Đôi giày cứu người giữa biển

Ngày xưa, thành Ba-la-nại này còn có tên là Mô-li-ni. Khi vua Phạm Dự trị vì thành Mô-li-ni, có một ông bà-la-môn tên là Xăng-kha, giàu có, tiền của vô kể. Ông cho dựng sáu nhà bố thí: bốn nhà ở bốn cổng thành, một nhà ở giữa thành, một nhà ngay trước cửa nhà mình. Ngày nào ông cũng đem phát sáu trăm nghìn đồng tiền, làm phúc rất nhiều cho khách đi đường và người ăn xin.

Một hôm ông nghĩ: "Kho của ta một khi cạn rồi, ta sẽ chẳng còn gì mà cho nữa. Nhân lúc của cải còn chưa hết, ta sẽ đi thuyền sang xứ Vàng, mang của cải về."

Ông cho đóng một chiếc thuyền, chất đầy hàng hoá. Lúc từ biệt vợ con, ông dặn:

— Từ giờ cho tới lúc ta về, đừng để việc bố thí ngừng lại ngày nào.

Dặn xong, ông cầm lọng, xỏ giày, cùng đám người hầu lên đường ra bến. Lúc ấy đã là giữa trưa.

Cũng lúc ấy, trên núi Găn-đa-ma-đa-na, có một vị Độc Giác Phật đang ngồi thiền, trông thấy ông đang trên đường đi kiếm của. Ngài nghĩ: "Một người cao quý đang đi kiếm của cải. Trên biển, liệu có điều gì cản trở ông ấy không? Có đấy. Nếu ông ấy gặp ta, ông ấy sẽ tặng ta đôi giày và cái lọng. Nhờ món quà đôi giày ấy, khi thuyền đắm giữa biển, ông ấy sẽ có chỗ nương thân. Ta sẽ giúp ông ấy."

Thế là Ngài bay qua không trung, hạ xuống không xa chỗ người lữ khách, rồi đi bộ ngược về phía ông, chân trần dẫm lên lớp cát nóng bỏng như than hồng, giữa gió nóng và nắng gắt.

Ông bà-la-môn thấy vậy thì nghĩ: "Đây là dịp để làm phúc. Hôm nay ta phải gieo một hạt giống lành ở đây."

Ông vui mừng khôn xiết, vội vã đi tới chào. Ông nói:

— Thưa ngài, xin ngài vui lòng rẽ vào gốc cây này nghỉ một lát.

Khi vị ấy bước vào bóng cây, ông gạt cát cho phẳng, trải tấm áo khoác của mình ra, mời ngài ngồi. Ông lấy nước thơm sạch rửa chân cho ngài, xoa dầu thơm cho ngài. Rồi ông cởi đôi giày dưới chân mình ra, lau sạch, xoa dầu thơm, xỏ vào chân cho ngài. Ông dâng ngài cả đôi giày lẫn cái lọng, xin ngài mang giày vào chân, giương lọng lên đầu mà đi đường.

Để ông vui lòng, vị Độc Giác Phật nhận món quà. Rồi trong lúc ông còn đang ngước nhìn theo, lòng tin càng thêm vững, ngài bay vút lên không, trở về núi Găn-đa-ma-đa-na.

Còn đức Bồ Tát thì lòng hân hoan, đi tiếp ra bến, lên thuyền.

Thuyền ra tới biển khơi. Tới ngày thứ bảy, thuyền bị thủng, nước tràn vào, tát mãi không cạn. Mọi người sợ mất mạng, kêu la ầm ĩ, ai nấy khấn vái thần của mình.

Đức Bồ Tát chọn lấy một người hầu. Ông xoa dầu khắp mình, ăn một bữa đường bột trộn bơ cho thật no, cho người hầu ăn nữa, rồi trèo lên cột buồm. Ông chỉ tay về một hướng, nói:

— Thành của chúng ta ở phía ấy.

Rồi gạt hết nỗi sợ cá dữ và rùa biển, ông cùng người hầu nhảy ra xa khỏi thuyền hơn trăm rưỡi khuỷu tay. Biết bao người chết chìm theo thuyền, nhưng đức Bồ Tát cùng người hầu bắt đầu bơi qua biển cả. Ông bơi suốt bảy ngày. Ngay cả trong cảnh ấy, ông vẫn giữ ngày trai giới, lấy nước biển mặn súc miệng.

Thuở ấy có một nữ thần tên là Ma-ni-mê-kha-la, nghĩa là Đai Ngọc. Bốn vị Thiên Vương trông coi bốn phương đã dặn bà: "Những người đã quy y Tam Bảo, những người sống có đức hạnh, những người hiếu kính cha mẹ, nếu bị đắm thuyền mà gặp nạn, ngươi hãy cứu họ." Để che chở cho những người ấy, nữ thần đứng canh trên mặt biển.

Nhưng mải hưởng phúc trời, suốt bảy ngày bà không để mắt trông chừng. Tới ngày thứ bảy, bà nhìn khắp biển, thấy ông bà-la-môn đức hạnh Xăng-kha. Bà nghĩ: "Người kia bị ném xuống biển đã bảy ngày rồi. Nếu ông ấy chết, lỗi của ta lớn lắm."

Lo lắng trong lòng, nữ thần lấy một cái đĩa vàng, bày đầy đủ các món ăn cõi trời, nhanh như gió bay tới, dừng lại trên không trước mặt ông, nói:

— Ông bà-la-môn ơi, đã bảy ngày nay ông chẳng ăn gì. Ông ăn đi!

Ông bà-la-môn nhìn bà, đáp:

— Bà hãy mang thức ăn đi, tôi đang giữ trai giới.

