Thuở đức Phật ở tinh xá Kỳ Viên, ông trưởng giả Cấp Cô Độc đã giàu sang trở lại như xưa, nhờ nàng tiên ở trên cổng nhà ông chuộc lỗi mang về đủ năm trăm bốn mươi triệu đồng vàng.
Bấy giờ ở thành Xá-vệ có một ông bà-la-môn giỏi xem điềm lành, nghĩ bụng: "Ông Cấp Cô Độc đã từng nghèo, rồi lại giàu sang lừng lẫy. Hay là mình làm như tới thăm ông, rồi đánh cắp vận may của ông?"
Thế là ông ta tới nhà ông trưởng giả, được tiếp đãi niềm nở. Chào hỏi xong, chủ nhà hỏi khách tới có việc gì. Ông bà-la-môn đưa mắt nhìn quanh xem vận may của chủ nhà nằm ở đâu.
Ông Cấp Cô Độc có một con gà trống trắng muốt như vỏ ốc được đánh bóng, nhốt trong một chiếc lồng vàng. Vận may của ông nằm ngay trên mào con gà ấy. Ông bà-la-môn nhìn quanh, thấy vận may ở đó, bèn nói:
— Thưa ông, tôi dạy thần chú cho năm trăm cậu học trò. Chỗ chúng tôi khổ vì một con gà gáy không đúng giờ. Gà nhà ông gáy đúng giờ lắm. Tôi tới đây để xin con gà ấy, ông cho tôi được không?
— Được thôi, chủ nhà đáp.
Ngay lúc lời ấy vừa thốt ra, vận may rời khỏi mào gà, sang nằm trong một viên ngọc cất trong chiếc gối. Ông bà-la-môn thấy vận may đã chuyển sang viên ngọc, bèn xin luôn viên ngọc. Chủ nhà vừa bằng lòng cho, vận may đã rời viên ngọc, sang nằm trong cây gậy phòng thân đặt trên gối. Ông bà-la-môn thấy thế, lại xin cây gậy.
— Cầm lấy mà về, chủ nhà nói.
Ngay lập tức, vận may rời khỏi cây gậy, sang nằm trên đầu bà vợ cả của chủ nhà, tên là bà Pun-na-lắc-kha-na.
Thấy thế, ông bà-la-môn ăn trộm nghĩ bụng: "Thứ này thì không thể xin được."
Rồi ông nói với ông trưởng giả:
— Thưa ông, tôi tới nhà ông là để đánh cắp vận may của ông. Vận may của ông nằm trên mào con gà. Nhưng khi ông cho tôi con gà, nó chuyển sang viên ngọc. Khi ông cho tôi viên ngọc, nó chuyển sang cây gậy. Khi ông cho tôi cây gậy, nó rời cây gậy, sang nằm trên đầu bà Pun-na-lắc-kha-na. Thứ này chắc chắn không thể cho đi được, tôi không bao giờ lấy được nó. Vận may của ông là không thể đánh cắp. Vậy ông cứ giữ lấy!
Nói rồi ông ta đứng dậy ra về.
Ông Cấp Cô Độc quyết định kể chuyện ấy với đức Phật. Ông tới tinh xá, cung kính chào đức Phật, ngồi xuống một bên, kể lại đầu đuôi. Đức Phật nghe xong, nói:
— Này gia chủ, ngày nay vận may của người này không sang tay người khác được. Nhưng ngày xưa, vận may của những kẻ kém khôn ngoan đã từng về tay người khôn.
Rồi Ngài kể lại chuyện ngày xưa.
Ngày xưa, khi vua Phạm Dự trị vì thành Ba-la-nại, đức Bồ Tát sinh ra trong một gia đình bà-la-môn ở xứ Ca-thi. Lớn lên, chàng tới thành Tắc-ca-si-la học hành, rồi về sống với gia đình. Khi cha mẹ mất, đau buồn lắm, chàng đi tu làm ẩn sĩ ở núi Tuyết, tu tập các phép thần thông và thiền định.
Lâu lắm về sau, chàng xuống chỗ đông người kiếm muối và đồ gia vị, tới ở trong vườn thượng uyển của vua Ba-la-nại. Hôm sau, đi khất thực, chàng tới trước cửa nhà một ông quan coi voi. Ông quý dáng vẻ, cử chỉ của vị ẩn sĩ, mời ăn, cho ở ngay trong vườn nhà mình, lúc nào cũng hầu hạ chu đáo.
Đúng thời gian ấy, có một anh kiếm củi vào rừng lấy củi, không kịp về thành trước khi cổng đóng. Anh nằm ngủ qua đêm trong một ngôi đền, lấy bó củi kê làm gối. Ở ngôi đền ấy có mấy con gà thả rông, đậu ngủ trên một cái cây ngay gần đó.
Gần sáng, một con gà đậu trên cao ỉa trúng lưng một con đậu bên dưới.
— Đứa nào ỉa lên người tao thế? Con bên dưới kêu lên.
— Tao đấy, con bên trên đáp.
— Sao mày làm thế?
— Tao không để ý.
Rồi nó lại ỉa thêm một bãi nữa. Thế là hai con gà bắt đầu chửi nhau, con nào cũng kêu:
— Mày thì có tài cán gì? Mày thì có tài cán gì?
Cuối cùng, con bên dưới nói:
— Ai giết tao, nướng thịt tao trên than mà ăn, thì sáng hôm sau sẽ được một nghìn đồng tiền!
Con bên trên đáp:
— Xì, xì, có chút chuyện cỏn con thế mà cũng khoe! Ai ăn phần thịt nạc của tao sẽ được làm vua. Ai ăn phần da ngoài của tao, đàn ông thì được làm đại tướng, đàn bà thì được làm hoàng hậu. Ai ăn phần thịt sát xương của tao, nếu là người thường thì được làm quan giữ kho của nhà vua, còn nếu là người tu hành thì được làm thầy cố vấn được vua yêu quý!
