Thuở đức Phật ở tinh xá Kỳ Viên, có một vị tỳ kheo nổi tiếng tham ăn. Các vị tỳ kheo thưa với đức Phật:
— Bạch Thế Tôn, vị tỳ kheo này tham ăn lắm.
Đức Phật hỏi:
— Có đúng như họ nói không, hỡi tỳ kheo, thầy tham ăn ư?
— Bạch Thế Tôn, đúng ạ.
— Ngày xưa thầy cũng đã tham ăn như thế, này tỳ kheo. Vì tham ăn mà thầy mất mạng, lại còn làm cho người hiền phải bỏ nhà mà đi.
Nói rồi, Ngài kể lại chuyện ngày xưa.
Ngày xưa, khi vua Phạm Dự trị vì thành Ba-la-nại, đức Bồ Tát sinh làm một chú bồ câu. Hồi ấy, người dân Ba-la-nại, vì lòng tốt, thường treo những chiếc giỏ rơm ở khắp nơi cho chim chóc trú ngụ cho êm ấm. Người đầu bếp của quan giữ kho thành Ba-la-nại cũng treo một chiếc giỏ như thế trong bếp. Đức Bồ Tát làm tổ trong chiếc giỏ ấy, rạng sáng bay đi kiếm ăn, chiều tối lại về. Cứ thế mà sống.
Một hôm, có một con quạ bay ngang qua căn bếp, ngửi thấy mùi thơm phức của cá muối, cá tươi và thịt trong đó, thèm được nếm thử quá. Nghĩ cách cho được như ý, nó đậu ngay gần đó, và chiều tối thì thấy đức Bồ Tát bay về, chui vào bếp.
"À!" Nó nghĩ. "Mình có thể nhờ con bồ câu này mà vào được."
Thế là sáng sớm hôm sau, nó quay lại. Khi đức Bồ Tát bay đi kiếm ăn, nó cứ bám theo khắp chỗ này chỗ nọ như cái bóng.
— Sao anh cứ theo tôi mãi thế, anh bạn? Đức Bồ Tát hỏi.
— Thưa ngài, con quạ đáp, tôi cảm phục cung cách của ngài lắm. Từ nay tôi chỉ mong được theo ngài.
— Nhưng thức ăn của anh với thức ăn của tôi khác nhau, anh bạn ạ, đức Bồ Tát nói. Anh mà theo tôi thì sẽ vất vả lắm đấy.
— Thưa ngài, con quạ nói, khi ngài kiếm ăn, tôi cũng sẽ kiếm ăn ngay bên cạnh ngài.
— Thôi được, đức Bồ Tát nói, nhưng anh phải nghiêm túc đấy.
Dặn quạ như vậy xong, đức Bồ Tát đi khắp nơi mổ hạt cỏ. Còn con quạ thì đi lật những bãi phân bò, bới sâu bọ bên dưới mà ăn cho tới khi no nê. Rồi nó quay lại chỗ đức Bồ Tát, nói:
— Thưa ngài, ngài ăn lâu quá. Ăn uống thì không nên quá độ.
Chiều tối, ăn xong, đức Bồ Tát bay về nhà, con quạ cũng bay theo vào bếp.
— Ơ kìa, con chim của nhà mình dẫn thêm một con nữa về! Người đầu bếp kêu lên, rồi treo thêm một chiếc giỏ nữa cho con quạ.
Từ đó, hai con chim cùng sống trong căn bếp.
Một hôm, quan giữ kho cho mang về một mẻ cá, người đầu bếp đem treo khắp gian bếp. Trông thấy cá, con quạ thèm thuồng quá, quyết định hôm sau ở nhà để được chén một bữa cá ngon lành.
Thế là suốt đêm hôm ấy, nó nằm rên hừ hừ. Sáng hôm sau, sắp đi kiếm ăn, đức Bồ Tát gọi:
— Đi thôi, anh quạ!
Con quạ đáp:
— Thưa ngài, ngài cứ đi một mình. Tôi đau bụng quá.
— Anh bạn ơi, đức Bồ Tát đáp, tôi chưa từng nghe nói quạ mà cũng đau bụng bao giờ. Đúng là quạ hay thấy đói lả vào mỗi canh đêm, nhưng chỉ cần nuốt một cái bấc đèn là tạm hết đói. Chắc anh đang thèm chỗ cá trong bếp này đây. Thôi nào, đồ ăn của người không hợp với anh đâu. Đừng để lòng thèm khát lôi kéo như thế, đi kiếm ăn với tôi đi.
— Thật tình tôi không đi nổi, thưa ngài, con quạ nói.
— Thôi được, rồi việc anh làm sẽ cho anh thấy, đức Bồ Tát nói. Chỉ mong anh đừng để lòng tham sai khiến, hãy giữ mình cho vững.
Khuyên nhủ như vậy xong, đức Bồ Tát bay đi kiếm ăn.
Người đầu bếp lấy mấy thứ cá, làm món này món nọ. Rồi ông hé nắp nồi cho hơi thoát ra, đặt một cái rổ lên trên một nồi, rồi đi ra cửa, đứng lau mồ hôi trán.
Đúng lúc ấy, con quạ thò đầu ra khỏi giỏ. Liếc một cái thấy người đầu bếp đi vắng, nó nghĩ: "Giờ hoặc không bao giờ! Chỉ còn phải chọn: ăn thịt băm hay ăn một miếng thật to?" Nghĩ rằng ăn thịt băm thì lâu no lắm, nó quyết định tha một miếng cá thật to về ngồi ăn trong giỏ.
Thế là nó bay ra, đậu xuống cái rổ. Cái rổ kêu "cạch" một tiếng.
— Cái gì thế nhỉ? Người đầu bếp nghe tiếng động, chạy vội vào.
Trông thấy con quạ, ông kêu lên:
— A, cái con quạ khốn kiếp kia định ăn bữa tối của ông chủ ta đây! Ta làm cho ông chủ, chứ đâu có làm cho cái đồ khốn này! Nó là cái gì của ta chứ!
Thế là ông đóng cửa lại, tóm lấy con quạ, vặt trụi lông trên mình nó. Rồi ông giã gừng với muối và thì là, trộn với sữa chua, ngâm con quạ vào thứ nước ấy, rồi quẳng nó trở lại cái giỏ. Con quạ nằm đó rên rỉ, đau đớn không chịu nổi.
Chiều tối, đức Bồ Tát về, thấy con quạ thảm hại như thế.
— Ôi, con quạ tham ăn! Chú kêu lên. Anh không chịu nghe lời tôi, giờ chính lòng tham của anh đã làm hại anh rồi.
Rồi chú đọc câu kệ:
— Kẻ cứng đầu được khuyên mà chẳng chịu nghe lời bạn bè tốt bụng khuyên răn, thì chắc chắn sẽ bị diệt vong, như con quạ tham ăn đã cười nhạo lời khuyên của bồ câu.
Rồi chú nói:
— Mình cũng không ở đây được nữa rồi.
Nói rồi đức Bồ Tát bay đi. Còn con quạ chết ngay tại chỗ, người đầu bếp quẳng cả nó lẫn cái giỏ ra đống rác.
Đức Phật nói:
— Này tỳ kheo, ngày xưa thầy đã tham ăn, cũng như bây giờ. Và chỉ vì thầy tham ăn mà người hiền thuở ấy phải bỏ nhà ra đi.
Rồi đức Phật giảng Tứ Diệu Đế, và vị tỳ kheo ấy chứng được quả thánh thứ hai. Rồi Ngài cho biết: vị tỳ kheo tham ăn chính là con quạ thuở ấy, còn chú bồ câu chính là Ngài.
— Hết —
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích