Nàng Lai-li chung tình

Ngày xưa có một ông vua tên là vua Đan-tan, có rất nhiều tiền bạc, quân lính và ngựa. Vua có một người con trai duy nhất là hoàng tử Mát-nun, một cậu bé khôi ngô, răng trắng, môi đỏ, mắt xanh, má hồng, tóc đỏ và nước da trắng. Cậu rất thích chơi với con trai quan tể tướng là Hu-xên Ma-ha-mát trong khu vườn của vua Đan-tan. Khu vườn rộng lắm, đầy hoa thơm quả ngọt và cây cối. Hai cậu thường mang dao nhỏ ra vườn, cắt trái cây mà ăn. Vua Đan-tan mời thầy về dạy hai cậu đọc và viết.

Một hôm, khi cả hai đã thành hai chàng trai khoẻ mạnh, hoàng tử Mát-nun thưa với cha:

— Con với Hu-xên Ma-ha-mát muốn đi săn.

Vua cho đi. Thế là hai chàng sửa soạn ngựa và mọi thứ cần cho cuộc săn, rồi lên đường sang xứ Pha-la-na. Dọc đường hai chàng vừa đi vừa săn, nhưng chỉ gặp toàn chó rừng với chim chóc.

Vua xứ Pha-la-na tên là Mun-xúc. Vua có một cô con gái tên là Lai-li, đẹp lắm, mắt nâu, tóc đen.

Một đêm, ít lâu trước khi hoàng tử Mát-nun tới nước của cha nàng, trong lúc nàng ngủ, Thượng đế sai một thiên thần đội lốt người tới báo với nàng rằng nàng sẽ lấy hoàng tử Mát-nun chứ không lấy ai khác, đó là lệnh của Thượng đế. Thức dậy, Lai-li kể với cha chuyện thiên thần tới trong giấc ngủ, nhưng vua cha chẳng để tâm. Từ đó nàng cứ lặp đi lặp lại:

— Mát-nun, Mát-nun. Em muốn Mát-nun.

Ngoài câu ấy nàng chẳng nói gì khác. Ngay cả lúc ngồi ăn, nàng cũng cứ nói:

— Mát-nun, Mát-nun. Em muốn Mát-nun.

Vua cha bực lắm:

— Mát-nun là đứa nào? Có ai nghe nói tới cái tên Mát-nun bao giờ đâu?

— Đó là người con sẽ lấy làm chồng. Thượng đế đã truyền cho con không được lấy ai ngoài Mát-nun.

Nàng đã gần như hoá dại.

Trong lúc ấy Mát-nun và Hu-xên Ma-ha-mát tới xứ Pha-la-na săn bắn. Hai chàng đang cưỡi ngựa dạo quanh thì Lai-li cũng cưỡi ngựa ra ngoài hóng gió, đi ngay sau lưng họ. Lúc nào nàng cũng nói:

— Mát-nun, Mát-nun. Em muốn Mát-nun.

Hoàng tử nghe thấy, quay lại hỏi:

— Ai gọi ta đấy?

Lai-li nhìn chàng, và vừa thấy chàng, nàng đã đem lòng yêu say đắm. Nàng nghĩ thầm: "Chắc chắn đây là hoàng tử Mát-nun mà Thượng đế bảo mình sẽ lấy làm chồng." Nàng về thưa với cha:

— Cha ơi, con muốn lấy chàng hoàng tử vừa tới nước mình. Con biết chàng chính là hoàng tử Mát-nun con sẽ lấy.

— Được rồi, con sẽ được lấy người ấy, vua Mun-xúc bảo. Mai ta sẽ hỏi cậu ta.

Lai-li bằng lòng chờ, dù trong lòng sốt ruột lắm. Nhưng tình cờ đêm ấy hoàng tử lại rời khỏi xứ Pha-la-na. Hay tin chàng đã đi, Lai-li phát điên hẳn. Cha nói, mẹ nói, người hầu nói, nàng chẳng nghe một lời nào, cứ thế bỏ vào rừng, đi từ rừng này sang rừng khác, càng lúc càng xa quê nhà. Lúc nào nàng cũng nói: "Mát-nun, Mát-nun. Em muốn Mát-nun." Nàng lang thang như thế suốt mười hai năm.

Hết mười hai năm, nàng gặp một ông thầy tu khổ hạnh. Thật ra đó là một thiên thần, nhưng nàng không biết. Ông hỏi:

— Sao lúc nào cô cũng nói "Mát-nun, Mát-nun, em muốn Mát-nun" thế?

— Tôi là con gái vua xứ Pha-la-na. Tôi muốn tìm hoàng tử Mát-nun. Ông chỉ cho tôi nước của chàng ở đâu.

— Tôi nghĩ cô chẳng bao giờ tới được đâu. Nước ấy xa đây lắm, phải vượt qua nhiều con sông mới tới.

Nhưng Lai-li bảo nàng chẳng quản, nàng phải gặp hoàng tử Mát-nun.

— Thôi được, ông thầy tu nói. Khi tới sông Ba-gi-ra-thi, cô sẽ thấy một con cá to, loài cá Rô-hu. Cô phải nhờ nó chở tới nước của hoàng tử Mát-nun, không thì chẳng bao giờ cô tới được.

Nàng đi mãi, đi mãi, cuối cùng tới sông Ba-gi-ra-thi. Ở đó có một con cá to tướng, cá Rô-hu. Nàng vừa tới nơi thì nó đang ngáp, nàng liền nhảy tót qua họng nó vào trong bụng. Lúc nào nàng cũng nói: "Mát-nun, Mát-nun." Cá Rô-hu hoảng quá, bơi xuôi dòng nhanh hết sức. Dần dần nó mệt, bơi chậm lại, một con quạ bay tới đậu trên lưng nó, kêu "quạ, quạ". Con cá tội nghiệp bảo:

— Ôi, bác Quạ ơi, bác xem giùm trong bụng tôi có cái gì mà kêu ầm ĩ thế.

— Được, quạ nói. Cậu há miệng thật to ra, tôi bay xuống xem.

Cá Rô-hu há miệng, quạ bay xuống, nhưng chui lên lại ngay:

— Trong bụng cậu có một con quỷ La-sát.

Nói rồi quạ bay mất. Tin ấy chẳng làm con cá tội nghiệp yên lòng chút nào. Nó cứ bơi, bơi mãi, tới nước của hoàng tử Mát-nun thì dừng lại. Có một con chó rừng xuống sông uống nước. Cá Rô-hu hỏi:

— Ôi, anh chó rừng ơi, anh bảo giùm trong bụng tôi có cái gì.

— Tôi biết làm sao được? Không chui vào trong thì tôi thấy làm sao.

Cá Rô-hu há miệng thật to, chó rừng nhảy tọt xuống họng. Nhưng nó chui lên lại ngay, mặt mày sợ hãi:

— Trong bụng cậu có một con quỷ La-sát. Tôi không chạy nhanh thì nó ăn thịt tôi mất.

Rồi nó cắm đầu chạy. Sau chó rừng tới một con rắn khổng lồ. Cá bảo:

— Ôi, anh làm ơn bảo tôi trong bụng tôi có cái gì, nó cứ lục cục mãi, lại cứ nói "Mát-nun, Mát-nun, em muốn Mát-nun".

— Há miệng to ra, tôi chui xuống xem nó là cái gì.

Rắn chui xuống. Lên tới nơi, rắn bảo:

— Trong bụng cậu có một con quỷ La-sát. Nhưng nếu cậu để tôi rạch bụng cậu ra, nó sẽ ra ngoài.

— Rạch thế thì tôi chết mất.

— Ồ không, cậu không chết đâu. Tôi sẽ cho cậu một thứ thuốc, uống vào là lành ngay.

Cá đồng ý. Rắn lấy dao rạch bụng nó ra, và Lai-li nhảy ra ngoài.

Lúc ấy nàng đã già lắm rồi. Mười hai năm lang thang trong rừng, mười hai năm sống trong bụng cá Rô-hu, nàng chẳng còn xinh đẹp, răng rụng hết cả. Rắn cõng nàng trên lưng vào đất liền rồi đặt nàng xuống. Nàng cứ đi mãi, đi mãi, tới công đường nơi hoàng tử Mát-nun đang ngồi. Có mấy người nghe nàng kêu: "Mát-nun, Mát-nun, em muốn Mát-nun", bèn hỏi nàng muốn gì.

— Tôi muốn gặp hoàng tử Mát-nun.

