đã cướp mất công chúa. Bà phải biết, mụ là một bà tiên độc ác căm ghét tôi. Mụ già hơn tôi, phép thuật cao hơn, tôi chẳng làm gì được mụ. Tôi không biết cách nào cứu Đê-li-xi-a khỏi nanh vuốt mụ."

Nghe tin khủng khiếp ấy, hoàng hậu đau đứt ruột, van bà tiên làm mọi cách để đòi lại nàng công chúa nhỏ tội nghiệp. Đúng lúc ấy tên cai ngục bước vào. Không thấy công chúa nhỏ đâu, hắn tâu ngay với lão vua. Lão giận dữ tới hỏi hoàng hậu đã làm gì đứa bé. Bà đáp rằng có một bà tiên, bà không biết tên, đã tới cướp nó đi. Nghe vậy, lão vua giậm chân xuống đất, quát bằng một giọng khủng khiếp:

"Mụ sẽ bị treo cổ! Ta đã bảo mụ mãi rồi mà."

Không nói thêm lời nào, hắn lôi hoàng hậu bất hạnh ra khu rừng gần nhất, trèo lên một cái cây tìm cành để treo cổ bà. Nhưng khi hắn đã trèo lên khá cao, bà tiên, đã tàng hình đi theo từ nãy, đẩy hắn một cái bất ngờ. Hắn trượt chân, ngã rầm xuống đất, gãy mất bốn cái răng. Trong lúc hắn đang loay hoay chữa răng, bà tiên đưa hoàng hậu lên cỗ xe bay về một toà lâu đài tuyệt đẹp. Ở đó bà tiên đối đãi với hoàng hậu chu đáo đến nỗi, nếu không vì mất bé Đê-li-xi-a, hoàng hậu đã hạnh phúc trọn vẹn. Nhưng dù cô chuột nhỏ tốt bụng đã cố hết sức, họ vẫn không tìm ra Can-ca-lin giấu công chúa nhỏ ở đâu.

— Hết chương 1 —