Quả pháo thăng thiên phi thường

Hoàng tử sắp cưới vợ, cả nước tưng bừng hân hoan. Chàng đã đợi cô dâu suốt một năm trời, và cuối cùng nàng đã tới. Nàng là một công chúa nước Nga, ngồi xe trượt tuyết sáu con tuần lộc kéo, đi suốt từ xứ Phần Lan sang. Chiếc xe trượt có hình một con thiên nga vàng lớn, và nằm giữa hai cánh thiên nga là chính cô công chúa nhỏ. Chiếc áo choàng lông chồn trắng dài chấm gót, trên đầu đội một chiếc mũ nhỏ bằng lụa bạc. Nàng trắng xanh như toà Cung Điện Tuyết nơi nàng sống từ thuở nào tới giờ. Trắng xanh đến nỗi khi xe nàng đi qua phố, ai cũng lấy làm lạ. Người ta reo lên: "Nàng như một bông hồng trắng!" Rồi họ ném hoa từ trên ban công xuống người nàng.

Hoàng tử đứng đợi đón nàng ở cổng lâu đài. Chàng có đôi mắt tím mơ màng, mái tóc như vàng ròng. Thấy nàng, chàng quỳ một gối xuống, hôn tay nàng.

Chàng thì thầm: "Chân dung nàng đã đẹp, nhưng nàng còn đẹp hơn chân dung." Cô công chúa nhỏ đỏ bừng mặt.

Một cậu thị đồng trẻ nói với người bên cạnh: "Lúc nãy nàng như bông hồng trắng, giờ thì nàng như bông hồng đỏ." Cả triều đình thích thú vô cùng.

Suốt ba ngày sau đó, ai đi đâu cũng nói: "Hồng trắng, hồng đỏ, hồng đỏ, hồng trắng." Nhà vua ra lệnh tăng gấp đôi lương cho cậu thị đồng. Vì cậu vốn chẳng được đồng lương nào, nên việc này cũng chẳng giúp gì nhiều cho cậu, nhưng ai cũng coi đó là một vinh dự lớn, và tin ấy được đăng trang trọng trên Công báo Triều đình.

Hết ba ngày thì cử hành hôn lễ. Đó là một buổi lễ huy hoàng. Cô dâu chú rể tay trong tay bước đi dưới chiếc lọng nhung tím thêu những hạt ngọc trai nhỏ. Sau đó là đại yến kéo dài năm tiếng đồng hồ. Hoàng tử và Công chúa ngồi ở đầu đại sảnh, cùng uống chung một chiếc cốc pha lê trong vắt. Chỉ những người yêu nhau thật lòng mới uống được bằng chiếc cốc này, vì nếu đôi môi giả dối chạm vào, nó sẽ xám xịt, mờ đục như có mây.

Cậu thị đồng nhỏ nói: "Rõ ràng là họ yêu nhau. Rõ như pha lê!" Thế là nhà vua lại tăng gấp đôi lương cho cậu lần nữa. Cả triều đình kêu lên: "Vinh dự biết bao!"

Sau tiệc là dạ vũ. Cô dâu chú rể sẽ cùng nhảy điệu múa Hoa Hồng, và nhà vua đã hứa sẽ thổi sáo. Vua thổi dở tệ, nhưng chẳng ai dám nói ra, vì ngài là vua. Thật ra ngài chỉ biết có hai điệu, mà chẳng bao giờ chắc mình đang thổi điệu nào. Nhưng chẳng sao, vì ngài làm gì thì mọi người cũng reo lên: "Tuyệt quá! Tuyệt quá!"

Mục cuối cùng trong chương trình là một màn bắn pháo hoa lớn, đúng nửa đêm sẽ đốt. Công chúa nhỏ chưa từng thấy pháo hoa bao giờ, nên nhà vua đã ra lệnh cho ông Thợ Pháo Hoàng gia phải có mặt trong ngày cưới của nàng.

Một buổi sáng, đang dạo trên sân thượng, nàng hỏi Hoàng tử: "Pháo hoa trông thế nào hả chàng?"

