Bác nông dân và lão cho vay nặng lãi

Ngày xưa có một bác nông dân bị một lão cho vay nặng lãi làm khổ mãi. Được mùa hay mất mùa, bác nông dân vẫn cứ nghèo, lão cho vay vẫn cứ giàu. Cuối cùng, khi trong túi không còn một xu, bác nông dân tới nhà lão cho vay mà bảo:

— Đá thì vắt chẳng ra nước. Giờ ông có bòn rút tôi cũng chẳng còn gì nữa, vậy ông bảo cho tôi bí quyết làm giàu đi.

— Bạn ơi, lão cho vay đáp, giọng ngoan đạo, giàu sang là do thần Ram ban cho. Bác đi mà hỏi ngài.

— Cảm ơn ông, tôi đi hỏi đây!

Bác nông dân thật thà đáp vậy, rồi làm ba cái bánh nướng mang theo ăn đường, lên đường đi tìm thần Ram.

Đầu tiên bác gặp một thầy Bà-la-môn. Bác biếu thầy một cái bánh, nhờ thầy chỉ đường tới chỗ thần Ram. Nhưng thầy Bà-la-môn chỉ cầm lấy bánh rồi đi thẳng, chẳng nói một lời. Rồi bác gặp một ông đạo Giô-gi, một người tu hành. Bác cũng biếu ông một cái bánh, mà cũng chẳng được giúp gì. Cuối cùng bác gặp một người nghèo đang ngồi dưới gốc cây. Thấy ông ấy đói, bác nông dân tốt bụng đưa luôn cái bánh cuối cùng, rồi ngồi xuống nghỉ bên cạnh, hai người chuyện trò.

Một lúc sau người nghèo hỏi:

— Thế bác đi đâu?

— Ôi, tôi còn cả một chặng đường dài, vì tôi đi tìm thần Ram! Chắc ông chẳng chỉ được cho tôi phải đi lối nào đâu nhỉ?

— Có khi tôi chỉ được đấy, người nghèo mỉm cười đáp. Vì tôi chính là thần Ram đây! Bác muốn gì ở tôi?

Bác nông dân bèn kể hết đầu đuôi câu chuyện. Thần Ram thương tình, cho bác một chiếc tù và bằng vỏ ốc, chỉ cho bác cách thổi theo một kiểu riêng, rồi dặn:

— Nhớ đấy! Bác muốn gì, chỉ cần thổi tù và theo kiểu ấy, điều ước sẽ thành. Có điều phải coi chừng lão cho vay. Bọn ấy mưu mẹo lắm, đến phép thần cũng chưa chắc chống nổi!

Bác nông dân hớn hở trở về làng. Lão cho vay thấy ngay bác phấn chấn khác thường, nghĩ thầm: "Thằng cha ngốc ấy hẳn gặp vận may gì đây, nên mới vênh mặt lên thế." Thế là lão sang nhà bác nông dân thật thà, mừng bác gặp vận may. Lão ăn nói khéo léo, ra vẻ như đã biết hết cả rồi, đến nỗi chẳng mấy chốc bác nông dân đã kể tuốt tuồn tuột mọi chuyện. Chỉ trừ cái bí quyết thổi tù và. Thật thà thì thật thà, chứ bác cũng chẳng ngốc tới mức nói ra điều ấy.

Dù vậy, lão cho vay vẫn quyết phải lấy cho bằng được chiếc tù và, bằng cách này hay cách khác. Lão vốn đã gian thì chẳng nệ chuyện nhỏ nhặt gì, nên rình lúc thuận tiện là lấy trộm luôn chiếc tù và.

Nhưng lão thổi đủ mọi kiểu có thể nghĩ ra, thổi tới mức suýt vỡ cả bụng, rồi đành chịu, chẳng tìm ra bí quyết. Lão vẫn chưa chịu thua, quay lại gặp bác nông dân, thản nhiên bảo:

— Này bác, tôi đang giữ cái tù và của bác đây, mà tôi chẳng dùng được. Bác thì không có nó, rõ ràng là bác cũng chẳng dùng được. Thế thì việc làm ăn đứng cả, trừ phi hai ta thoả thuận với nhau. Tôi hứa sẽ trả lại bác cái tù và, không bao giờ cản bác dùng nó, với một điều kiện: bác được gì từ nó thì tôi được gấp đôi.

— Không đời nào! Bác nông dân kêu lên. Thế thì lại y như chuyện cũ!

— Chẳng phải thế đâu! Lão cho vay xảo quyệt đáp. Bác vẫn có phần của bác chứ! Thôi đừng có làm cái thói chó già giữ xương. Bác được tất cả những gì bác muốn rồi, thì tôi giàu hay nghèo có can gì tới bác?

Cuối cùng, dù đi ngược hẳn lòng mình khi phải để một lão cho vay hưởng lợi, bác nông dân vẫn buộc lòng phải chịu. Từ đó trở đi, nhờ phép chiếc tù và mà bác được gì thì lão cho vay được gấp đôi. Biết như thế, bác nông dân ngày đêm uất ức, chẳng còn thấy vui với bất cứ thứ gì.

Rồi tới một mùa hạn hán, khô tới mức hoa màu của bác nông dân héo rũ vì thiếu mưa. Bác bèn thổi tù và, ước có một cái giếng mà tưới. Kìa, có ngay một cái giếng, nhưng lão cho vay thì có những hai cái! Hai cái giếng mới tinh, đẹp đẽ! Chuyện này thì không bác nông dân nào chịu nổi. Bác nông dân của chúng ta cứ nghĩ đi nghĩ lại, ấm ức mãi, cho tới khi trong đầu loé lên một ý hay. Bác chộp lấy chiếc tù và, thổi thật to, rồi kêu lên:

— Ôi thần Ram! Con ước bị mù một mắt!

Chỉ trong nháy mắt bác mù một mắt thật. Còn lão cho vay thì tất nhiên mù cả hai. Lão dò dẫm tìm lối đi giữa hai cái giếng mới, trượt chân ngã xuống một cái, chết đuối.

Thế đấy, câu chuyện có thật này cho thấy đã có một lần bác nông dân thắng được lão cho vay nặng lãi, nhưng chỉ bằng cách mất đi một con mắt.

— Hết —