Họ vào thưa với hoàng tử Mát-nun:

— Có một bà lão ở ngoài bảo muốn gặp ngài.

— Ta không rời chỗ này được. Đưa bà ấy vào đây.

Họ dẫn nàng vào, hoàng tử hỏi nàng muốn gì.

— Em muốn lấy chàng. Hai mươi bốn năm trước chàng tới xứ của cha em, vua xứ Pha-la-na, khi ấy em đã muốn lấy chàng. Nhưng chàng bỏ đi, không cưới em. Thế là em phát điên, lang thang suốt bao nhiêu năm trời để tìm chàng.

— Vậy cũng được, hoàng tử Mát-nun nói.

— Chàng hãy cầu Thượng đế cho cả hai ta trẻ lại, rồi ta sẽ cưới nhau.

Hoàng tử cầu Thượng đế, và Thượng đế bảo chàng:

— Ngươi chạm vào áo của Lai-li, áo sẽ bắt lửa. Khi áo cháy, nàng và ngươi sẽ trẻ lại.

Chàng chạm vào áo Lai-li, áo bốc cháy, thế là nàng và chàng trẻ lại. Người ta mở tiệc linh đình, hai người cưới nhau, rồi cùng sang xứ Pha-la-na thăm cha mẹ nàng.

Cha mẹ Lai-li khóc thương con nhiều đến nỗi mù cả hai mắt. Vua cha lúc nào cũng gọi: "Lai-li, Lai-li, Lai-li." Thấy cha mẹ mù loà, Lai-li cầu Thượng đế cho cha mẹ sáng mắt lại, và Thượng đế cho. Vừa trông thấy con, hai ông bà ôm chầm lấy nàng mà hôn, rồi lại làm đám cưới thêm một lần nữa giữa tưng bừng hội hè. Hoàng tử Mát-nun và Lai-li ở lại với vua Mun-xúc và hoàng hậu ba năm, rồi trở về với vua Đan-tan, sống hạnh phúc bên cha một thời gian.

Hai người thường đi săn, lại hay đi từ nước này sang nước khác hóng gió cho vui.

Một hôm hoàng tử Mát-nun bảo Lai-li:

— Ta đi xuyên qua khu rừng này đi.

— Không, không. Nếu đi qua khu rừng này, em sẽ gặp hoạ.

Nhưng hoàng tử Mát-nun cười, cứ thế đi vào rừng. Trong lúc hai người đang đi, Thượng đế nghĩ: "Ta muốn biết hoàng tử Mát-nun yêu vợ tới mức nào. Nếu nàng chết, nó có đau buồn lắm không? Nó có lấy vợ khác không? Để ta xem." Thế là Thượng đế sai một thiên thần đội lốt thầy tu vào rừng. Thiên thần tới bên Lai-li, ném một nắm bột vào mặt nàng, lập tức nàng ngã xuống đất thành một đống tro.

Thấy nàng Lai-li yêu dấu hoá thành một nhúm tro, hoàng tử Mát-nun đau đớn khôn nguôi. Chàng đi thẳng về nhà cha, suốt một thời gian dài, rất dài, không ai an ủi được chàng. Rất nhiều năm sau chàng mới vui vẻ trở lại, lại cùng Hu-xên Ma-ha-mát ra dạo trong khu vườn đẹp của cha. Vua Đan-tan muốn con lấy vợ khác, nhưng hoàng tử thưa:

— Con chỉ lấy Lai-li làm vợ thôi. Con không lấy người đàn bà nào khác.

— Làm sao con lấy Lai-li được nữa? Lai-li chết rồi. Nàng sẽ chẳng bao giờ trở về với con.

— Vậy thì con không lấy vợ nữa.

Trong lúc ấy Lai-li vẫn ở trong khu rừng nơi nàng đã hoá thành một nhúm tro. Mát-nun vừa đi khỏi, ông thầy tu đã nhặt nắm tro, làm cho thật sạch, rồi trộn đất với nước vào tro, nặn thành hình một người đàn bà. Thế là Lai-li có lại hình người, và Thượng đế thổi sự sống vào đó. Nhưng Lai-li lại thành một bà lão gớm guốc, mũi dài thật dài, răng như răng nanh, giống hệt bà lão bước ra từ bụng cá Rô-hu ngày trước, chỉ khác mỗi bộ răng. Nàng sống trong rừng, chẳng ăn chẳng uống, cứ nói mãi:

— Mát-nun, Mát-nun. Em muốn Mát-nun.

Cuối cùng vị thiên thần từng đội lốt thầy tu ném bột vào nàng thưa với Thượng đế:

— Để người đàn bà này ngồi trong rừng khóc mãi khóc mãi "Mát-nun, Mát-nun, em muốn Mát-nun", chẳng ăn chẳng uống gì thì được ích gì? Xin cho con đưa nàng tới chỗ hoàng tử Mát-nun.

— Được, Thượng đế phán. Ngươi cứ đưa đi. Nhưng dặn nàng rằng nếu Mát-nun thấy nàng mà sợ thì nàng không được nói với nó. Mà nếu nó thấy nàng mà sợ, ngày hôm sau nàng sẽ hoá thành một con chó nhỏ lông trắng. Lúc ấy nàng phải vào cung, và chỉ khi nào hoàng tử Mát-nun thương nàng, cho nàng ăn thức ăn của chính mình, cho nàng ngủ trên giường của mình, nàng mới lấy lại được hình người.

Thiên thần lại đội lốt thầy tu tới gặp Lai-li, đưa nàng tới khu vườn của vua Đan-tan rồi bảo:

— Giờ đây, lệnh của Thượng đế là nàng phải ở lại chỗ này chờ tới khi hoàng tử Mát-nun ra dạo vườn, rồi nàng mới được ra mặt. Nhưng nếu chàng sợ nàng thì nàng không được nói với chàng. Mà nếu chàng sợ nàng, ngày hôm sau nàng sẽ hoá thành một con chó nhỏ lông trắng.

Rồi thiên thần dặn nàng khi làm chó nhỏ thì phải làm những gì để lấy lại hình người.

Lai-li ở lại trong vườn, nấp trong đám cỏ cao, chờ tới lúc hoàng tử Mát-nun và Hu-xên Ma-ha-mát ra dạo. Giờ vua Đan-tan đã già lắm. Hu-xên Ma-ha-mát thật ra chỉ bằng tuổi hoàng tử, nhưng trông già hơn nhiều, vì hoàng tử đã được trẻ lại hồi cưới Lai-li.

Hoàng tử Mát-nun và con trai quan tể tướng dạo trong vườn, hái trái cây như hồi còn bé, chỉ có điều giờ họ cắn bằng răng chứ không cắt bằng dao. Đang mải ăn một quả và trò chuyện với Hu-xên Ma-ha-mát, Mát-nun quay sang thì thấy Lai-li đang đi sau lưng con trai quan tể tướng.

— Ôi, nhìn kìa, nhìn kìa! Chàng kêu lên. Xem cái gì đang theo sau cậu kia! Quỷ La-sát, hay một con yêu, ta chắc chắn nó sắp ăn thịt chúng ta.

Lai-li nhìn chàng bằng cả đôi mắt van lơn, run rẩy vì già yếu và vì nóng lòng. Nhưng thế chỉ càng làm Mát-nun sợ hơn.

— Quỷ La-sát, quỷ La-sát!

Chàng kêu lên rồi cùng con trai quan tể tướng chạy vội về cung. Trong lúc hai người bỏ chạy, Lai-li biến vào rừng. Hai chàng chạy tới chỗ vua Đan-tan, Mát-nun tâu rằng trong vườn có quỷ La-sát hay một con yêu tới ăn thịt họ.

— Vớ vẩn, vua cha bảo. Ai đời hai người đàn ông lớn tướng lại sợ một bà vú già hay một ông thầy tu đến thế! Mà dù có là quỷ La-sát thật, nó cũng chẳng ăn thịt các con.

Thật ra vua Đan-tan chẳng tin Mát-nun trông thấy gì cả, cho tới khi Hu-xên Ma-ha-mát thưa rằng hoàng tử nói hoàn toàn đúng sự thật. Người ta lục soát khắp vườn tìm bà lão ghê gớm ấy nhưng chẳng thấy gì, và vua Đan-tan bảo con thật ngớ ngẩn mới sợ đến thế. Dù vậy, từ đó hoàng tử Mát-nun không dám ra vườn dạo nữa.

