Lợn Thợ Mộc dàn trận đánh hổ

Ngày xưa, có một bác thợ mộc sống ở một ngôi làng sát cổng thành Ba-la-nại. Một hôm bác vào rừng đốn gỗ, thấy một chú lợn rừng con bị rơi xuống hố. Bác mang chú về nhà nuôi, đặt tên là Lợn Thợ Mộc.

Chú lợn thành người giúp việc của bác. Chú dùng mõm lật những thân cây, tha về cho bác. Chú quàng sợi dây mực quanh răng nanh mà kéo căng ra. Chú ngậm rìu, đục, vồ, tha đi tha lại cho bác.

Lớn lên, chú thành một con lợn to lớn vạm vỡ phi thường. Bác thợ mộc thương chú như con đẻ, lại sợ ở đây có kẻ hại chú, bèn thả chú về rừng.

Chú lợn nghĩ: "Một mình ta không thể sống trong khu rừng này được. Hay là ta đi tìm họ hàng của ta, rồi sống giữa họ?"

Thế là chú đi tìm khắp rừng sâu những con lợn rừng, cho tới khi trông thấy một đàn lợn. Chú mừng rỡ, cất tiếng nói:

— Ta đã lang thang, tìm kiếm khắp rừng sâu đồi cao. Ta đã lang thang đi tìm họ hàng, và kìa, ta đã tìm thấy họ hàng của ta! Ở đây biết bao rễ cây, hoa quả, thức ăn dồi dào. Đồi núi đẹp biết bao, suối khe dễ chịu biết bao! Ở đây hẳn sẽ sung sướng. Ta sẽ ở đây cùng với họ hàng, chẳng phải lo nghĩ, thảnh thơi, chẳng phiền muộn gì, chẳng phải sợ kẻ thù nào cả.

Nghe vậy, đàn lợn đáp:

— Ở đây có kẻ thù đấy! Hãy đi nơi khác mà nương thân, đi đường của anh đi. Hỡi Thợ Mộc, con nào béo tốt nhất trong đàn, nó đều giết cả!

— Kẻ thù ấy là ai? Hỡi họ hàng ta vừa gặp lại, hãy nói thật cho ta nghe. Ai giết hại các người, dù chưa giết sạch các người?

— Một vị vua của loài thú! Mình nó có vằn từ trên xuống dưới, răng nanh sắc nhọn. Con nào béo tốt nhất trong đàn, nó đều giết cả. Nó là một con thú mạnh lắm!

— Chẳng lẽ thân thể chúng ta không còn sức lực ư? Chẳng lẽ chúng ta không có răng nanh để chìa ra ư? Chúng ta sẽ thắng nó nếu chúng ta cùng làm với nhau. Chỉ có cách ấy thôi.

— Hỡi Thợ Mộc, những lời anh nói nghe ngọt ngào lắm, lòng chúng tôi mong được nghe lắm. Không con lợn nào được bỏ chạy! Con nào bỏ chạy thì đánh xong trận sẽ bị giết!

Khi đã làm cho cả đàn đồng lòng, Lợn Thợ Mộc hỏi:

— Mấy giờ thì con hổ tới?

— Hôm nay nó tới từ sáng sớm, bắt mất một con rồi. Sáng sớm mai nó sẽ lại tới.

Lợn Thợ Mộc rất giỏi việc binh, biết phải chiếm chỗ nào cho có lợi để thắng trận. Chú đi khắp nơi tìm một chỗ, bắt cả đàn ăn uống từ khi trời còn tối. Rồi sáng sớm tinh mơ, chú giảng cho cả đàn biết trận đánh có ba thế bày: thế đoàn xe, thế bánh xe và thế hoa sen. Rồi chú bày thế hoa sen như sau.

Ở chính giữa, chú đặt những chú lợn con còn bú mẹ. Quanh chúng là các lợn mẹ. Kế đến là các lợn nái không có con. Kế đến là một vòng lợn choai. Kế đến là những con lợn trẻ răng nanh vừa nhú. Kế đến là những con lợn đực nanh to. Và ngoài cùng là những con lợn già. Rồi chú đặt thêm những toán nhỏ, toán mười con, toán hai mươi, toán ba mươi, rải ra chỗ này chỗ kia.