Người hầu bơi theo phía sau không nhìn thấy nữ thần, chỉ nghe thấy tiếng nói. Anh nghĩ: "Chắc ông chủ mê sảng rồi. Người ông vốn mảnh mai, lại bảy ngày nhịn đói, đau đớn và sợ chết, nên mới nói lảm nhảm. Mình phải an ủi ông."

Anh nói:

— Thưa ông bà-la-môn học rộng, thánh thiện, học trò của bao bậc thầy, sao ông lại nói lảm nhảm vô lý thế? Ở đây có ai đâu mà đáp lời ông, ngoài tôi ra?

Ông bà-la-môn nghe vậy, biết anh không nhìn thấy nữ thần, bèn bảo:

— Anh bạn ơi, ta không sợ chết đâu. Ở đây có một người khác đang nói chuyện với ta. Một vị rực rỡ, đẹp đẽ, khắp mình lấp lánh vàng, đang mời ta ăn, bày cả lên một cái đĩa vàng. Ta vui lòng mà đáp lại rằng ta không ăn.

Người hầu nói:

— Nếu được thấy một vị kỳ diệu như thế, thì người ta phải xin một điều phúc chứ. Ông hãy chắp tay lên mà hỏi bà ấy: "Bà là người hay là thần?"

— Anh nói phải.

Rồi ông bà-la-môn hỏi:

— Bà đối với tôi bằng tấm lòng hiền hậu, lại bảo tôi: "Hãy cầm lấy mà ăn." Tôi xin hỏi bà, hỡi người có quyền phép lớn lao, bà là nữ thần hay là đàn bà?

Nữ thần đáp:

— Ta là một nữ thần có quyền phép lớn lao. Ta tới đây, ra tận giữa biển khơi, lòng đầy thương xót, lòng vui vẻ, vì ông mà tới trong lúc ông lâm nguy thế này. Đây là thức ăn, thức uống, chỗ nghỉ ngơi, đây là đủ các thứ xe thuyền. Xăng-kha ơi, ta cho ông làm chủ mọi thứ mà lòng ông ao ước.

Nghe vậy, đức Bồ Tát ngẫm nghĩ: "Vị nữ thần này, giữa lòng biển khơi, lại mời ta thứ này thứ nọ. Vì sao bà lại muốn ban cho ta những thứ ấy? Là vì việc lành nào ta đã làm, hay là do quyền phép riêng của bà? Ta phải hỏi cho rõ."

Ông bèn hỏi:

— Hỡi người eo thon, mày đẹp, tất cả những gì tôi đã bố thí, đã cúng dường, bà đều biết rõ và đều nắm trong tay. Xin bà cho biết, việc làm nào của tôi đã đơm hoa kết quả thành ra điều này?

Nữ thần nghĩ: "Ông bà-la-môn này hỏi thế, chắc ông tưởng ta không biết ông đã làm việc lành gì. Để ta nói cho ông hay."

Bà nói:

— Có một người tu hành đơn độc, đi trên con đường nắng cháy, mệt mỏi, chân đau, khát nước. Hỡi Xăng-kha, ông đã dừng lại tặng người ấy một đôi giày. Món quà ấy, hôm nay, chính là con bò thần cho ông mọi điều mong muốn.

Nghe vậy, đức Bồ Tát nghĩ thầm: "Ôi! Giữa biển khơi không lối thoát này, đôi giày ta đem tặng lại trở thành vật cho ta mọi thứ. Thật may mắn biết bao món quà ta dâng vị Độc Giác Phật!"

Vô cùng mãn nguyện, ông nói:

— Xin hãy cho một chiếc thuyền ván đóng chắc chắn, căng gió lành, nước biển không lọt vào được. Ở đây chẳng xe nào đi được ngoài thuyền. Xin hãy đưa tôi về thành Mô-li-ni ngay hôm nay.

Nghe vậy, nữ thần vui lòng lắm. Bà làm hiện ra một chiếc thuyền làm bằng bảy thứ báu, dài tám trăm khuỷu tay, rộng sáu trăm khuỷu tay, sâu hai mươi sải tay. Thuyền có ba cột buồm bằng ngọc lam, dây buồm bằng vàng, cánh buồm bằng bạc, mái chèo và bánh lái cũng đều bằng vàng. Nữ thần chất đầy bảy thứ báu lên thuyền, rồi ôm lấy ông bà-la-môn, đặt ông lên chiếc thuyền lộng lẫy.

Bà không để ý tới người hầu. Nhưng ông bà-la-môn chia cho anh một phần phúc đức của mình. Người hầu vui mừng đón nhận, và nữ thần cũng ôm lấy anh, đặt lên thuyền.

Thế là, lòng hân hoan, mặt mày rạng rỡ, nữ thần đưa chiếc thuyền kỳ diệu chở Xăng-kha cùng người hầu về tới toà thành tươi đẹp. Tới thành Mô-li-ni, bà cất hết số của báu ấy vào nhà ông bà-la-môn, rồi trở về chốn của mình.

Từ đó, suốt đời ông bà-la-môn ở nhà, bố thí không bao giờ ngớt, giữ gìn giới hạnh. Mãn đời, ông cùng người hầu được sinh lên cõi trời.

Đức Phật kể chuyện này nhân một người cư sĩ ở thành Xá Vệ dâng đủ mọi thứ vật dụng cho Ngài và các vị tỳ kheo, trong đó có những đôi giày quý. Kể xong, Ngài cho biết: nữ thần thuở ấy là Liên Hoa Sắc, người hầu là A-nan, còn ông bà-la-môn Xăng-kha chính là Ngài.

— Hết —