Nhà vua vốn xưa nay hay trả lời thay những câu người ta hỏi người khác, liền đáp: "Pháo hoa giống như cực quang phương bắc, có điều tự nhiên hơn nhiều. Riêng ta thì ta thích pháo hoa hơn sao trời, vì lúc nào cũng biết chắc khi nào nó hiện ra, mà nó lại hay như tiếng sáo của chính ta. Con nhất định phải xem."

Thế là ở cuối vườn ngự, người ta dựng một cái giá lớn. Ông Thợ Pháo Hoàng gia vừa xếp mọi thứ vào đúng chỗ, đám pháo hoa đã bắt đầu trò chuyện với nhau.

Một cậu Pháo Tép bé tí reo lên: "Thế giới đẹp thật đấy. Nhìn những bông uất kim hương vàng kia kìa. Ôi chao, giá có là pháo thật thì cũng không đẹp hơn được. Tôi mừng là đã được đi đây đi đó. Đi nhiều mở mang đầu óc ghê lắm, lại xoá sạch mọi thành kiến."

Một cây Pháo Nến to đùng nói: "Vườn ngự đâu phải là thế giới, đồ Pháo Tép ngốc nghếch. Thế giới rộng mênh mông, cậu phải đi mất ba ngày mới xem hết được."

Một cô Pháo Bánh Xe trầm tư thốt lên: "Nơi nào mình yêu thì nơi ấy là thế giới của mình." Hồi trẻ cô từng phải lòng một cái hộp gỗ thông cũ, và vẫn tự hào về trái tim tan vỡ của mình. "Nhưng tình yêu giờ hết thời rồi, các nhà thơ đã giết chết nó. Họ viết về nó nhiều quá, đến nỗi chẳng ai tin họ nữa, mà tôi cũng chẳng lấy làm lạ. Tình yêu thật thì đau khổ và lặng im. Chính tôi ngày trước cũng từng... Nhưng thôi, giờ chẳng còn quan trọng nữa. Chuyện tình lãng mạn là chuyện của quá khứ rồi."

Pháo Nến nói: "Vớ vẩn! Chuyện tình lãng mạn không bao giờ chết. Nó như mặt trăng, sống mãi mãi. Ví như cô dâu chú rể đây, họ yêu nhau tha thiết lắm. Sáng nay tôi nghe kể hết về họ từ một ống giấy nâu, tình cờ ở chung ngăn kéo với tôi, cậu ta biết đủ mọi tin mới nhất trong triều."

Nhưng Pháo Bánh Xe lắc đầu. Cô thì thầm: "Lãng mạn chết rồi, lãng mạn chết rồi, lãng mạn chết rồi." Cô thuộc loại người tin rằng cứ nói đi nói lại một điều thật nhiều lần thì cuối cùng nó sẽ thành thật.

Bỗng có tiếng ho khan, khô khốc vang lên. Cả bọn quay lại nhìn.

Tiếng ho phát ra từ một quả Pháo Thăng Thiên cao lêu nghêu, vẻ mặt kiêu kỳ, buộc ở đầu một cây que dài. Lần nào sắp lên tiếng nhận xét điều gì, anh ta cũng ho trước một tiếng cho người ta chú ý.

Anh ta nói: "E hèm! E hèm!" Cả bọn lắng nghe, trừ cô Pháo Bánh Xe tội nghiệp vẫn đang lắc đầu lẩm bẩm: "Lãng mạn chết rồi."

Một chú Pháo Nổ hô lên: "Trật tự! Trật tự!" Chú cũng hơi là dân chính trị, xưa nay vẫn đóng vai quan trọng trong các kỳ bầu cử ở địa phương, nên biết dùng đúng những từ ngữ của nghị trường.

Pháo Bánh Xe thì thầm: "Chết hẳn rồi." Rồi cô ngủ thiếp đi.

Đợi cho im phăng phắc, Pháo Thăng Thiên ho thêm tiếng thứ ba rồi mới bắt đầu. Anh ta nói rất chậm, rành rọt từng tiếng, như đang đọc hồi ký cho người ta chép, và lúc nào cũng nhìn qua vai người mình đang nói chuyện. Tóm lại, phong thái anh ta sang trọng hết chỗ nói.

Anh ta nhận xét: "Hoàng tử thật may mắn, cưới vợ đúng vào cái ngày người ta đốt ta lên. Thật tình, có sắp đặt từ trước cũng không thể hay hơn cho cậu ta được. Nhưng mà các hoàng tử bao giờ cũng gặp may."