Anh kiếm củi nghe hết, ngẫm nghĩ: "Nếu mình được làm vua, thì cần gì một nghìn đồng tiền."
Anh lặng lẽ trèo lên cây, tóm lấy con gà đậu trên cao, giết chết, buộc vào vạt áo, tự nhủ:
— Giờ thì mình sẽ làm vua!
Cổng thành vừa mở, anh đã đi vào. Anh vặt lông con gà, làm sạch sẽ, đưa cho vợ, dặn làm thịt cho thật ngon. Chị vợ làm thịt gà với cơm, dọn ra, mời chồng ăn.
— Mình ơi, anh nói, thịt này có phép lạ lắm. Ăn vào, tôi sẽ được làm vua, còn mình sẽ làm hoàng hậu!
Thế là hai vợ chồng mang thịt gà với cơm xuống bờ sông Hằng, định tắm rửa cho sạch sẽ rồi mới ăn. Họ đặt thịt và cơm trên bờ, rồi lội xuống tắm.
Đúng lúc ấy, một làn gió nhẹ thổi qua làm nước dâng lên, cuốn mất cả gói thịt gà. Gói thịt trôi theo dòng sông, trôi mãi, tới chỗ ông quan coi voi, một nhân vật quan trọng, đang tắm cho đàn voi ở phía dưới.
— Cái gì thế này? Ông hỏi, rồi vớt lên.
— Thưa ngài, là thịt gà với cơm ạ, người ta thưa.
Ông bảo gói lại, niêm phong cẩn thận, gửi về cho vợ, dặn đợi ông về mới được mở.
Còn anh kiếm củi thì cuống cuồng bỏ chạy, bụng phình lên vì nuốt phải bao nhiêu là cát với nước.
Bấy giờ có một vị ẩn sĩ có thiên nhãn, là thầy được ông quan coi voi yêu quý, đang nghĩ: "Ông bạn thí chủ của ta chẳng rời đàn voi của mình bao giờ. Biết bao giờ ông ấy mới được thăng chức đây?"
Đang nghĩ thế, nhờ thiên nhãn, ẩn sĩ trông thấy anh kiếm củi, biết hết mọi chuyện đang xảy ra. Ẩn sĩ đi trước, tới ngồi chờ ở nhà ông quan.
Ông quan về, cung kính chào vị ẩn sĩ, ngồi xuống một bên. Rồi ông cho mang gói đồ ra, sai dọn cơm nước mời vị ẩn sĩ. Vị ẩn sĩ không nhận phần thức ăn mời mình, mà nói:
— Để tôi chia phần thức ăn này.
Ông quan bằng lòng. Vị ẩn sĩ chia thịt gà ra từng phần. Ẩn sĩ đưa phần thịt nạc cho ông quan coi voi, phần da ngoài cho vợ ông, còn mình lấy phần thịt sát xương. Ăn xong, ẩn sĩ nói:
— Ba ngày nữa ông sẽ làm vua. Hãy cẩn trọng trong mọi việc!
Nói rồi ẩn sĩ ra về.
Tới ngày thứ ba, một ông vua láng giềng kéo quân tới vây thành Ba-la-nại. Nhà vua bảo ông quan coi voi mặc áo bào của vua, cưỡi voi ra trận. Còn chính vua thì cải trang, lẫn vào hàng quân. Bỗng một mũi tên bay vút tới, cắm trúng nhà vua, vua chết ngay tại chỗ.
Biết tin nhà vua đã chết, ông quan coi voi cho mang tới thật nhiều tiền, rồi đánh trống rao:
— Ai muốn tiền thì hãy tiến lên mà đánh!
Đạo quân xông lên, chỉ trong chớp mắt đã giết chết ông vua giặc.
Làm lễ tang cho nhà vua xong, các quan bàn nhau xem nên tôn ai làm vua. Họ nói:
— Khi còn sống, chính đức vua đã khoác áo bào của mình cho ông quan coi voi. Chính ông ấy đã đánh trận và giữ được vương quốc. Vương quốc phải trao cho ông ấy!
Thế là họ làm lễ tôn ông quan coi voi lên làm vua, tôn vợ ông làm hoàng hậu. Còn đức Bồ Tát thì trở thành người thân tín của vua.
Kể xong, đức Phật đọc câu kệ:
— Những của cải mà người ra sức làm lụng, nếu không có vận may, chẳng bao giờ có được, thì nhờ ơn nữ thần May Mắn, kẻ khéo lẫn người vụng đều có thể có như nhau.
— Khắp thế gian này, ta gặp không ít kẻ, chẳng phải chỉ người tốt mà đủ hạng khác nhau, lại được hưởng của cải vốn chẳng phải phần của mình.
Rồi Ngài nói thêm:
— Này gia chủ, chúng sinh chẳng có chỗ dựa nào khác ngoài phúc đức đã tạo từ những đời trước. Chính phúc đức ấy giúp người ta tìm được của báu ở những nơi chẳng có mỏ.
Cuối cùng, đức Phật đọc câu kệ giải thích những vật báu chứa vận may của ông Cấp Cô Độc:
— Con gà, viên ngọc, cây gậy, người vợ, tất cả đều mang điềm lành. Vì tất cả những báu vật ấy đều thuộc về một người hiền lành, không tội lỗi.
Rồi Ngài cho biết: nhà vua thuở ấy là trưởng lão A-nan, còn vị ẩn sĩ được ông quan coi voi yêu quý chính là Ngài.
— Hết —
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích