Lời vu khống

Thầy dạy viết chữ đẹp Xéc-gây Ca-pi-tô-nứt A-khi-nê-ép gả con gái là Na-ta-li-a cho thầy dạy sử địa I-van Pê-tơ-rô-vích Lô-sa-đi-nưch. Tiệc cưới trôi chảy như được bôi dầu. Trong phòng khách người ta hát, đàn, nhảy múa. Khắp các phòng, mấy gã hầu bàn thuê từ câu lạc bộ, mặc áo đuôi tôm đen, thắt cà vạt trắng đã lấm lem, chạy tới chạy lui như bị ma đuổi. Tiếng ồn, tiếng nói chuyện rộn rã.

Thầy dạy toán Ta-ran-tu-lốp, ông người Pháp Pa-đơ-cu-a, và viên thanh tra bậc dưới của sở kiểm soát là Ê-go Vê-nê-đích-tứt Mơ-da ngồi cạnh nhau trên ghế sô-pha, tranh nhau nói, cướp lời nhau, kể cho khách nghe những chuyện người bị chôn sống, rồi bàn về thuật gọi hồn. Cả ba đều không tin chuyện gọi hồn, nhưng thừa nhận rằng trên đời này có nhiều điều trí óc con người không bao giờ hiểu thấu. Ở phòng bên, thầy dạy văn Đô-đôn-xki đang giảng cho khách nghe trong những trường hợp nào thì lính gác được quyền bắn vào người qua đường. Như các bạn thấy đấy, toàn chuyện khủng khiếp, nhưng nghe rất thú vị. Ngoài sân, mấy người mà địa vị xã hội không cho phép bước vào trong, đứng dòm qua cửa sổ.

Đúng nửa đêm, ông chủ nhà A-khi-nê-ép đi xuống bếp xem đã sẵn sàng cho bữa khuya chưa. Trong bếp, khói bốc từ sàn lên tận trần, khói sực nức mùi ngỗng, mùi vịt và đủ thứ mùi khác. Trên hai cái bàn bày la liệt, lộn xộn một cách nghệ thuật, đủ món đồ nhắm, đồ uống. Quanh bàn, chị bếp Mác-pha đang tất bật, một người đàn bà mặt đỏ gay, bụng có hai ngấn vì thắt dây lưng.

— Cho tôi xem con cá tầm nào, chị! A-khi-nê-ép vừa xoa tay vừa liếm môi nói. Mùi gì mà thơm thế, ngào ngạt thế! Muốn ăn hết cả cái bếp! Nào, cho xem con cá tầm đi!

Mác-pha bước tới một chiếc ghế dài, thận trọng nhấc tờ báo bóng mỡ lên. Bên dưới, trên một cái đĩa to khổng lồ, là con cá tầm nấu đông to tướng, lốm đốm nụ bạch hoa, ô liu và cà rốt. A-khi-nê-ép nhìn con cá tầm rồi trầm trồ. Mặt ông sáng rỡ, mắt đảo lên vì sung sướng. Ông cúi xuống, môi phát ra một tiếng như bánh xe chưa tra dầu. Đứng một lúc, ông búng ngón tay khoái trá, rồi lại chép môi thêm một cái nữa.

— Ơ kìa! Tiếng hôn nồng cháy… Chị đang hôn ai ở đây đấy, chị Mác-phu-sa? Có tiếng nói vọng từ phòng bên, rồi ở cửa ló ra cái đầu cắt trọc của Van-kin, thầy giám thị phụ tá. Chị hôn ai thế? À-à-à… hân hạnh quá! Hôn thầy Xéc-gây Ca-pi-tô-nứt! Ông già cừ thật, chẳng còn gì để nói! Tâm sự riêng với phái đẹp cơ đấy!

— Tôi có hôn hít gì đâu, A-khi-nê-ép bối rối. Ai bảo anh thế, đồ ngốc? Là tôi… cái này… chép môi vì… vì khoái quá… Lúc nhìn con cá…

— Kể chuyện ấy cho người khác nghe đi!

