Ngày xửa ngày xưa có một con hổ bị sập trong một cái cũi bẫy. Nó cố chui qua mấy chấn song mà không được, bèn lăn lộn, cắn xé, vừa tức vừa buồn.
Tình cờ có một thầy Bà-la-môn nghèo đi ngang qua.
— Thả tôi ra khỏi cũi đi, hỡi người mộ đạo! Con hổ kêu lên.
— Không được đâu, anh bạn, thầy Bà-la-môn ôn tồn đáp. Tôi mà thả thì có khi anh ăn thịt tôi.
— Không đời nào! Con hổ thề sống thề chết. Trái lại, tôi sẽ biết ơn thầy suốt đời, làm nô lệ hầu hạ thầy!
Con hổ thổn thức, thở than, khóc lóc, thề thốt mãi, lòng thầy Bà-la-môn mộ đạo mềm ra, cuối cùng thầy bằng lòng mở cửa cũi. Con hổ nhảy phắt ra, vồ lấy người đàn ông tội nghiệp mà kêu:
— Đồ ngốc! Giờ thì có gì ngăn được tao ăn thịt mày nữa? Bị nhốt lâu như thế, tao đói kinh khủng!
Thầy Bà-la-môn van xin tha mạng mà chẳng ăn thua. Thầy chỉ xin được mỗi một điều: thầy sẽ hỏi ba thứ đầu tiên thầy gặp xem việc con hổ làm có công bằng không, và hai bên sẽ theo phán xử của chúng.
Thế là trước tiên thầy hỏi một cây bồ đề xem nó nghĩ sao về chuyện này. Nhưng cây bồ đề lạnh lùng đáp:
— Ông có gì mà phàn nàn? Ai đi qua mà tôi chẳng cho bóng mát, chẳng cho chỗ trú? Vậy mà để đền đáp, họ bẻ cành tôi cho trâu bò ăn. Thôi đừng có than vãn, hãy cứng cỏi lên!
Thầy Bà-la-môn buồn bã đi xa hơn chút nữa, tới chỗ một con trâu đang kéo guồng nước. Nhưng hỏi nó cũng chẳng hơn gì, vì nó đáp:
— Ông mong người ta biết ơn thì ông ngốc lắm! Cứ nhìn tôi đây! Hồi tôi còn cho sữa, họ cho tôi ăn hạt bông, ăn bánh khô dầu. Giờ tôi cạn sữa rồi, họ đóng ách tôi vào đây, cho ăn toàn đồ thừa đồ bỏ!
Thầy Bà-la-môn càng buồn hơn, bèn hỏi con đường xem nó nghĩ sao.
— Ông bạn thân mến ơi, con đường nói, ông mong chờ điều gì khác thì ông dại quá! Tôi đây, có ích cho hết thảy mọi người, vậy mà ai cũng thế, giàu hay nghèo, sang hay hèn, đi qua là giẫm lên tôi, chẳng cho tôi cái gì ngoài tàn thuốc với vỏ trấu!
Nghe vậy thầy Bà-la-môn rầu rĩ quay về. Dọc đường thầy gặp một con chó rừng. Chó rừng gọi:
— Ơ kìa, có chuyện gì thế thầy Bà-la-môn? Trông thầy khổ sở như cá mắc cạn ấy!
Thầy Bà-la-môn kể cho nó nghe hết đầu đuôi.
— Rối rắm quá! Nghe xong chó rừng kêu lên. Thầy kể lại giùm tôi lần nữa được không, mọi thứ cứ lẫn lộn hết cả.
Thầy Bà-la-môn kể lại từ đầu, nhưng chó rừng chỉ lắc đầu ra vẻ rối trí, vẫn không hiểu.
— Lạ thật, nó buồn bã nói. Cứ như là tai này vào, tai kia ra vậy! Để tôi tới tận chỗ xảy ra chuyện, biết đâu lúc ấy tôi mới phán xử được.
Thế là hai bên quay lại chỗ cái cũi. Con hổ đang chờ thầy Bà-la-môn ở đó, vừa chờ vừa mài nanh mài vuốt.
— Đi đâu mà lâu thế! Con thú dữ gầm gừ. Thôi, giờ thì bắt đầu bữa tối của chúng ta nào.
"Bữa tối của chúng ta!" Thầy Bà-la-môn khốn khổ nghĩ thầm, hai đầu gối run lập cập. "Nói mới tế nhị làm sao!"
— Xin ngài cho tôi năm phút, thầy van nài, để tôi giải thích cho chú chó rừng đây hiểu, vì chú ấy đầu óc hơi chậm.
Con hổ bằng lòng. Thầy Bà-la-môn lại kể toàn bộ câu chuyện từ đầu, không bỏ sót một chi tiết nào, kể dài dòng hết mức có thể.
— Ôi cái đầu tội nghiệp của tôi! Ôi cái đầu tội nghiệp của tôi! Chó rừng kêu lên, hai chân trước vò vào nhau. Để xem nào! Chuyện bắt đầu thế nào nhỉ? Thầy ở trong cũi, rồi con hổ đi ngang qua...
— Hừ! Con hổ ngắt lời. Đồ ngốc! Tao ở trong cũi chứ.
— Phải rồi! Chó rừng kêu lên, giả vờ run sợ. Phải! Tôi ở trong cũi... à không, tôi đâu có ở trong cũi... trời ơi, trời ơi! Đầu óc tôi để đâu mất rồi? Để xem nào... con hổ ở trong thầy Bà-la-môn, rồi cái cũi đi ngang qua... không, cũng không phải thế! Thôi, ngài đừng bận tâm tới tôi, cứ ăn bữa tối đi, chứ tôi chẳng bao giờ hiểu nổi đâu!
— Có, mày phải hiểu! Con hổ đáp, tức điên lên vì cái đầu đần độn của chó rừng. Tao sẽ bắt mày phải hiểu! Nhìn đây... tao là con hổ...
— Vâng, thưa ngài!
— Còn kia là thầy Bà-la-môn...
— Vâng, thưa ngài!
— Còn kia là cái cũi...
— Vâng, thưa ngài!
— Và tao ở trong cũi. Hiểu chưa?
— Vâng... à không... thưa ngài...
— Sao? Con hổ sốt ruột quát.
— Thưa ngài! Ngài vào trong ấy bằng cách nào ạ?
— Bằng cách nào à! Thì bằng cách thông thường chứ còn sao nữa!
— Ôi trời ơi! Đầu tôi lại bắt đầu quay mòng mòng rồi! Xin ngài đừng giận, nhưng cách thông thường là cách nào ạ?
Tới đây con hổ hết kiên nhẫn, nhảy phắt vào trong cũi mà quát:
— Cách này đây! Giờ thì mày hiểu chuyện ra sao chưa?
— Hiểu rõ lắm rồi ạ! Chó rừng nhe răng cười, khéo léo sập cửa cũi lại. Và xin phép ngài cho tôi nói một câu: mọi việc cứ để nguyên như cũ thì hơn!
— Hết —
🦊 Ngụ ngôn
🦊 Ngụ ngôn
🦊 Ngụ ngôn
🦊 Ngụ ngôn
🦊 Ngụ ngôn
🦊 Ngụ ngôn