Hồi 37: Cảnh điêu tàn

Chương 37: Hồi 37: Cảnh điêu tàn

Hai trấn Sơn Nam Hạ, Sơn Nam Thượng, Phạm Thái đi qua đều yên tĩnh. Ở

đó tuy bọn Lê thần cũng bất phục và ngấm ngầm phản đối triều đình Tây Sơn,

nhưng không lập thành đảng, thành hội như ở hai trấn Hải Dương và Kinh Bắc.

Vì thế, sự canh phòng đỡ nghiêm ngặt và ở các bến đò, sự hỏi tín bài cũng không

đến nỗi ráo riết như trên miền Bắc: quý hồ những người qua sông đưa trình là đủ

rồi, viên tuần giang không mấy khi bắt cạp chỉ cùng là hỏi vặn lai lịch cặn kẽ.

Nhưng bắt đầu từ sông Hồng Hà thì sự qua lại đã khó khăn và Phạm Thái đã

phải phòng bị cẩn thận. Tuy kẻ xuất gia được miễn tín bài, Phạm Thái cũng cố tìm

lánh những đại lộ và không qua Bắc Thành. Chàng đi ngược mãi lên bến đò Trèm

mới thuê thuyền sang ngang.

Ròng rã bốn hôm đường trường, Phạm Thái về tới hạt Từ Sơn. Chàng toan đi

thẳng đến chùa Tiêu Sơn, vì chàng nóng lòng muốn gặp mặt Quang Ngọc ngay.

Nhưng khi xuống ngựa vào một cái quán nhỏ bên đường uống bát nước chè nóng

giải khát, chàng được nghe bà hàng thuật câu truyện "ma hiện hồn tại chùa Tiêu

Sơn," nên sợ hãi không dám tiến nữa.

Chàng cố giữ nét mặt thản nhiên. Một người bộ hành nhai trầu bỏm bẻm vừa

hỏi người kể truyện:

— Thế bây giờ lính còn canh giữ chùa ấy không?

— Không... Nhưng ý chừng ông ở vùng Nam mới lên, hay ông...

Bà hàng toan nói đùa: "Hay ông là thám tử của triều đình"

— thời ấy, nhất ở hạt

Kinh Bắc, bọn thám tử của nhà Tây Sơn đông nhan nhản - nhưng ngừng ngay lại,

lo lắng nhìn mọi người.

— Không, tôi ở Thăng Long mới tới.

Phạm Thái vờ phá lên cười, hỏi:

— Ngày nay làm gì còn Thăng Long?

Bấy giờ người hỏi chuyện mới kịp để ý đến nhà sư:

— Ấy tôi quen mồm rồi đấy, vả gọi là Bắc thành tôi cứ e lẫn với thành Kinh

Bắc. Sư ông người vùng này?

— Không, tôi người vùng Nam.

Người đàn bà bán hàng nhanh nhẩu và muốn nói hết những điều mình biết, tuy

đã đinh ninh rằng nhất định giữ gìn mồm miệng:

— Bạch sư ông, sư ông tu hành ở Nam thì sao không cứ ở Nam, lên đây làm gì?

Ở đây các nhà sư bị bắt bớ, đòi hỏi khổ sở lắm... Rõ đã xuất gia tu hành mà chẳng

được an thân.

— Đòi hỏi ở đâu? Mà đòi hỏi về việc gì vậy, bà hàng?

— Ấy chỉ câu truyện ma chùa Tiêu Sơn mà lôi thôi thế đấy. Quan phủ ngài

không tin có ma, ngài nhất định cho rằng những con ma ấy chính là các nhà sư tu

ở chùa Tiêu Sơn. Nam vô a di đà Phật! Vì ngài thấy từ ngày có ma hiện hồn thì sư

cụ, sư ông chùa Tiêu Sơn biến mất...

Phạm Thái hoảng hốt:

— Biến mất?

— Vâng, bạch sư ông, biến mất. Mà nam vô a di đà Phật, chùa Tiêu Sơn làm gì

nên tội nên vạ.

Bà hàng ngừng lại, đưa mắt nhớn nhác nhìn quanh. Người Bắc thành mỉm

cười:

— Bà cứ kể, chúng tôi đây không phải thám tử, thám tiếc gì đâu.

Bà hàng còn ngần ngừ, nhưng cái tính bép xép hay nói những điều mình biết

bao giờ cũng thắng nổi lòng lo sợ.