Chú bắt cả đàn đào một cái hố cho mình, và một cái hố hình cái nia cho con hổ rơi xuống. Giữa hai hố chừa lại một dải đất hẹp làm chỗ cho chú đứng. Rồi chú cùng những con lợn đực khoẻ mạnh đi khắp nơi động viên cả đàn.

Trong lúc chú đang lo liệu như thế thì mặt trời mọc. Con hổ từ chỗ ở của một lão tu hành giả mạo bước ra, hiện trên đỉnh đồi.

Đàn lợn kêu lên:

— Thưa ngài, kẻ thù tới rồi!

— Đừng sợ. Nó làm gì, các ngươi cứ làm y như thế.

Con hổ rũ mình, làm như sắp bỏ đi, rồi đứng tiểu một bãi. Đàn lợn cũng làm y như thế. Con hổ nhìn đàn lợn, gầm lên một tiếng thật lớn. Đàn lợn cũng gầm lên y như thế.

Thấy vậy, con hổ nghĩ: "Chúng thay đổi thế nào ấy. Hôm nay chúng đứng thành từng toán chỉnh tề, nhìn thẳng vào mặt ta như kẻ thù. Hẳn có một tay chiến binh nào đó đã tập hợp chúng lại. Hôm nay ta không nên lại gần chúng."

Sợ chết, con hổ quay đuôi chạy về chỗ lão tu hành giả mạo. Lão thấy hổ về tay không, liền hỏi:

— Mày đã thề bỏ sát sinh rồi à? Mày đã hứa cho mọi sinh linh được yên lành rồi à? Hẳn răng mày đã mất hết cái tài thường ngày rồi, nên gặp cả một đàn mà lại về tay không như kẻ ăn mày!

Con hổ đáp:

— Răng tôi chẳng cắn được nữa, sức tôi đã kiệt rồi. Anh em chúng đứng sát bên nhau, cả đàn cùng một lòng. Vì thế tôi mới lang thang một mình trong rừng. Trước đây chúng chạy tán loạn khắp nơi tìm hang mà trốn, một bầy hoảng loạn. Nhưng giờ chúng đứng thành hàng ngũ chặt chẽ mà gầm gừ, không gì đánh bại nổi, đứng nhìn thẳng vào mặt tôi. Giờ chúng đã đồng lòng, đã có người cầm đầu. Khi đã đồng lòng thì chúng có thể làm hại tôi. Vì thế tôi chẳng thèm chúng nữa.

Lão tu hành giả mạo nói:

— Một mình con chim ưng cũng trị được cả bầy chim. Một mình thần In-đra cũng đánh đổ cả bọn khổng lồ. Còn con hổ hùng mạnh hễ thấy một đàn thú, bao giờ cũng chọn con béo nhất, giết nó dễ như chơi.

Con hổ đáp:

— Chim ưng hay hổ chúa muôn loài, đến cả thần In-đra cũng không trị nổi một đàn cùng họ hàng đứng chung một lòng như hổ mà chống lại.

Lão tu hành giả mạo bèn khích con hổ:

— Những con chim bé tí tẹo bay thành bầy thành đàn, cùng túm tụm bay lên, cùng lượn trên trời. Thế mà con chim ưng một mình lao xuống giữa lúc chúng đang chơi, đuổi bắt, giết chúng tuỳ thích. Hổ cũng phải làm như thế chứ.

Rồi lão còn thúc thêm:

— Hỡi hổ chúa, mày chẳng biết sức mình đâu. Chỉ cần gầm một tiếng, nhảy một cái, ta dám thề là chẳng còn hai con nào đứng chung với nhau nữa.

Con hổ nghe theo. Tưởng những lời ấy là thật, con hổ mắt tàn ác, tham lam ấy lại vững dạ, nhe nanh quay lại, quyết nhảy xổ vào bầy lợn nanh dài.

Hổ trở lại, đứng trên đồi một lát. Đàn lợn báo với Lợn Thợ Mộc rằng hổ lại tới. Chú trấn an cả đàn:

— Đừng sợ.

Rồi chú tới đứng trên dải đất hẹp giữa hai cái hố. Con hổ lao như bay về phía chú lợn. Nhưng chú lợn lộn nhào xuống cái hố thứ nhất. Con hổ không hãm đà kịp, ngã nhào cả người xuống cái hố hình cái nia.

Lợn Thợ Mộc nhảy vọt lên trong nháy mắt, cắm răng nanh vào đùi con hổ, đâm thấu tới tim. Rồi chú cắn xé con hổ, hất nó lăn sang cái hố bên kia, kêu lên:

— Đây, bắt lấy cái thằng khốn nạn này!

Những con tới trước mỗi con được ngoạm một miếng. Những con tới sau thì đi hỏi khắp nơi:

— Thịt hổ ăn thế nào?

Lợn Thợ Mộc ra khỏi hố, nhìn quanh đàn lợn, hỏi:

— Thế nào, các ngươi không vui sao?

— Thưa ngài, ngài đã trừ được con hổ, thế là một. Nhưng còn một kẻ nữa, tệ hơn mười con hổ.

— Kẻ ấy là ai?

— Một lão tu hành giả mạo, chuyên ăn thịt con hổ thỉnh thoảng mang về cho lão.

— Đi nào, ta đi bắt lão.

Thế là cả đàn vội vã kéo nhau đi.

Lão tu hành giả mạo đang ngóng ra đường, chờ con hổ về từng phút. Bỗng lão thấy gì kia? Đàn lợn đang kéo tới!

"Hẳn chúng đã giết con hổ, giờ tới giết ta đây!"

Lão bỏ chạy, trèo lên một cây sung.

— Lão trèo lên cây rồi!

Đàn lợn báo với con đầu đàn.

— Cây gì?

— Cây sung.

— Được rồi, ta sẽ tóm được lão ngay.

Chú bắt những con lợn trẻ ủi đất quanh gốc cây, bắt các con lợn mẹ ngậm đầy nước trong miệng mang tới tưới vào, cho tới khi cái cây trơ trọi tận rễ. Rồi chú bảo cả đàn tránh ra, quỳ xuống, dùng răng nanh húc vào rễ cây. Rễ cây đứt ngọt như bị chặt bằng rìu. Cây đổ xuống, nhưng lão kia chưa kịp chạm đất đã bị đàn lợn xé xác.

Thấy chuyện lạ ấy, vị thần cây nói:

— Bạn bè đồng lòng như cây cối trong rừng, nhìn mới vui mắt làm sao! Đàn lợn đồng lòng, chỉ một trận xông lên đã giết chết con hổ.

Thế là đàn lợn đã diệt được cả lão tu hành giả mạo lẫn con hổ, rồi vui mừng khôn xiết mà gầm vang một tiếng dội khắp núi rừng.

Lợn Thợ Mộc lại hỏi:

— Các ngươi còn kẻ thù nào nữa không?

— Thưa ngài, không còn ạ.

Rồi cả đàn bàn nhau làm lễ rưới nước tôn Lợn Thợ Mộc lên làm vua. Chúng đi lấy nước. Thấy cái vỏ ốc lão tu hành giả mạo vẫn dùng làm bát uống nước, là một cái ốc quý có đường xoắn quay về bên phải, chúng đổ đầy nước vào đó. Rồi ngay dưới gốc cây sung, chúng làm lễ tôn Lợn Thợ Mộc lên ngôi, rưới nước thánh lên mình chú. Chúng chọn một cô lợn trẻ làm hoàng hậu cho chú.

Từ đó mà có cái lệ đến nay vẫn còn: khi làm lễ đăng quang cho nhà vua, người ta đặt vua ngồi trên một chiếc ghế làm bằng gỗ sung, và rưới nước bằng một cái ốc có đường xoắn quay về bên phải.

Đàn lợn rưới nước thánh dưới gốc cây sung lên mình chú Thợ Mộc, và hô lên: "Ngài là vua, là chúa của chúng tôi!"

Đức Phật kể chuyện này khi vua Ba Tư Nặc nhờ nghe lỏm được lời bàn về thế trận của một vị trưởng lão già, vốn xuất thân võ quan, mà bắt sống được vua A Xà Thế. Kể xong, Ngài cho biết: lão tu hành giả mạo thuở ấy là Đề Bà Đạt Đa, Lợn Thợ Mộc là vị trưởng lão ấy, còn vị thần cây chính là Ngài.

— Hết —