Hôm sau Lai-li hoá thành một con chó nhỏ xinh xắn, và trong lốt ấy, nàng vào cung. Chẳng mấy chốc hoàng tử Mát-nun đã rất quý nó. Nó theo chàng khắp nơi, theo chàng đi săn, giúp chàng bắt thú. Hoàng tử Mát-nun cho nó ăn sữa, ăn bánh, chàng ăn gì cho nó ăn nấy, và đêm đến con chó nhỏ ngủ trên giường chàng.

Nhưng một đêm con chó nhỏ biến mất, nằm ở chỗ của nó là bà lão bé nhỏ từng làm chàng sợ hết hồn trong vườn. Lần này hoàng tử Mát-nun tin chắc bà ta là quỷ La-sát, là yêu quái, là thứ gì ghê gớm tới ăn thịt mình. Chàng sợ hãi kêu lên:

— Bà muốn gì? Ôi, đừng ăn thịt tôi, đừng ăn thịt tôi!

Lai-li đáng thương đáp:

— Chàng không nhận ra em sao? Em là Lai-li, vợ chàng đây, em muốn lấy chàng. Chàng không nhớ sao, chàng cứ nhất định đi qua khu rừng ấy dù em van mãi van mãi, em đã bảo chàng rằng em sẽ gặp hoạ. Rồi một ông thầy tu tới ném bột vào mặt em, và em thành một đống tro. Nhưng Thượng đế đã cho em sống lại, đưa em tới đây, sau khi em ở trong rừng rất lâu, rất lâu, khóc thương chàng. Giờ em phải làm một con chó nhỏ. Nhưng nếu chàng lấy em, em sẽ không phải làm chó nữa.

Nhưng Mát-nun bảo:

— Làm sao ta lấy một bà già như bà được? Làm sao bà là Lai-li được? Ta chắc chắn bà là quỷ La-sát hay yêu quái tới ăn thịt ta.

Và chàng sợ run lên.

Sáng ra bà lão lại hoá thành con chó nhỏ. Hoàng tử tới kể hết mọi chuyện với cha.

— Bà già! Bà già! Lúc nào cũng bà già! Vua cha nói. Con chẳng nghĩ tới cái gì khác ngoài bà già. Một người đàn ông khoẻ mạnh như con sao lại dễ sợ hãi đến thế?

Nhưng thấy con mình sợ thật, tin thật rằng đêm nay bà lão sẽ quay lại, vua bèn khuyên con nói với bà ta: "Nếu bà biến lại được thành một cô gái trẻ thì ta sẽ lấy bà. Một bà già như bà thì làm sao ta lấy được?"

Đêm ấy, trong lúc chàng nằm run rẩy trên giường, bà lão bé nhỏ lại nằm ở chỗ con chó, khóc:

— Mát-nun, Mát-nun, em muốn lấy chàng. Em đã yêu chàng suốt bao năm dài đằng đẵng. Hồi em còn là cô gái nhỏ ở nước cha em, em đã biết chàng, dù chàng chẳng biết gì về em. Lẽ ra khi ấy ta đã cưới nhau, nếu chàng không bỏ đi đột ngột như thế. Rồi bao năm dài đằng đẵng, em đi theo chàng.

— Thôi được, Mát-nun nói. Nếu bà biến lại được thành một cô gái trẻ, ta sẽ lấy bà.

— Ồ, dễ thôi. Thượng đế sẽ cho em trẻ lại. Hai ngày nữa chàng hãy ra vườn, chàng sẽ thấy một quả rất đẹp. Chàng phải hái nó, mang về phòng, tự tay bổ ra thật nhẹ nhàng. Chàng không được bổ nó lúc có cha chàng hay bất cứ ai bên cạnh, mà phải bổ lúc chỉ có một mình, vì em sẽ nằm trong quả mà không có lấy một mảnh áo trên người.

Sáng ra Lai-li lại mang lốt con chó nhỏ, biến mất trong vườn.

Hoàng tử Mát-nun kể hết với cha, vua bảo con cứ làm đúng như bà lão dặn. Hai ngày sau, chàng và con trai quan tể tướng ra dạo vườn, thấy một quả to, đỏ thắm, đẹp tuyệt.

— Ôi, hoàng tử thốt lên, không biết vợ ta có ở trong quả ấy không.

Hu-xên Ma-ha-mát giục chàng hái xuống xem, nhưng chàng không chịu hái trước khi thưa với cha. Vua bảo:

— Chắc chắn là quả ấy rồi. Đi hái đi.

Mát-nun quay lại vườn, bẻ quả khỏi cuống, rồi bảo cha:

— Cha vào phòng với con lúc con bổ quả. Con không dám bổ một mình, có khi bên trong lại là quỷ La-sát ăn thịt con.

— Không được, vua Đan-tan bảo. Con nhớ đấy, Lai-li sẽ không có áo mặc. Con phải vào một mình. Còn nếu rốt cuộc trong quả có quỷ La-sát thì con cũng đừng sợ, ta sẽ đứng ngay ngoài cửa, con chỉ cần gọi to là ta vào ngay, quỷ chẳng ăn thịt con được đâu.

Mát-nun cầm quả bắt đầu bổ ra, tay run lẩy bẩy, vì chàng sợ lắm. Vừa bổ xong, Lai-li từ trong quả bước ra, trẻ trung và đẹp gấp bội so với bất cứ lúc nào trước đây. Thấy vẻ đẹp tuyệt trần của nàng, Mát-nun ngã ngửa ra sàn, ngất lịm.

Lai-li tháo chiếc khăn xếp trên đầu chàng, quấn quanh người như một tấm sa-ri, vì nàng chẳng có áo. Rồi nàng gọi vua Đan-tan vào, buồn bã thưa:

— Sao Mát-nun lại ngã ra thế này? Sao chàng không nói với con? Trước đây chàng chẳng bao giờ sợ con, chàng đã thấy con bao nhiêu lần rồi.

— Vì con đẹp quá đấy. Con đẹp hơn ngày trước nhiều, nhiều lắm. Nhưng nó sẽ vui sướng ngay thôi.

Rồi vua lấy nước, hai người rửa mặt cho Mát-nun, cho chàng uống, chàng ngồi dậy được.

— Sao chàng lại ngất? Lai-li hỏi. Chàng không thấy em là Lai-li sao?

— Ôi, ta thấy nàng là Lai-li đã về với ta. Nhưng mắt nàng giờ đẹp lạ lùng quá, ta nhìn mà ngất đi.

Thế là cả nhà vui mừng khôn xiết. Vua Đan-tan cho đánh hết trống trong thành, cho tấu hết các loại đàn sáo, mở một tiệc cưới linh đình, ban quà cho người hầu, phát gạo và cơ man nào là tiền cho các thầy tu.

Sau một thời gian sống rất hạnh phúc, hoàng tử Mát-nun và vợ lại đi hóng gió. Hai người cưỡi chung một con ngựa, chỉ mang theo một người giữ ngựa. Tới một vương quốc khác, họ gặp một khu vườn tuyệt đẹp.

— Ta phải vào khu vườn kia xem mới được, Mát-nun nói.

— Không, không. Đó là vườn của một ông vua xấu, vua Chum-man Ba-xa, một kẻ rất độc ác.

Nhưng Mát-nun cứ nhất định vào. Lai-li nói gì chàng cũng không nghe, chàng xuống ngựa ngắm hoa. Trong lúc chàng đang ngắm hoa, Lai-li thấy Chum-man Ba-xa đi về phía họ, và nàng đọc được trong mắt hắn ý định giết chồng nàng để cướp nàng. Nàng bảo Mát-nun:

— Đi thôi, đi thôi chàng. Đừng lại gần kẻ xấu ấy. Em nhìn thấy trong mắt hắn, em cảm thấy trong lòng, hắn sẽ giết chàng để cướp em.

— Vớ vẩn. Ta tin ông ấy là một ông vua rất tốt. Mà dù sao ta cũng đứng gần ông ấy quá rồi, chẳng đi được nữa.

— Vậy thì thà chàng bị giết còn hơn em. Vì nếu em bị giết lần thứ hai, Thượng đế sẽ không cho em sống lại nữa. Còn chàng mà bị giết thì em làm cho chàng sống lại được.

Lúc ấy Chum-man Ba-xa đã tới sát bên. Mát-nun thấy hắn trông rất vui vẻ dễ mến. Nhưng đang lúc nói chuyện với Mát-nun, hắn rút thanh mã tấu, chém đứt đầu hoàng tử chỉ bằng một nhát.

Lai-li vẫn ngồi yên trên lưng ngựa. Khi tên vua đi về phía nàng, nàng hỏi:

— Sao ngươi giết chồng ta?

— Vì ta muốn lấy nàng.

— Ngươi không lấy được ta đâu.

— Ta lấy được.

— Vậy thì lấy đi, Lai-li bảo.

Thế là hắn đến sát bên, chìa tay toan nắm tay nàng để nhấc nàng xuống ngựa. Nhưng nàng thò tay vào túi, rút ra một con dao bé xíu, dài chỉ bằng bề ngang bàn tay nàng. Thế mà chỉ trong chớp mắt con dao duỗi ra dài ơi là dài! Rồi Lai-li vung tay, vung con dao dài thật dài một vòng rộng, và chỉ một nhát chạm, đầu Chum-man Ba-xa rơi xuống.

Lai-li trượt xuống ngựa, đi tới bên xác Mát-nun. Nàng rạch ngón tay út của mình, rạch thẳng từ đầu móng xuống tận lòng bàn tay, máu từ đó trào ra như một thứ thuốc thần. Nàng đặt đầu Mát-nun trở lại trên vai chàng, bôi máu thần khắp vết thương, và Mát-nun tỉnh dậy:

— Giấc ngủ mới ngon làm sao! Ơ kìa, ta thấy như mình ngủ mấy năm liền vậy!

Rồi chàng đứng dậy, thấy xác tên vua nằm cạnh ngựa của Lai-li.

— Cái gì thế kia?

— Đó là tên vua độc ác đã giết chàng để cướp em, đúng như em đã nói.

— Ai giết hắn?

— Em giết. Và cũng chính em làm cho chàng sống lại.

— Nàng biết cách thì làm cho người đàn ông tội nghiệp ấy sống lại đi.

— Không. Hắn là kẻ độc ác, hắn sẽ tìm cách hại chàng.

Nhưng Mát-nun cứ van nài mãi, tha thiết mãi, xin nàng cho tên vua độc ác sống lại, cuối cùng nàng bảo:

— Vậy chàng nhảy lên ngựa đi, cùng người giữ ngựa đi thật xa.

— Ta bỏ nàng lại thì nàng làm sao? Ta không bỏ nàng được.

— Em sẽ tự lo được. Nhưng kẻ này độc ác lắm, chàng mà ở gần, hắn lại giết chàng lần nữa.

Thế là Mát-nun lên ngựa, cùng người giữ ngựa đi thật xa mà chờ Lai-li. Nàng đặt đầu tên vua độc ác ngay ngắn trở lại trên vai hắn, nặn vết thương ở ngón tay cho tới khi ra một ít máu thần, rồi bôi lên chỗ lưỡi dao đã chém qua. Vừa thấy tên vua mở mắt, nàng bắt đầu chạy. Nàng chạy, chạy, chạy nhanh đến nỗi tên vua đuổi theo mà không kịp. Nàng nhảy phốc lên ngựa ngồi sau lưng chồng, hai người phi nhanh, nhanh lắm, cho tới khi về tới cung điện của vua Đan-tan.

Về tới nơi, hoàng tử Mát-nun kể hết mọi chuyện cho cha nghe. Vua cha vừa kinh hoàng vừa giận.

— Con có được người vợ như thế là phúc cho con lắm đấy. Sao con không nghe lời nàng? Không có nàng thì giờ này con đã chết rồi.

Rồi vua mở một bữa tiệc lớn để tạ ơn trời cho con được bình an, phát rất nhiều, rất nhiều tiền cho các thầy tu. Vua quý Lai-li vô cùng, thương nàng hết mực, làm gì cho nàng cũng thấy chưa đủ. Vua xây cho nàng và con trai một toà cung điện lộng lẫy, đất đai rộng rãi bao quanh, vườn tược tuyệt đẹp, lại cho họ thật nhiều của cải, cả đám người hầu đông đúc. Nhưng vua không cho ai ngoài đám người hầu của họ vào vườn và cung điện ấy, cũng không cho Mát-nun ra ngoài, không cho cả Lai-li ra ngoài. Vua Đan-tan bảo:

— Lai-li đẹp quá, biết đâu lại có kẻ giết con ta để cướp nàng đi.

— Hết —