Cậu Pháo Tép bé tí nói: "Ơ kìa! Tôi tưởng ngược lại chứ, tôi tưởng chúng ta được đốt lên để mừng Hoàng tử."

Anh ta đáp: "Với cậu thì có thể là thế. Thật ra ta chẳng nghi ngờ gì là thế. Nhưng với ta thì khác. Ta là một quả pháo thăng thiên phi thường, con nhà phi thường. Mẹ ta là cô Pháo Bánh Xe lừng danh nhất thời bấy giờ, nổi tiếng với những vũ điệu duyên dáng. Lần ra mắt công chúng trọng đại, bà xoay tròn mười chín vòng rồi mới tắt, mỗi vòng lại tung lên không bảy ngôi sao hồng. Bà có đường kính hơn một mét, làm bằng thứ thuốc súng thượng hạng. Cha ta là một quả pháo thăng thiên như ta, gốc người Pháp. Ông bay cao đến nỗi người ta sợ ông chẳng bao giờ quay xuống nữa. Nhưng rồi ông cũng xuống, vì ông vốn tốt bụng, và ông hạ xuống thật rực rỡ trong một trận mưa vàng. Báo chí viết về màn trình diễn của ông bằng những lời ca tụng hết mực. Công báo Triều đình còn gọi ông là một chiến công của nghệ thuật pháo huê."

Một cây Pháo Sáng nói: "Pháo hoa, pháo hoa chứ. Tôi biết là pháo hoa, vì tôi thấy viết thế trên chính cái vỏ của tôi."

Pháo Thăng Thiên đáp, giọng nghiêm khắc: "Thì ta đã nói là pháo huê." Pháo Sáng thấy mình bị dập cho bẹp dí, liền quay sang bắt nạt mấy cậu Pháo Tép nhỏ, để tỏ ra mình vẫn còn là nhân vật có chút quan trọng.

Pháo Thăng Thiên nói tiếp: "Ta đang nói, ta đang nói... Ta đang nói gì nhỉ?"

Pháo Nến đáp: "Anh đang nói về anh."

"Dĩ nhiên rồi. Ta biết ta đang bàn một đề tài thú vị thì bị cắt ngang một cách thô lỗ. Ta ghét sự thô lỗ và mọi thói vô lễ, vì ta là người cực kỳ nhạy cảm. Cả thế giới này chẳng ai nhạy cảm bằng ta, ta tin chắc như thế."

Pháo Nổ hỏi Pháo Nến: "Người nhạy cảm là người thế nào?"

Pháo Nến thì thầm đáp: "Là người chân mình có mụn chai đau, nên lúc nào cũng đi giẫm lên chân người khác." Pháo Nổ suýt nổ tung vì cười.

Pháo Thăng Thiên hỏi: "Xin hỏi, cậu cười cái gì thế? Ta đâu có cười."

Pháo Nổ đáp: "Tôi cười vì tôi vui."

Pháo Thăng Thiên giận dữ nói: "Một lý do rất ích kỷ. Cậu có quyền gì mà vui? Cậu phải nghĩ đến người khác chứ. Nói đúng ra, cậu phải nghĩ đến ta. Ta thì lúc nào cũng nghĩ đến ta, và ta mong mọi người cũng làm như vậy. Đó gọi là lòng cảm thông. Đó là một đức tính đẹp, và ta có nó ở mức rất cao. Thử hình dung xem, nếu đêm nay ta có mệnh hệ gì thì đó sẽ là tai hoạ cho tất cả mọi người! Hoàng tử và Công chúa sẽ chẳng bao giờ hạnh phúc được nữa, cả cuộc hôn nhân của họ sẽ hỏng bét. Còn nhà vua, ta biết chắc ngài sẽ chẳng vượt qua nổi. Thật tình, mỗi khi ngẫm đến tầm quan trọng của địa vị mình, ta suýt rơi nước mắt."

Pháo Nến kêu lên: "Nếu anh muốn làm vui lòng người khác thì tốt nhất là giữ cho mình khô ráo."

Pháo Sáng lúc này đã phấn chấn lại, cũng nói: "Đúng thế. Đó là lẽ thường thôi mà."

Pháo Thăng Thiên phẫn nộ nói: "Lẽ thường à! Cậu quên rằng ta chẳng phải hạng tầm thường, ta là kẻ phi thường. Ồ, ai mà chẳng có lẽ thường, miễn là không có trí tưởng tượng. Nhưng ta thì có trí tưởng tượng, vì ta chẳng bao giờ nghĩ về sự vật như nó vốn là. Ta luôn nghĩ về nó như một thứ khác hẳn. Còn chuyện giữ cho mình khô ráo, rõ ràng ở đây chẳng ai biết trân trọng một tâm hồn giàu xúc cảm. May cho ta là ta chẳng thèm bận tâm. Điều duy nhất giúp người ta đứng vững trong đời là ý thức rằng mọi kẻ khác đều thua kém mình vô cùng, và đó là thứ tình cảm ta luôn vun đắp. Nhưng các người chẳng ai có trái tim cả. Các người cứ cười đùa vui vẻ, làm như thể Hoàng tử với Công chúa không phải vừa mới cưới nhau ấy."

Một chú Đèn Trời nhỏ kêu lên: "Thật tình, sao lại không chứ? Đây là dịp vui mừng nhất, và khi bay lên trời, tôi định kể hết cho các vì sao nghe. Các bạn sẽ thấy sao lấp lánh khi tôi kể với chúng về cô dâu xinh đẹp."

Pháo Thăng Thiên nói: "Chà! Cách nhìn đời mới hời hợt làm sao! Nhưng đúng như ta đoán. Trong cậu chẳng có gì cả, cậu rỗng tuếch. Này nhé, biết đâu Hoàng tử và Công chúa sẽ đến sống ở một xứ có con sông sâu. Biết đâu họ chỉ có một mụn con trai, một cậu bé tóc vàng mắt tím giống hệt Hoàng tử. Biết đâu một ngày kia cậu bé đi dạo với vú nuôi. Biết đâu bà vú ngủ quên dưới một gốc cơm cháy to. Và biết đâu cậu bé ngã xuống con sông sâu mà chết đuối. Thật là tai hoạ khủng khiếp! Tội nghiệp họ, mất đứa con trai duy nhất! Khủng khiếp quá đi mất! Ta sẽ chẳng bao giờ nguôi được."

Pháo Nến nói: "Nhưng họ có mất đứa con trai duy nhất nào đâu. Họ chẳng gặp tai hoạ gì cả."

Pháo Thăng Thiên đáp: "Ta có bảo là họ mất đâu. Ta bảo là họ có thể mất. Nếu họ mất con rồi thì còn nói thêm gì cho vô ích. Ta ghét những kẻ khóc vì sữa đã đổ. Nhưng hễ nghĩ rằng họ có thể mất đứa con trai duy nhất là ta lại xúc động vô cùng."

Pháo Sáng kêu lên: "Đúng là anh xúc động thật! Nói đúng ra, anh là kẻ làm bộ xúc động tài nhất tôi từng gặp."

Pháo Thăng Thiên nói: "Cậu là kẻ thô lỗ nhất ta từng gặp. Cậu không thể hiểu được tình bạn của ta với Hoàng tử."

Pháo Nến càu nhàu: "Ơ hay, anh có quen biết gì cậu ấy đâu."

Pháo Thăng Thiên đáp: "Ta có bảo là ta quen cậu ấy đâu. Ta dám nói nếu ta mà quen cậu ấy thì có khi ta chẳng làm bạn với cậu ấy nữa. Quen biết bạn mình là chuyện rất nguy hiểm."

Đèn Trời nói: "Thật đấy, tốt nhất là anh nên giữ cho mình khô ráo. Đó mới là điều quan trọng."

Pháo Thăng Thiên đáp: "Quan trọng với cậu thì ta chẳng nghi ngờ gì. Nhưng ta muốn khóc thì ta khóc." Rồi anh ta oà khóc thật, nước mắt chảy dọc cây que như những giọt mưa, suýt làm chết đuối hai con bọ cánh cứng nhỏ đang tính chuyện dọn về ở chung và đang tìm một chỗ khô ráo dễ chịu để làm nhà.

Pháo Bánh Xe nói: "Anh ấy hẳn có một tâm hồn lãng mạn thực sự, vì anh ấy khóc khi chẳng có gì đáng khóc cả." Rồi cô thở dài thườn thượt, nhớ về cái hộp gỗ thông.

Nhưng Pháo Nến và Pháo Sáng thì phẫn nộ lắm, cứ gào to hết cỡ: "Bịp bợm! Bịp bợm!" Chúng là những kẻ cực kỳ thực tế, hễ phản đối cái gì là gọi cái đó là bịp bợm.

Rồi mặt trăng nhô lên như một tấm khiên bạc kỳ diệu, các vì sao bắt đầu lấp lánh, tiếng nhạc từ cung điện vọng ra.

Hoàng tử và Công chúa dẫn đầu điệu múa. Họ nhảy đẹp đến nỗi những đoá huệ trắng cao ghé mắt qua cửa sổ ngắm nhìn, những bông anh túc đỏ to gật gù đầu, gõ nhịp.

Rồi đồng hồ điểm mười giờ, rồi mười một giờ, rồi mười hai giờ. Tiếng chuông cuối cùng của nửa đêm vừa dứt, mọi người kéo ra sân thượng, và nhà vua cho đòi ông Thợ Pháo Hoàng gia.

Nhà vua phán: "Bắt đầu đốt pháo hoa đi." Ông Thợ Pháo Hoàng gia cúi rạp chào, rồi bước đều xuống cuối vườn. Đi theo ông có sáu người phụ việc, mỗi người cầm một ngọn đuốc cháy ở đầu một cây sào dài.

Quả là một màn pháo hoa lộng lẫy.

Vèo! Vèo! Pháo Bánh Xe quay tít mãi. Đùng! Đùng! Pháo Nến nổ vang. Rồi lũ Pháo Tép nhảy múa khắp nơi, Pháo Sáng nhuộm đỏ rực mọi vật. Đèn Trời vừa bay vút lên vừa thả xuống những tia lửa xanh li ti, gọi: "Tạm biệt nhé!" Đoàng! Đoàng! Lũ Pháo Nổ đáp lại, khoái chí vô cùng. Ai cũng thành công rực rỡ, trừ quả Pháo Thăng Thiên phi thường. Anh ta khóc ướt sũng đến nỗi không bắn lên được nữa. Thứ quý nhất trong người anh ta là thuốc súng, mà thuốc súng đã ướt đẫm nước mắt, chẳng còn dùng được. Tất cả họ hàng nghèo của anh ta, những kẻ mà anh ta chẳng bao giờ thèm nói chuyện trừ khi để mỉa mai, đều vút lên trời như những bông hoa vàng kỳ diệu nở ra những cánh lửa. Cả triều đình reo hò: "Hoan hô! Hoan hô!" Còn cô công chúa nhỏ thì cười vui sướng.

Pháo Thăng Thiên nói: "Chắc họ để dành ta cho một dịp trọng đại nào đó. Hẳn là thế rồi." Trông anh ta còn kiêu kỳ hơn bao giờ hết.

Hôm sau, thợ đến dọn dẹp mọi thứ cho gọn gàng. Pháo Thăng Thiên nói: "Rõ ràng đây là một phái đoàn. Ta sẽ tiếp họ với tư thế đường bệ xứng đáng." Thế là anh ta hếch mũi lên trời, nhíu mày nghiêm nghị như đang nghĩ ngợi chuyện gì hệ trọng lắm. Nhưng thợ chẳng ai để ý tới anh ta, mãi tới lúc sắp về mới có một người trông thấy. Người thợ kêu lên: "Ơ kìa, quả pháo tồi quá!" Rồi anh thợ ném quả pháo qua tường, xuống rãnh.

Pháo Thăng Thiên vừa xoay tít trên không vừa nói: "Pháo tồi? Pháo tồi à? Không thể nào! Pháo tài, đó mới là điều người ấy nói. Tồi với tài nghe gần giống nhau lắm, thật ra nhiều khi còn là một." Rồi anh ta rơi tõm xuống bùn.

Anh ta nhận xét: "Ở đây chẳng dễ chịu gì. Nhưng chắc đây là một khu nghỉ dưỡng sang trọng nào đó, họ gửi ta đến để bồi dưỡng sức khoẻ. Thần kinh ta quả là suy nhược lắm rồi, ta cần nghỉ ngơi."

Rồi một chú Ếch nhỏ, mắt sáng long lanh như ngọc, mặc áo xanh lốm đốm, bơi đến bên anh ta.

Ếch nói: "Có người mới đến đây! Chà, nói gì thì nói, chẳng gì bằng bùn. Cứ cho tôi trời mưa và một cái rãnh là tôi sung sướng lắm rồi. Anh có nghĩ chiều nay trời mưa không? Tôi mong lắm, nhưng trời cứ xanh ngắt chẳng một gợn mây. Tiếc quá!"

Pháo Thăng Thiên nói: "E hèm! E hèm!" rồi bắt đầu ho.

Ếch kêu lên: "Giọng anh hay quá! Thật đấy, nghe y như tiếng ộp ộp, mà ộp ộp dĩ nhiên là âm thanh du dương nhất trên đời. Tối nay anh sẽ được nghe ban hợp xướng của chúng tôi. Chúng tôi ngồi trong cái ao vịt cũ ngay cạnh nhà bác nông dân, trăng vừa lên là bắt đầu hát. Hay đến mê hồn, ai cũng thức trắng để nghe. Mới hôm qua thôi, tôi còn nghe bà vợ bác nông dân bảo mẹ bà ấy rằng đêm nào bà ấy cũng không chợp mắt nổi vì chúng tôi. Thấy mình được hâm mộ thế, thật là mát lòng mát dạ."

Pháo Thăng Thiên giận dữ: "E hèm! E hèm!" Anh ta bực lắm vì không chen nổi một câu nào.

Ếch nói tiếp: "Giọng hay thật đấy. Mong anh ghé qua ao vịt chơi. Giờ tôi phải đi tìm mấy đứa con gái đây. Tôi có sáu đứa con gái xinh đẹp, mà tôi sợ lão Cá Chó gặp chúng lắm. Lão đúng là quái vật, lão chẳng ngần ngại gì mà không xơi chúng làm bữa sáng. Thôi, chào anh nhé. Tôi cam đoan là tôi rất thích cuộc trò chuyện vừa rồi."

Pháo Thăng Thiên nói: "Trò chuyện cái nỗi gì! Từ đầu tới cuối chỉ mình cậu nói. Thế đâu phải là trò chuyện."

Ếch đáp: "Thì phải có người nghe chứ. Mà tôi thích tự mình nói hết. Đỡ mất thì giờ, lại khỏi cãi nhau."

Pháo Thăng Thiên nói: "Nhưng ta thích cãi nhau."

Ếch thản nhiên nói: "Mong là không phải thế. Cãi nhau là thô tục lắm, vì trong giới thượng lưu ai cũng có ý kiến giống hệt nhau. Chào anh lần nữa nhé. Tôi thấy mấy đứa con gái ở đằng xa rồi." Rồi chú Ếch nhỏ bơi đi.

Pháo Thăng Thiên nói: "Cậu là kẻ rất khó chịu, lại vô giáo dục. Ta ghét những kẻ nói về bản thân như cậu, trong khi người ta đang muốn nói về bản thân như ta. Đó là cái ta gọi là ích kỷ. Mà ích kỷ là thứ đáng ghét nhất, nhất là với người có tính cách như ta, vì ai cũng biết ta giàu lòng cảm thông. Thật ra cậu nên noi gương ta. Cậu không thể tìm được tấm gương nào tốt hơn đâu. Có dịp thế này thì nên tận dụng đi, vì ta sắp quay về triều đình ngay đây. Ta được triều đình sủng ái lắm. Nói đúng ra, Hoàng tử và Công chúa cưới nhau hôm qua là để tôn vinh ta đấy. Dĩ nhiên cậu chẳng biết gì về những chuyện này, vì cậu là dân tỉnh lẻ."

Một chú Chuồn Chuồn đang đậu trên ngọn một cây cói nâu to nói: "Nói với cậu ta chẳng ích gì đâu. Chẳng ích gì cả, vì cậu ta đi mất rồi."

Pháo Thăng Thiên đáp: "Thì cậu ta thiệt chứ ta có thiệt gì. Ta chẳng đời nào thôi nói chuyện với cậu ta chỉ vì cậu ta không để ý. Ta thích nghe chính mình nói. Đó là một trong những thú vui lớn nhất của ta. Ta thường tự nói chuyện một mình hàng giờ, mà ta thông minh đến nỗi đôi khi chẳng hiểu nổi một chữ nào trong những điều mình nói."

Chuồn Chuồn nói: "Thế thì anh nhất định nên đi giảng Triết học." Rồi chú xoè đôi cánh mỏng như voan tuyệt đẹp, bay vút lên trời.

Pháo Thăng Thiên nói: "Cậu ta không ở lại thật là ngốc! Ta dám chắc không mấy khi cậu ta có được dịp mở mang đầu óc như thế này. Nhưng ta chẳng bận tâm chút nào. Thiên tài như ta thế nào rồi cũng có ngày được trọng vọng." Rồi anh ta lún sâu thêm một chút xuống bùn.

Một lúc sau, một bà Vịt Trắng to bơi đến. Bà có đôi chân vàng, bàn chân có màng, và được coi là một mỹ nhân nhờ dáng đi lạch bạch.

Bà nói: "Cạc, cạc, cạc. Hình dạng anh lạ quá! Xin hỏi anh sinh ra đã thế, hay là do tai nạn?"

Pháo Thăng Thiên đáp: "Rõ ràng là bà sống ở nhà quê từ bé tới giờ, không thì bà đã biết ta là ai. Nhưng ta tha thứ cho sự ngu dốt của bà. Bắt người khác cũng phi thường như mình thì thật không công bằng. Chắc bà sẽ ngạc nhiên lắm khi biết rằng ta có thể bay vút lên trời, rồi rơi xuống trong một trận mưa vàng."

Vịt nói: "Tôi chẳng thấy thế là hay ho gì, vì tôi chẳng thấy nó có ích gì cho ai. Giá anh cày ruộng được như con bò, kéo xe được như con ngựa, hay trông cừu được như con chó chăn cừu, thì mới đáng kể."

Pháo Thăng Thiên kêu lên, giọng kiêu căng vô cùng: "Bà ơi, ta thấy bà thuộc hạng người thấp kém. Một người ở địa vị như ta chẳng bao giờ có ích. Chúng ta có những tài hoa nhất định, thế là quá đủ rồi. Riêng ta, ta chẳng có chút cảm tình nào với bất cứ thứ lao động gì, nhất là những thứ lao động bà vừa kể. Thật ra ta vẫn luôn cho rằng làm lụng vất vả chẳng qua là chỗ trốn của những kẻ chẳng có việc gì để làm."

Vịt vốn tính ôn hoà, chẳng bao giờ cãi nhau với ai, nói: "Thôi được, thôi được. Mỗi người một sở thích. Dù sao tôi cũng mong anh định cư ở đây."

Pháo Thăng Thiên kêu lên: "Ôi, không đời nào! Ta chỉ là khách thôi, một vị khách quý. Thật ra ta thấy chỗ này khá là tẻ nhạt. Ở đây chẳng có giới thượng lưu, mà cũng chẳng được cô tịch. Tóm lại là chốn ngoại ô chính hiệu. Có lẽ ta sẽ quay về triều đình, vì ta biết ta sinh ra là để làm chấn động thế giới."

Vịt nhận xét: "Hồi trước chính tôi cũng từng định tham gia việc công. Có bao nhiêu thứ cần cải cách. Thật ra cách đây ít lâu tôi còn chủ toạ một cuộc họp, và chúng tôi đã thông qua những nghị quyết lên án mọi thứ mà chúng tôi không thích. Nhưng hình như chúng cũng chẳng có tác dụng gì mấy. Giờ tôi chuyên lo việc nhà, chăm sóc gia đình."

Pháo Thăng Thiên nói: "Ta sinh ra là để cho việc công, và cả họ hàng ta cũng vậy, kể cả những kẻ hèn mọn nhất. Hễ chúng ta xuất hiện ở đâu là gây chú ý lớn ở đó. Bản thân ta thì chưa thật sự xuất hiện, nhưng khi ta xuất hiện, đó sẽ là một cảnh tượng huy hoàng. Còn chuyện lo việc nhà, nó làm người ta già nhanh lắm, lại khiến đầu óc xao lãng những điều cao cả."

Vịt nói: "Chà! Những điều cao cả của cuộc đời, chúng mới đẹp làm sao! Mà nói đến đó lại làm tôi nhớ ra là tôi đói quá." Rồi bà bơi xuôi dòng, miệng kêu: "Cạc, cạc, cạc."

Pháo Thăng Thiên gào lên: "Quay lại! Quay lại! Ta còn bao nhiêu điều muốn nói với bà!" Nhưng Vịt chẳng để ý gì đến anh ta. Anh ta tự nhủ: "Bà ta đi rồi cũng mừng. Rõ ràng đầu óc bà ta tầm thường lắm." Rồi anh ta lún sâu thêm chút nữa xuống bùn, bắt đầu ngẫm nghĩ về nỗi cô đơn của thiên tài. Bỗng có hai cậu bé mặc áo choàng trắng chạy xuống bờ rãnh, mang theo một cái ấm và mấy bó củi.

Pháo Thăng Thiên nói: "Đây hẳn là phái đoàn rồi." Rồi anh ta cố làm ra vẻ thật đường bệ.

Một cậu bé reo lên: "Ơ kìa, nhìn cái que mục này! Không biết sao nó lại ở đây nhỉ." Rồi cậu nhặt quả pháo lên khỏi rãnh.

Pháo Thăng Thiên nói: "Que mục! Không thể nào! Que ngọc, đó mới là điều cậu ấy nói. Que ngọc, thật là lời khen quá lắm. Thật ra, cậu ấy tưởng ta là một vị đại thần trong triều cầm gậy ngọc đấy!"

Cậu bé kia nói: "Mình cho nó vào lửa đi! Nó sẽ giúp đun sôi ấm nước."

Thế là chúng chất củi thành đống, đặt Pháo Thăng Thiên lên trên, rồi châm lửa.

Pháo Thăng Thiên kêu lên: "Tuyệt diệu! Họ sẽ đốt ta giữa thanh thiên bạch nhật, để ai cũng được thấy ta."

Hai cậu bé nói: "Giờ mình ngủ một giấc đã, lúc dậy là nước sôi rồi." Rồi chúng nằm xuống cỏ, nhắm mắt lại.

Pháo Thăng Thiên ẩm ướt quá, nên mãi mới cháy. Nhưng cuối cùng lửa cũng bén vào người anh ta.

Anh ta kêu lên: "Giờ thì ta bay đây!" Rồi anh ta duỗi người thật thẳng, thật cứng. "Ta biết ta sẽ bay cao hơn các vì sao, cao hơn mặt trăng, cao hơn cả mặt trời. Thật ra, ta sẽ bay cao đến nỗi..."

Xì! Xì! Xì! Anh ta vút thẳng lên không.

Anh ta reo lên: "Tuyệt diệu! Ta sẽ bay mãi thế này. Ta thành công rực rỡ biết bao!"

Nhưng chẳng ai trông thấy anh ta.

Rồi anh ta bắt đầu thấy khắp người ran ran, nhột nhạt lạ lùng.

Anh ta kêu lên: "Giờ thì ta sắp nổ đây. Ta sẽ làm cháy cả thế giới, gây ra một tiếng động lớn đến nỗi suốt cả năm trời chẳng ai nói chuyện gì khác." Và quả thật anh ta đã nổ. Đoàng! Đoàng! Đoàng! Thuốc súng nổ vang. Điều đó thì chẳng còn nghi ngờ gì nữa.

Nhưng chẳng ai nghe thấy anh ta, kể cả hai cậu bé, vì chúng đang ngủ say.

Rồi tất cả những gì còn lại của anh ta là cây que, và cây que rơi trúng lưng một bà Ngỗng đang đi dạo bên bờ rãnh.

Ngỗng kêu lên: "Trời đất ơi! Trời sắp mưa que rồi!" Rồi bà lao xuống nước.

Pháo Thăng Thiên thở hắt ra: "Ta biết mà, thế nào ta cũng gây chấn động lớn." Rồi anh ta tắt ngấm.

— Hết —