— Bạch sư ông, chẳng hay chùa Tiêu Sơn đã làm nên tội vạ gì, mà bị quan quân

đem binh lính về triệt hạ. Lũy tre bị chặt nhẵn nhụi, tường thời bị phá, hào thời bị

lấp. Đến những cây tháp đựng xương các sư tổ cũng bị phá đổ. Người ta đồn rằng

quan phủ làm thế để trừ tiệt giống ma quỷ, yêu quái. Nhưng trừ ma tà thì sao

không đón thầy bùa, thầy phù thủy, mà lại phá chùa như thế, phải không bạch sư

ông? Có nhẽ phép vua phép nước cũng linh thiêng lắm, sư ông ạ, từ hôm phá

phách như thế, giống yêu quái bỏ đi hẳn. Không dám bén mảng tới chùa nữa.

Bà hàng hạ giọng se sẽ nói tiếp:

— Mà người ta lại đồn rằng chùa Tiêu Sơn là sào huyệt của một đảng cướp ghê

gớm lắm.

Phạm Thái phá lên cười!

— Nam vô a di đà Phật!

— Vâng, tôi thấy bác cai Đán cũng nói thế. Hình như những cây Tháp trong

chùa toàn là tháp giả để chứa vàng bạc, châu báu cướp được trong dân gian.

Nhưng điều ấy tôi không tin. Kỳ dâng sao năm ngoái, tôi về Tiêu Sơn lễ Phật có

gặp sư cụ Phổ Tĩnh. Lạy trời lạy tổ, ngài phúc đức, hiền lành lắm. Khi nào ngài

lại

Phạm Thái ngắt lời:

— Vậy bây giờ ngài ở đâu? Chắc ngài sợ hãi đi trốn tránh, đi lánh nạn.

Phạm Thái không giữ nổi một tiếng thở dài. Người Bắc thành quay lại hỏi

chàng:

— Hẳn thiền sư có biết sư cụ chùa Tiêu Sơn?

Phạm Thái hơi luống cuống:

— Không... bần tăng... biết tiếng... mà thôi... Nhưng rồi ra sao, bà hàng?

— Bạch sư ông, tôi cũng chỉ biết có thế. Sư ông muốn biết rõ thêm thì xin lại

điếm xem giấy yết thị.

— Điếm ở đâu thế?

— Cách đây một thôi ngắn. Bắt đầu từ đấy cho tới sông Cầu, cứ một quãng lại

có điếm canh.

Người Bắc thành nghe nói vội vàng trả tiền trầu nước, rồi đứng dậy rủ Phạm

Thái:

— Hay ta cùng đến xem đi?

Phạm Thái ngần ngại. Bà hàng cũng gạt:

— Sư ông chẳng nên lại làm gì. Tôi thấy nhiều nhà sư bị đưa đến phủ tra hỏi rầy

rà lắm.

Bà ta chép miệng nói tiếp:

— Vua với quan trên biết đấy là đâu, chẳng qua họ cứ bày vẽ ra để hạch sách...

chứ đời thủa nào lại đi bắt bớ kẻ tu hành như thế.

Người Bắc thành cũng bảo Phạm Thái:

— Bà ta nói thế mà phải! Ngay, gian chưa biết đâu, hãy bị tra hỏi lôi thôi đã.

Mà tra hỏi với tra tấn thường hay đi liền nhau, sư ông nên giữ gìn thì vẫn hơn.

Chàng ta lấy làm tự phụ rằng tìm được một ý hay vuốt ria cười ha hả ra dáng

thích chí lắm:

— Vậy sư ông ngồi đây một lát nhé?

— Vâng, cũng được. Ngựa của bần tăng, tôn ông cứ lấy mà dùng.

— Ngựa của thiền sư đấy à? Ồ! Thế thì càng hay lắm.

Chàng nhẩy phắt lên yên, ra roi phóng nước đại. Bà hàng nhìn Phạm Thái hỏi:

— Sư ông quen biết ông ta?

— Không.

— Vậy sao ông lại cho người ta mượn ngựa? Nhỡ người ta không trở lại thì

sao? Thời loạn lạc trộm cướp như rươi, sao sư ông quá tin người thế?

— Kẻ tu hành không dám ngờ ai hết.

Thực ra Phạm Thái liếc mắt ngắm nghía người bộ hành, biết chàng ta là bực

phong lưu công tử, y phục chải chuốt và chững chạc, cái khăn nhiễu tam giang, cái

áo lương La-cả, cái quần vóc trắng ngà làm tôn hẳn vẻ mặt tuấn tú và dáng điệu

đài các của một văn nhân lanh lợi chốn cố đô.

