Thuở đức Phật ở tinh xá Trúc Lâm, có tin báo tới rằng Đề-bà-đạt-đa đang âm mưu giết Ngài. Đức Phật nói:
— Này các tỳ kheo, chẳng phải bây giờ mới thế. Ngày xưa Đề-bà-đạt-đa cũng đã tìm cách giết ta, như bây giờ ông ta đang làm.
Rồi Ngài kể lại chuyện ngày xưa.
Ngày xưa, khi vua Phạm Dự trị vì thành Ba-la-nại, đức Bồ Tát sinh làm một con linh dương, sống trong một bụi rậm giữa rừng, gần bên một cái hồ. Cách hồ không xa, trên ngọn một cái cây, có một con chim gõ kiến. Còn dưới hồ có một con rùa. Ba con kết bạn với nhau, sống với nhau rất hoà thuận.
Một hôm, có người thợ săn đi lang thang trong rừng, thấy dấu chân của đức Bồ Tát ở chỗ xuống nước. Hắn đặt một chiếc bẫy thòng lọng bằng da, chắc như xích sắt, rồi bỏ đi.
Canh đầu đêm ấy, đức Bồ Tát xuống hồ uống nước, sa ngay vào thòng lọng. Linh dương kêu lên thảm thiết. Nghe tiếng kêu, chim gõ kiến từ ngọn cây bay xuống, rùa từ dưới nước bò lên. Hai con bàn nhau xem nên làm thế nào.
Chim gõ kiến bảo rùa:
— Anh bạn ơi, anh có răng, anh hãy cắn đứt cái bẫy này đi. Còn tôi sẽ đi lo sao cho tên thợ săn không tới được đây. Nếu cả hai ta cùng gắng hết sức, bạn ta sẽ không mất mạng.
Rồi chim gõ kiến đọc câu kệ:
— Anh rùa ơi, hãy xé cái bẫy da, cắn cho đứt từng sợi một. Còn tên thợ săn, đã có tôi lo, tôi sẽ cầm chân hắn, không cho tới gần anh.
Rùa bắt đầu gặm sợi dây da. Chim gõ kiến bay tới nhà người thợ săn.
Rạng sáng, người thợ săn cầm dao đi ra. Chim gõ kiến vừa thấy hắn bước chân ra khỏi cửa trước, liền kêu lên một tiếng, vỗ cánh phành phạch, lao thẳng vào mặt hắn.
"Có con chim gở nào đâm vào mặt mình!" Người thợ săn nghĩ. Hắn quay vào, nằm xuống một lát.
Rồi hắn lại dậy, cầm dao. Chim gõ kiến nghĩ bụng: "Lần đầu hắn đi cửa trước, vậy lần này hắn sẽ đi cửa sau." Thế là chim bay ra đậu chờ sau nhà.
Người thợ săn cũng nghĩ y như thế: "Đi cửa trước thì gặp điềm gở, giờ mình đi cửa sau vậy!"
Hắn đi cửa sau thật. Nhưng chim gõ kiến lại kêu lên, lại lao vào mặt hắn. Thấy lại bị con chim gở đâm vào mặt, người thợ săn kêu lên:
— Cái con vật này nhất định không cho mình đi đây!
Hắn quay vào, nằm cho tới lúc mặt trời mọc. Mặt trời lên rồi, hắn mới cầm dao lên đường.
Chim gõ kiến vội vã bay về chỗ các bạn.
— Tên thợ săn tới kia rồi! Chim kêu lên.
Bấy giờ rùa đã gặm đứt hết các sợi dây, chỉ còn lại một sợi da dai nhất. Răng rùa như sắp rụng hết, miệng rùa rớm máu. Đức Bồ Tát trông thấy người thợ săn trẻ tay cầm dao lao tới nhanh như chớp. Linh dương vùng mạnh một cái, giật đứt sợi dây cuối cùng, chạy vụt vào rừng. Chim gõ kiến bay lên ngọn cây. Nhưng rùa đã kiệt sức, nằm im tại chỗ. Người thợ săn tóm lấy rùa, ném vào một cái túi, treo lên một cành cây.
Đức Bồ Tát thấy rùa bị bắt, quyết cứu lấy mạng bạn. Linh dương cố ý để cho người thợ săn trông thấy mình, làm ra vẻ yếu ớt. Người thợ săn trông thấy, tưởng linh dương đã kiệt sức, liền cầm dao đuổi theo. Đức Bồ Tát cứ chạy vừa đủ xa để hắn không với tới, nhử hắn vào sâu trong rừng. Khi thấy đã đi khá xa, linh dương lẩn mất, rồi theo một lối khác chạy về nhanh như gió. Linh dương lấy sừng hất cái túi xuống đất, xé toạc ra, thả rùa ra. Chim gõ kiến cũng từ trên cây bay xuống.
Bấy giờ đức Bồ Tát nói với hai bạn:
— Các bạn đã cứu mạng tôi, đã làm tròn bổn phận của người bạn đối với tôi. Giờ tên thợ săn sẽ quay lại bắt các bạn. Vậy anh gõ kiến hãy đưa vợ con đi nơi khác mà ở, còn anh rùa hãy lặn xuống nước đi.
Hai bạn làm theo lời linh dương.
Kể tới đây, đức Phật đọc câu kệ:
— Rùa lặn xuống hồ, linh dương vào rừng, còn chim gõ kiến thì đưa cả đàn con rời khỏi ngọn cây.
Người thợ săn quay lại, chẳng thấy con nào. Hắn thấy cái túi rách tươm, nhặt lên, buồn rầu ra về. Còn ba người bạn sống với nhau trọn đời không bao giờ xa cách, rồi ra đi theo nghiệp của mình.
Đức Phật kể xong chuyện này thì cho biết: người thợ săn thuở ấy là Đề-bà-đạt-đa, chim gõ kiến là Xá-lợi-phất, rùa là Mục-kiền-liên, còn linh dương chính là Ngài.
— Hết —
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích