Truyện Đỉnh

🏰 Cổ tích

Câu thần chú gọi mưa châu báu

của Kinh Bổn Sinh (Jataka)

⏱ 6 phút🎙️ Giọng Bảo Thiện📖 7.131 chữ

Khoảnh khắc chính

  1. 0:06Thuở đức Phật ở tinh xá Kỳ Viên, có…
  2. 1:08Vì sao chúng lại có cái tên là bọn…
  3. 2:15Này các anh, các anh bắt tôi làm gì…
  4. 2:54Để cướp của chứ sao!
  5. 3:32Rồi chúng vung gươm chém ông bà-la-môn làm đôi,…
  6. 4:26Thế là khi cơm chín, hắn ăn phần mình…
  7. 5:14Đi tiếp, chàng gặp xác năm trăm tên cướp…
  8. 6:12Thầy ta đã lầm lạc, gọi mưa châu báu…

Thuở đức Phật ở tinh xá Kỳ Viên, có một vị tỳ kheo tính tình ương bướng, chẳng chịu nghe lời ai. Đức Phật bảo vị ấy:

— Này tỳ kheo, chẳng phải bây giờ thầy mới ương bướng đâu. Ngày xưa thầy cũng y như thế. Vì không nghe lời khuyên của người hiền, thầy đã bị chém làm đôi bằng một lưỡi gươm sắc, xác bị quăng giữa đường. Và cũng chỉ vì thầy mà một nghìn người phải bỏ mạng.

Nói rồi, đức Phật kể lại chuyện ngày xưa.

Ngày xưa, khi vua Phạm Dự trị vì thành Ba-la-nại, ở một làng nọ có một ông bà-la-môn biết câu thần chú tên là Vê-đáp-ba. Người ta bảo câu thần chú ấy quý giá không gì sánh được. Vì cứ đúng vào lúc các vì sao hội tụ theo một thế nhất định, chỉ cần đọc câu thần chú, mắt ngước nhìn lên trời, là lập tức từ trên trời đổ xuống một trận mưa bảy thứ báu: vàng, bạc, ngọc trai, san hô, mắt mèo, hồng ngọc và kim cương.

Hồi ấy, đức Bồ Tát là học trò của ông bà-la-môn này. Một hôm, ông thầy có việc phải rời làng, dẫn đức Bồ Tát đi cùng, tới xứ Chê-ti.

Trong một khu rừng dọc đường có năm trăm tên cướp, người ta gọi chúng là bọn Sai Đi. Chúng chặn đường, không ai qua lại được. Bọn chúng bắt được đức Bồ Tát và ông bà-la-môn.

Vì sao chúng lại có cái tên là bọn Sai Đi? Ấy là vì cứ bắt được hai người, chúng lại sai một người đi lấy tiền chuộc. Bắt được hai cha con, chúng sai người cha đi lấy tiền chuộc con. Bắt được hai mẹ con, chúng sai người mẹ đi lấy tiền. Bắt được hai anh em, chúng thả người anh. Bắt được thầy với trò, chúng thả người học trò. Lần này cũng thế, chúng giữ ông bà-la-môn lại, sai đức Bồ Tát đi lấy tiền chuộc.

Đức Bồ Tát cúi chào thầy, nói:

— Một hai ngày nữa là con quay lại ngay, thầy đừng lo. Chỉ xin thầy nhớ làm đúng như lời con dặn. Hôm nay đúng là ngày các vì sao hội tụ, cái ngày có thể gọi được mưa châu báu. Thầy hãy coi chừng, đừng vì nỗi khổ trước mắt mà đọc thần chú gọi mưa châu báu xuống. Nếu thầy làm thế, cả thầy lẫn bọn cướp này chắc chắn sẽ gặp hoạ.

Dặn thầy như vậy xong, đức Bồ Tát lên đường đi lấy tiền chuộc.

Mặt trời lặn, bọn cướp trói ông bà-la-môn lại, xích chân ông. Đúng lúc ấy, trăng rằm nhô lên ở phía đông. Ông bà-la-môn nhìn trời, biết ngay các vì sao đang hội tụ. Ông nghĩ: "Cớ gì mình phải chịu khổ thế này? Mình chỉ cần đọc thần chú gọi mưa châu báu xuống, trả tiền chuộc cho bọn cướp là được tự do."

Ông bèn gọi bọn cướp:

— Này các anh, các anh bắt tôi làm gì thế?

— Để lấy tiền chuộc, thưa thầy.

— Thế à? Nếu chỉ cần có thế thì các anh mau cởi trói cho tôi, gội đầu cho tôi, thay quần áo mới cho tôi, xức nước thơm, đeo hoa cho tôi. Rồi để tôi ngồi một mình.

Bọn cướp làm theo lời ông. Ông bà-la-môn đợi đúng lúc các vì sao hội tụ, ngước mắt nhìn trời, đọc câu thần chú. Lập tức, châu báu từ trên trời đổ ào xuống!

Bọn cướp nhặt sạch, gói vào áo choàng thành từng bọc, rồi kéo nhau đi. Ông bà-la-môn lẽo đẽo theo sau. Nhưng xui xẻo thay, cả bọn lại bị một toán cướp khác, cũng năm trăm tên, bắt được!

— Sao các anh lại bắt chúng tôi? Toán thứ nhất hỏi.

— Để cướp của chứ sao!

— Nếu các anh muốn của thì bắt lấy lão bà-la-môn kia kìa. Lão chỉ cần ngước mắt nhìn trời là của cải đổ xuống như mưa. Tất cả những gì chúng tôi có đây đều do lão cho đấy.

Thế là toán cướp thứ hai thả toán thứ nhất ra, xúm lại bắt lấy ông bà-la-môn, quát:

— Gọi của cải cho chúng ta nữa đi!

— Tôi rất sẵn lòng, ông bà-la-môn đáp. Nhưng phải đợi một năm nữa các vì sao mới hội tụ lại đúng như thế. Nếu các anh chịu khó đợi tới lúc ấy, tôi sẽ gọi mưa châu báu xuống cho các anh.

— Lão bà-la-môn khốn kiếp! Bọn cướp giận dữ thét lên. Lão làm cho bọn kia giàu ngay tức khắc, còn bọn ta thì bắt đợi cả năm trời!

Rồi chúng vung gươm chém ông bà-la-môn làm đôi, quăng xác ông giữa đường. Xong, chúng đuổi theo toán cướp thứ nhất, xông vào đánh giết tới tên cuối cùng, cướp hết châu báu.

Rồi chính bọn chúng lại chia làm hai phe, phe này đánh phe kia, cho tới khi hai trăm năm mươi tên bị giết. Cứ thế, chúng giết lẫn nhau mãi, cho tới khi chỉ còn sống sót hai tên. Thế là một nghìn người đã chết như vậy đó.

Hai tên còn lại khuân được kho báu đi, giấu trong bụi rậm gần một ngôi làng. Một tên cầm gươm ngồi canh, còn tên kia vào làng mua gạo, nhờ người nấu cơm cho bữa tối.

Tên ngồi canh kho báu nghĩ bụng: "Lòng tham là gốc của mọi tai hoạ! Khi thằng kia quay lại, nó sẽ đòi chia một nửa chỗ này. Hay là nó vừa về tới, mình giết quách nó đi."

Thế là hắn rút gươm ra, ngồi chờ bạn quay về.

Trong khi ấy, tên kia cũng nghĩ: "Chỗ của cải ấy rồi sẽ phải chia đôi. Hay là mình bỏ thuốc độc vào cơm, cho nó ăn chết đi, rồi một mình mình hưởng cả kho báu."

Thế là khi cơm chín, hắn ăn phần mình trước, rồi bỏ thuốc độc vào chỗ cơm còn lại, mang ra bụi rậm. Nhưng hắn vừa đặt nồi cơm xuống, tên kia đã vung gươm chém hắn làm đôi, giấu xác vào một chỗ khuất. Xong, tên này ngồi ăn chỗ cơm có thuốc độc, và lăn ra chết ngay tại chỗ.

Thế là vì kho báu, không chỉ ông bà-la-môn mà tất cả bọn cướp đều chết sạch.

Một hai ngày sau, đức Bồ Tát mang tiền chuộc trở lại. Không thấy thầy ở chỗ cũ, chỉ thấy châu báu vương vãi khắp nơi, lòng chàng thắt lại. Chàng biết chắc thầy mình đã không nghe lời dặn, đã gọi mưa châu báu xuống, và mọi người đều đã gặp nạn. Chàng lần theo con đường mà đi.

Đi một quãng, chàng gặp xác thầy mình bị chém làm đôi nằm giữa đường.

— Than ôi! Chàng kêu lên. Thầy đã chết vì không nghe lời con dặn.

Chàng nhặt củi chất thành giàn, hoả táng thi hài thầy, hái hoa rừng dâng cúng.

Đi tiếp, chàng gặp xác năm trăm tên cướp Sai Đi. Đi xa hơn nữa, chàng gặp xác hai trăm năm mươi tên, rồi cứ thế ít dần, cho tới chỗ chỉ còn hai cái xác. Chàng nghĩ: "Một nghìn người mà chết hết, chỉ trừ hai. Vậy hẳn phải có hai tên sống sót, và hai tên ấy thể nào cũng không tránh khỏi giết nhau."

Chàng đi tiếp để xem chúng đi đâu. Chàng tìm thấy lối mòn chúng mang kho báu rẽ vào bụi rậm. Ở đó, chàng thấy cả đống bọc châu báu, và một tên cướp nằm chết, bát cơm úp sấp bên cạnh. Nhìn qua là chàng hiểu hết mọi chuyện. Chàng đi tìm tên còn lại, và cuối cùng thấy xác hắn ở cái chỗ khuất nơi nó bị quăng vào.

Đức Bồ Tát nghĩ: "Thế là vì không nghe lời mình, vì ương bướng, thầy mình không chỉ tự giết mình mà còn làm chết cả nghìn người khác. Quả thật, ai tìm lợi cho mình bằng con đường sai trái, lầm lạc, thì sẽ gặp tai hoạ, như thầy mình vậy."

Rồi chàng đọc câu kệ:

— Gắng sức sai đường thì chỉ chuốc lấy thiệt, chẳng được lợi gì. Bọn cướp giết thầy Vê-đáp-ba, rồi chính chúng cũng bị giết sạch.

Chàng nói tiếp:

— Thầy ta đã lầm lạc, gọi mưa châu báu xuống chẳng phải lúc, chẳng phải chỗ, nên vừa tự chuốc lấy cái chết, vừa làm hại bao người khác. Ai tìm lợi cho mình bằng con đường lầm lạc cũng sẽ bị diệt vong như vậy, và kéo theo cả những người khác nữa.

Chàng nói những lời ấy vang khắp khu rừng, và các vị thần cây đều reo lên tán thưởng. Còn kho châu báu, chàng tìm cách mang về nhà mình, sống trọn một đời bố thí và làm điều lành. Khi hết đời, chàng được sinh lên cõi trời.

Đức Phật nói:

— Này tỳ kheo, không phải bây giờ thầy mới ương bướng. Ngày xưa thầy cũng ương bướng như thế, và vì ương bướng mà thầy đã chuốc lấy diệt vong.

Rồi Ngài cho biết: vị tỳ kheo ương bướng chính là ông bà-la-môn Vê-đáp-ba thuở ấy, còn người học trò chính là Ngài.

— Hết —

Thông tin bản quyền

Tác giả · năm mất · tình trạng bản quyền
Tác giảKinh Bổn Sinh (Jataka)
Xuất bản lần đầu1895
Bản dịchTruyện Đỉnh biên dịch
Tình trạngNguyên tác thuộc phạm vi công cộng; bản tiếng Việt do Truyện Đỉnh dịch / kể lại
Nguồn văn bảnNguyên tác: Vedabbha-Jataka, Jataka số 48, Kinh Bổn Sinh (tạng Pali); dịch từ bản tiếng Anh The Jataka, or Stories of the Buddha's Former Births, tập 1, Robert Chalmers dịch, E. B. Cowell chủ biên, 1895
Giọng đọcBảo Thiện — giọng AI của AI Giọng Nói

Vì sao Truyện Đỉnh được phép đăng truyện này?

Nghe tiếp cùng thể loại

Tất cả →