Cái đầu của Van-kin cười toe toét rồi biến mất sau cửa. A-khi-nê-ép đỏ mặt.

"Quỷ tha ma bắt! Ông nghĩ. Thằng khốn này sẽ đi bịa chuyện cho xem. Nó sẽ bêu riếu mình khắp thành phố, đồ súc vật…"

A-khi-nê-ép rụt rè bước vào phòng khách, liếc mắt nhìn sang bên: Van-kin đâu rồi? Van-kin đang đứng cạnh cây dương cầm, ưỡn người một cách lả lơi, thì thầm điều gì đó với cô em vợ của ông thanh tra, cô ta đang cười.

"Nói về mình đấy! A-khi-nê-ép nghĩ. Nói về mình, cầu cho nó vỡ bụng ra! Thế mà cô kia tin… tin thật! Cười kìa! Lạy Chúa tôi! Không được, không thể để thế được… không… Phải làm sao cho người ta không tin nó… Mình sẽ nói chuyện với từng người một, rồi chính nó sẽ thành thằng ngốc chuyên bịa chuyện."

A-khi-nê-ép gãi gãi, vẫn còn ngượng, bước tới chỗ Pa-đơ-cu-a.

— Tôi vừa xuống bếp sắp xếp chuyện bữa khuya, ông nói với ông người Pháp. Tôi biết ông thích cá, mà nhà tôi có con cá tầm, ông bạn ạ, ôi chao! Dài cả mét rưỡi! Hề hề hề… À mà nhân tiện… suýt nữa thì quên… Dưới bếp vừa có chuyện, với con cá tầm ấy, buồn cười hết sức! Tôi vào bếp định xem các món ăn… Tôi nhìn con cá tầm, khoái quá… ngon quá nên chép môi một cái! Đúng lúc ấy thằng ngốc Van-kin bước vào, nó bảo… ha ha ha… nó bảo: "À-à-à… ông đang hôn hít ở đây à?" Với Mác-pha, chị bếp ấy! Đúng là thằng ngốc bịa chuyện! Mụ ấy mặt mũi chẳng ra mặt mũi, da dẻ chẳng ra da dẻ, trông như đủ thứ con thú gộp lại, thế mà nó… bảo hôn! Đồ kỳ quặc!

— Ai kỳ quặc? Ông Ta-ran-tu-lốp vừa bước tới hỏi.

— Thì cái anh kia kìa. Van-kin! Tôi vừa vào bếp… Rồi ông kể chuyện Van-kin.

— Buồn cười quá, cái anh kỳ quặc! Theo tôi thì hôn con chó xồm còn dễ chịu hơn hôn Mác-pha, A-khi-nê-ép nói thêm, rồi ngoái lại thì thấy Mơ-da đứng ngay sau lưng.

— Chúng tôi đang nói chuyện Van-kin, ông bảo Mơ-da. Đồ kỳ cục! Nó vào bếp, thấy tôi đứng cạnh Mác-pha, thế là bịa ra đủ thứ chuyện. "Ông hôn hít gì thế?" Nó say nên hoa mắt đấy. Tôi bảo nó, thà tôi hôn con gà tây còn hơn hôn Mác-pha. Mà tôi có vợ rồi, tôi bảo, đồ ngốc. Buồn cười quá!

— Ai làm ông buồn cười thế? Cha giáo dạy giáo lý bước lại gần A-khi-nê-ép hỏi.

— Van-kin ấy ạ. Con đứng trong bếp, cha biết đấy, nhìn con cá tầm…

Và cứ thế. Chỉ chừng nửa giờ sau, khách khứa đã ai cũng biết chuyện con cá tầm và Van-kin.

"Giờ thì cứ để nó kể cho họ nghe! A-khi-nê-ép xoa tay nghĩ. Cứ việc! Nó vừa mở miệng kể, là người ta bảo ngay: Thôi đi, đồ ngốc, đừng nói nhảm nữa! Chúng tôi biết hết rồi!"

