Chàng Ha-bô-gi

Ngày xưa có hai vợ chồng nông dân sinh được ba cô con gái. Như thường thấy, cô út xinh đẹp nhất mà cũng dễ tính nhất. Mỗi khi hai chị muốn đi chơi, cô bao giờ cũng sẵn lòng ở nhà làm thay việc của các chị.

Năm tháng trôi qua thật nhanh. Một hôm, hai ông bà chợt nhận ra cả ba cô con gái đã lớn, và chẳng bao lâu nữa sẽ tính chuyện chồng con.

Một buổi tối, cả nhà đang ngồi trước cửa, người cha cười hỏi cô chị cả:

— Con đã định chồng con tên là gì chưa? Con biết đấy, đó là chuyện hệ trọng lắm!

— Rồi ạ. Con nhất định không lấy ai không tên là Xích-mun, — cô đáp.

— Ừ, may cho con là vùng này có khối anh tên Xích-mun, — cha cô đáp, — con tha hồ mà chọn! Còn con thì sao?

Ông quay sang cô thứ hai.

— Ồ, con nghĩ chẳng có tên nào đẹp bằng tên Xi-gớt, — cô kêu lên.

— Thế thì con cũng chẳng ế được, — ông đáp. — Chỉ riêng làng bên đã có bảy anh Xi-gớt rồi! Còn con, Hen-ga?

Hen-ga, vẫn là cô xinh nhất trong ba chị em, ngước lên. Cô cũng có một cái tên mình ưa. Nhưng vừa định nói ra, cô như nghe có tiếng thì thầm:

"Đừng lấy ai không tên là Ha-bô-gi."

Cô chưa nghe cái tên ấy bao giờ, cũng chẳng thích nó, nên định không để ý. Nhưng khi cô mở miệng định thưa với cha rằng chồng cô phải tên là Nhan, thì cô lại thấy mình đáp:

— Nếu con có lấy chồng thì con chỉ lấy Ha-bô-gi thôi.

— Ha-bô-gi là ai? — cha cô và hai chị hỏi. — Bọn ta chưa nghe tên người nào như thế bao giờ.

— Con chỉ nói được là anh ấy sẽ là chồng con, nếu con có chồng, — Hen-ga đáp.

Và cô chỉ nói có thế.

Chẳng bao lâu, đám trai làng ở các làng quanh đấy và trên các sườn núi đều nghe chuyện ba cô gái nói, và hàng chục anh Xích-mun, anh Xi-gớt kéo đến thăm căn nhà nhỏ. Còn có những chàng trai mang tên khác nữa, tuy chẳng ai tên là Ha-bô-gi. Những chàng này nghĩ biết đâu họ lại chiếm được trái tim cô út. Nhưng dù trong đám ấy có tới mấy anh tên Nhan, ánh mắt Hen-ga dường như lúc nào cũng nhìn đi nơi khác.

Cuối cùng hai cô chị chọn được chồng trong đám Xi-gớt và Xích-mun, và người ta định cho hai đám cưới tổ chức cùng một lúc. Thiệp mời được gửi đi khắp bạn bè họ hàng. Đến sáng ngày trọng đại, khi khách khứa đã tề tựu đông đủ, có một ông lão nông dân thô kệch, cục mịch tách khỏi đám đông, bước lại chỗ cha của hai cô dâu.

— Tên tôi là Ha-bô-gi, và Hen-ga phải làm vợ tôi, — lão nói, chỉ có thế.

Hen-ga đứng đó, tái mặt, run lên vì ngạc nhiên, nhưng cô không hề tìm cách bỏ chạy.

— Lúc này tôi không bàn chuyện ấy được, — người cha đáp. Ông không chịu nổi ý nghĩ phải gả đứa con gái mình thương nhất cho lão già gớm ghiếc này, và hy vọng cứ lần lữa thì có khi sẽ có chuyện gì xảy ra.

Còn hai cô chị, vốn vẫn hơi ghen với Hen-ga, thì mừng thầm vì chú rể của mình sẽ trội hơn hẳn chú rể của em.

Tiệc xong, Ha-bô-gi dắt từ ngoài đồng vào một con ngựa tuyệt đẹp mà lão đã thả ở đó gặm cỏ, bảo Hen-ga nhảy lên bộ yên lộng lẫy thêu chỉ đỏ chỉ vàng.

— Cô sẽ được về lại đây, — lão nói. — Nhưng bây giờ cô phải đi xem ngôi nhà cô sẽ ở.

Hen-ga chẳng muốn đi chút nào, nhưng có cái gì trong lòng buộc cô phải vâng lời.

Lão già đặt cô ngồi cho thoải mái, rồi nhảy phốc lên ngồi phía trước, nhẹ nhàng như một chàng trai trẻ. Lão giật dây cương, và chẳng mấy chốc hai người đã khuất bóng.

Đi được mấy dặm, họ băng qua một đồng cỏ xanh mướt đến nỗi Hen-ga loá cả mắt. Đang gặm cỏ trên đồng là cả một đàn cừu to béo, lông xoăn nhất và trắng nhất thế gian.

— Cừu đẹp quá! Của ai thế ạ? — Hen-ga kêu lên.

— Của Ha-bô-gi của cô, — lão đáp. — Tất cả những gì cô thấy đều là của anh ta. Nhưng con cừu đẹp nhất đàn, con có những chiếc chuông vàng nhỏ treo giữa hai sừng, sẽ là của riêng cô.

Hen-ga thích lắm, vì xưa nay cô chưa từng có cái gì của riêng mình. Cô mỉm cười sung sướng cảm ơn Ha-bô-gi về món quà.

Chẳng mấy chốc họ bỏ lại đàn cừu phía sau, đi vào một cánh đồng rộng có con sông chảy ngang qua. Có rất nhiều con bò xám tuyệt đẹp đang đứng bên một cánh cổng, chờ cô gái vắt sữa tới.

— Ôi, bò đẹp quá! — Hen-ga lại kêu lên. — Chắc sữa của chúng phải ngọt hơn sữa mọi con bò khác. Giá được uống một ít thì thích quá! Không biết chúng là của ai nhỉ?

— Của Ha-bô-gi của cô, — lão đáp. — Rồi có ngày cô sẽ được uống bao nhiêu sữa tuỳ thích, nhưng bây giờ thì mình không dừng được. Cô có thấy con bò xám to kia không, con có những chiếc chuông bạc giữa hai sừng ấy? Nó sẽ là của cô. Sáng nào vừa thức dậy cô cũng có thể bảo người vắt sữa nó.

Mắt Hen-ga sáng lên. Cô không nói gì, nhưng trong bụng nghĩ mình sẽ tự học vắt sữa con bò ấy.

Thêm một dặm nữa, họ tới một bãi đất công rộng, cỏ ngắn và êm như đệm. Ở đó, những con ngựa đủ màu, lông mượt như lụa, đang tung vó nô giỡn. Hen-ga thích đến nỗi suýt nhảy khỏi yên, hét lên một tiếng vì sung sướng.

— Của ai thế ạ? Ôi, của ai thế? — cô hỏi. — Ai được làm chủ những con vật đẹp đẽ thế này chắc phải sung sướng lắm!

— Của Ha-bô-gi của cô, — lão đáp. — Con nào cô thấy đẹp nhất sẽ là của riêng cô, cô sẽ học cưỡi nó.

Đến đây thì Hen-ga quên tiệt cả con cừu lẫn con bò.

— Một con ngựa của riêng mình! — cô nói. — Ôi, dừng lại một lát thôi, để cháu xem nên chọn con nào. Con trắng ư? Không. Con màu hạt dẻ ư? Không. Nghĩ đi nghĩ lại, cháu thích nhất con đen tuyền có ngôi sao trắng nhỏ trên trán. Ôi, dừng lại đi, một phút thôi mà.

Nhưng Ha-bô-gi không chịu dừng, cũng chẳng chịu nghe.

— Cưới rồi cô tha hồ có thì giờ mà chọn, — lão chỉ đáp có thế.

Và họ đi thêm hai ba dặm nữa.

Cuối cùng Ha-bô-gi ghìm cương trước một ngôi nhà nhỏ, rất xấu xí tồi tàn, trông như sắp đổ sụp tới nơi.

— Đây là nhà tôi, và sẽ là nhà cô, — Ha-bô-gi nói, nhảy xuống, dang tay đỡ Hen-ga xuống ngựa.

Lòng cô gái hơi chùng xuống. Cô nghĩ người có những đàn cừu, đàn bò, bầy ngựa tuyệt vời như thế lẽ ra có thể tự dựng cho mình một chỗ ở đẹp hơn. Nhưng cô không nói ra. Lão khoác tay cô, dẫn cô lên bậc cửa.

Nhưng bước vào trong rồi, cô đứng sững, choáng ngợp trước vẻ đẹp của mọi thứ chung quanh. Chẳng ai trong số bạn bè cô có những thứ như thế này, kể cả bác chủ cối xay, người giàu nhất cô từng biết. Đâu đâu cũng trải thảm, dày và êm, màu đậm và rực rỡ. Gối tựa bằng lụa, chỉ nhìn thôi đã muốn buồn ngủ. Những bức tượng sứ nhỏ kỳ lạ bày khắp nơi. Hen-ga cảm thấy phải mất cả đời mới ngắm cho hết mọi thứ cho kỹ. Mà tưởng như cô mới bước vào nhà được một giây thì Ha-bô-gi đã đến bên.

— Tôi phải bắt tay ngay vào sửa soạn đám cưới, — lão nói. — Nhưng như đã hứa, người anh em nuôi của tôi sẽ đưa cô về nhà. Ba ngày nữa, anh ta sẽ đưa cô trở lại đây, cùng cha mẹ, các chị và bất cứ vị khách nào cô muốn mời. Lúc ấy tiệc cưới đã sẵn sàng.

Hen-ga có bao nhiêu điều để nghĩ, nên thấy đường về thật ngắn. Cha mẹ cô mừng lắm khi thấy con về, vì họ không dám chắc một kẻ xấu xí, mặt mũi cau có như Ha-bô-gi có giở trò độc ác gì với cô không. Cho cô ăn tối xong, họ nài cô kể lại mọi việc. Nhưng Hen-ga chỉ bảo rằng ngày thứ ba, khi họ tới dự đám cưới cô, họ sẽ được tận mắt thấy.

Đến ngày thứ ba, mới tinh mơ cả đoàn đã lên đường. Hai cô chị Hen-ga ghen tức tím mặt khi đi ngang những đàn cừu, đàn bò, bầy ngựa, và nghe nói con đẹp nhất mỗi đàn đều được tặng riêng cho Hen-ga. Nhưng khi thấy ngôi nhà nhỏ tồi tàn sẽ là nhà của em, lòng họ lại nhẹ nhõm hẳn.

— Phải ở một chỗ thế này thì tôi xấu hổ chết đi được, — hai cô thì thầm với nhau.

Cô chị cả nhắc đến phiến đá chạm trổ trên cửa nhà mình, cô thứ hai khoe nhà mình có bao nhiêu là phòng. Nhưng vừa bước vào trong, cả hai chết lặng vì tức giận trước vẻ lộng lẫy của mọi thứ. Mặt họ trắng bệch, lạnh tanh vì căm tức khi thấy bộ áo cưới Ha-bô-gi đã sắm cho cô dâu, một bộ áo lấp lánh như nắng nhảy múa trên mặt băng.

— Không đời nào để nó đẹp hơn chúng mình đến thế, — hai cô hằn học bảo nhau ngay khi chỉ còn hai chị em.

Đêm đến, họ lẻn ra khỏi phòng, lấy bộ áo cưới đem vứt xuống hố tro, rồi vun tro phủ lên trên. Nhưng Ha-bô-gi biết chút phép thuật, đã đoán trước họ sẽ làm gì. Lão biến tro thành hoa hồng, rồi bỏ bùa hai cô chị, khiến họ phải đứng nguyên một chỗ suốt một ngày, ai đi qua cũng chế giễu.

Sáng hôm sau, khi mọi người thức dậy, ngôi nhà xấu xí xiêu vẹo đã biến mất, thay vào đó là một toà cung điện nguy nga. Khách khứa đưa mắt tìm chú rể mà chẳng thấy đâu, chỉ thấy một chàng trai đẹp đẽ mặc áo nhung xanh viền bạc, đầu đội vương miện vàng.

— Người kia là ai thế? — họ hỏi Hen-ga.

— Đó là Ha-bô-gi của em, — cô đáp.

— Hết —