Vả Phạm Thái cho rằng con ngựa kia chàng đã dùng được việc rồi thì dẫu

người ta có lấy mất cũng chẳng hề gì. Cưỡi nó có lẽ một thiền sư càng làm cho

người ta ngờ vực.

Cái ý nghĩ ngờ vực khiến chàng hơi chột dạ. Chàng thì thầm: "Ư, mà nhỡ nó

dùng ngựa của mình đi báo phủ..." Chàng toan rời hàng nước rẽ vào một làng gần

đó trốn tránh thì đã nghe tiếng ngựa phi. Chàng thò cổ ra nhìn, lo lắng. Nhưng

người Bắc thành đã kìm cương, cười nói:

— Con ngựa của thiền sư tốt quá. Ý chừng thiền sư cũng thích chơi ngựa.

— Nam vô a di đà Phật! Bần tăng có thích một thứ gì đâu. Con ngựa ấy nguyên

một người ở xã Thanh Nê đã bố thí cho kẻ tu hành.

Người kia vuốt ve con ngựa.

— Tốt lắm. Con ngựa này thiệt giống ngựa Lạng Sơn: chân nhỏ, bờm dầy, ức

nở. Thực là ngựa trận, một ngày chạy trăm dậm không biết mỏi.

Phạm Thái hỏi tới bản chỉ thị, thì người kia thò tay vào bọc rút ra một tờ giấy

rộng và cuộn tròn, đầy những dấu ấn kiềm đỏ chói:

— Đây, thiền sư đọc.

Phạm Thái đỡ lấy xem thì đó là một tờ yết thị bằng chữ nôm như sau này:

"Chùa Tiêu Sơn là một nơi sào huyệt của một đảng cướp lớn. Quan trên đã

khám phá ra được. Hiện nay tên đầu đảng cướp là Phạm Thái đội đạo hiệu Phổ

Tĩnh thiền sư cùng tên tướng của nó là Lê Báo đội hiệu Phổ Mịch còn lẩn lút trốn

tránh. Hai tên ấy, dân vùng Tiêu Sơn nhiều người biết mặt. Vậy yết thị cho ai nấy

rõ. Kẻ nào tàng nặc hai tên ấy tức có đồng phạm. Kẻ nào biết hai tên ấy ở đâu mà

không báo quan ngay để chúng trốn thoát bị phạt ba mươi trượng. Còn kẻ nào bắt

được hai tên ấy đem nộp, dù sống dù chết, được triều đình thưởng tiền từ một

nghìn quan trở lên, mà triều đình lại còn ban phẩm hàm cho nữa.

Nay yết thị

Từ Sơn phủ phân tri

Niên hiệu Cảnh Thịnh năm thứ sáu

Tháng mười ngày... "

Dưới có bản tranh phác họa diện mạo hai nhà sư. Nét bút vụng về và bức vẽ

không giống làm cho Phạm Thái phải bật cười.

Người Bắc thành cũng cười, hỏi:

— Thiền sư đọc xong rồi?

— Vâng, nhưng sao tiên sinh lại dám bóc tờ yết thị?

— Ấy, tôi thấy trong điếm chẳng có một ai, liền bóc lấy cho chóng việc, chứ

chép thì bao giờ xong, nhất tờ yết thị lại viết bằng chữ nôm.

Mắt người ấy vẫn không rời con ngựa.

— Đẹp thực!

— Ngài thích?

— Còn phải hỏi!

— Vậy bần tăng để lại hầu ngài đấy.

Người kia vui vẻ đáp:

— Thực nhé? Thôi thế này. Sáng hôm nay tôi cũng cưỡi ngựa sang đây. Khi

đến quán Yên Viên, nó giở chứng không chịu phi nữa, ra roi thế nào cũng làm

thinh. Tôi tức mình để lại cho người lái buôn ngựa, lấy có bốn mươi quan. Vậy

bốn mươi quan ấy tôi xin nộp thiền sư.

Phạm Thái đáp:

— Bao nhiêu cũng được.

— Thế thì còn gì bằng. Vậy xin thiền sư cùng đi Yên viên chơi. Rồi sáng mai ta

cùng về Thăng Long... Ta cùng đi Bắc thành một thể thiền sư tính sao?

Phạm Thái vui mừng nhận lời ngay, vì chàng đương chưa biết đi đâu.

— Hết chương 37 —