Và A-khi-nê-ép yên tâm đến mức vui quá uống thêm bốn ly. Ăn khuya xong, đưa đôi tân hôn về phòng, ông về phòng mình, ngủ ngon như một đứa trẻ chẳng có tội tình gì. Đến hôm sau ông đã chẳng còn nhớ gì chuyện con cá tầm nữa.

Nhưng than ôi! Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên. Cái lưỡi độc đã làm cái việc độc của nó, và mưu mẹo của A-khi-nê-ép chẳng giúp gì được ông! Đúng một tuần sau, cụ thể là vào thứ Tư, sau giờ học thứ ba, khi A-khi-nê-ép đang đứng giữa phòng giáo viên bàn về những thói hư của cậu học trò Vư-xê-kin, thì ông hiệu trưởng bước tới gọi ông ra một góc.

— Thế này, thầy Xéc-gây Ca-pi-tô-nứt ạ, ông hiệu trưởng nói. Thầy thứ lỗi cho… Đây không phải việc của tôi, nhưng dù sao tôi cũng phải nói cho thầy hiểu… Đó là bổn phận của tôi… Thầy biết đấy, người ta đồn rằng thầy đang chung sống với cái… với chị nấu bếp… Đó không phải việc của tôi, nhưng mà… Thầy cứ sống với chị ta, cứ hôn hít… muốn gì thì tuỳ, nhưng xin thầy đừng để lộ liễu như thế! Tôi xin thầy! Đừng quên thầy là nhà giáo!

A-khi-nê-ép lạnh toát người, chết sững. Như bị cả một đàn ong đốt cùng lúc, như bị dội nước sôi, ông đi về nhà. Đi đường mà ông tưởng như cả thành phố đang nhìn mình như nhìn một kẻ bị bôi hắc ín. Ở nhà, một tai hoạ mới đang chờ ông.

— Sao chẳng ăn uống gì thế hả? Trong bữa trưa, vợ ông hỏi. Đang nghĩ gì đấy? Nghĩ chuyện yêu đương hả? Nhớ con Mác-phu-sa chứ gì? Tôi biết hết rồi, đồ dê cụ nhà ông! Người tốt đã mở mắt cho tôi rồi! Hừ-ừ-ừ… đồ man rợ!

Rồi bốp một cái vào má ông!

Ông đứng dậy khỏi bàn, chân như không chạm đất, chẳng mũ chẳng áo khoác, lê bước đến nhà Van-kin. Ông gặp Van-kin ở nhà.

— Đồ khốn nạn! A-khi-nê-ép nói với Van-kin. Sao mày lại bôi bùn lên mặt tao trước cả thiên hạ? Sao mày lại vu khống tao?

— Vu khống gì? Ông bịa ra cái gì thế!

— Thế ai đi đồn nhảm là tao hôn Mác-pha? Mày định bảo không phải mày à? Không phải mày à, đồ cướp?

Van-kin chớp chớp, nháy nháy bằng từng thớ thịt trên khuôn mặt đã dày dạn của mình, ngước mắt nhìn lên bức thánh tượng mà nói:

— Xin Chúa trừng phạt tôi! Cho mắt tôi nổ tung, cho tôi chết tươi, nếu tôi nói một lời nào về ông! Cho tôi mất cả mồ cả mả! Cho tôi mắc dịch tả cũng còn chưa đáng!..

Sự thành thật của Van-kin không thể nghi ngờ được. Rõ ràng không phải anh ta đồn.

"Nhưng mà ai? Ai cơ chứ? A-khi-nê-ép nghĩ ngợi, điểm lại trong trí nhớ tất cả những người quen, tay đấm đấm vào ngực. Ai cơ chứ?"

Ai cơ chứ? Chúng tôi cũng xin hỏi bạn đọc như thế…

— Hết —