Truyện Đỉnh

🦊 Ngụ ngôn

Sư tử Đầu Đất và chú thỏ

của Panchatantra (Năm thiên)

⏱ 6 phút🎙️ Giọng Bảo Khánh📖 6.209 chữ

Khoảnh khắc chính

  1. 0:06Ở một vùng rừng nọ có một con sư…
  2. 1:44Thôi được, các ngươi nói cũng có lý lắm.…
  3. 3:03Đồ khốn! Thứ nhất, mày bé quá chẳng đủ…
  4. 3:28Chú thỏ thưa:
  5. 4:50Đúng thế, tâu chúa thượng. Kẻ chiến binh đánh…
  6. 6:02Nhưng Đầu Đất nói:
  7. 6:16Tâu chúa thượng, ai mà chịu nổi uy phong…

Ở một vùng rừng nọ có một con sư tử say men kiêu ngạo, tên là Đầu Đất. Nó giết muông thú không ngớt tay. Thấy con vật nào là nó không tha con ấy.

Thế là muôn loài trong rừng, nào nai, nào lợn rừng, trâu rừng, bò rừng, thỏ và đủ loài khác, kéo nhau tới, mặt mày rầu rĩ, đầu cúi gằm, gối quỳ sát đất, nhún nhường van xin chúa sơn lâm:

— Muôn tâu bệ hạ, xin ngài thôi cái việc chém giết tàn nhẫn vô nghĩa này đi. Nó chẳng đem lại hạnh phúc gì ở thế giới bên kia. Kinh sách có dạy: kẻ dại dột phạm tội để sướng thân kiếp này thì nghìn kiếp sau phải sống khổ sở. Lại dạy: việc làm đem lại ô nhục, làm mất lòng tin, mở đường xuống địa ngục thì có gì là khôn? Thân xác vô ơn này yếu ớt, bên trong đầy những thứ dơ bẩn, chỉ kẻ dại mới vì nó mà sa vào tội lỗi.

— Xin bệ hạ xét những điều ấy mà thôi đừng tàn sát dòng giống chúng tôi nữa. Nếu chúa thượng chịu ngồi yên ở nhà, thì mỗi ngày chúng tôi sẽ tự nguyện dâng một con vật trong rừng làm bữa ăn cho ngài. Như thế bữa ăn của nhà vua chẳng thiếu, mà gia đình chúng tôi cũng chẳng bị tận diệt. Như thế bổn phận của nhà vua mới được trọn. Tục ngữ có câu: nhà vua nào nếm vương quốc của mình như nếm thuốc tiên, từng chút một, không vắt kiệt sức dân, thì mới hưởng được trọn vẹn. Còn nhà vua nào giết dân như giết dê, chẳng coi mạng người ra gì, thì được một bữa no, nhưng chẳng bao giờ có bữa thứ hai. Hãy giữ dân như giữ con bò cái, đừng giờ nào cũng đòi sữa. Dây leo phải được tưới trước, rồi mới ra hoa kết trái.

Nghe xong lời khẩn cầu, Đầu Đất nói:

— Thôi được, các ngươi nói cũng có lý lắm. Nhưng nếu ngày nào ta ngồi đây mà không có con vật nào tới, thì ta hứa với các ngươi là ta sẽ ăn thịt hết.

Muôn loài nhẹ cả người, bằng lòng ngay, rồi yên tâm đi lại khắp rừng. Ngày nào tới trưa cũng có một con tới làm bữa ăn cho sư tử. Mỗi loài lần lượt tới phiên, dâng một con đã già, hay một con đang tu hành, hay một con đang buồn khổ, hay một con đang sợ mất vợ mất con.

Một hôm tới phiên một chú thỏ, vì hôm ấy là ngày của loài thỏ. Muôn loài xúm lại dặn dò chú đủ điều, rồi chú ngẫm nghĩ: "Làm sao mà giết được con sư tử này, quân chết tiệt! Nhưng nói cho cùng, trí khôn thì có việc gì không thắng nổi? Quyết tâm thì có việc gì không thành? Lời nịnh thì có ai không khuất phục? Chịu làm thì có việc gì không xong? Ta giết được cả sư tử."

Thế là chú đi thật chậm, định tới thật muộn, vừa đi vừa băn khoăn nghĩ cách giết sư tử. Tới tận chiều chú mới tới trước mặt sư tử. Lúc ấy sư tử đã đói thắt ruột vì chờ lâu, vừa giận dữ liếm mép vừa nghĩ: "Hừ! Sáng mai việc đầu tiên là ta phải giết hết lũ muông thú."

Nó đang nghĩ thế thì chú thỏ chầm chậm tới gần, cúi rạp chào, rồi đứng trước mặt nó. Thấy chú tới muộn, mà lại bé tí chẳng đủ một bữa, sư tử giận sôi lên, mắng chú:

— Đồ khốn! Thứ nhất, mày bé quá chẳng đủ một bữa. Thứ hai, mày tới muộn. Vì cái tội ấy, ta sẽ giết mày, rồi sáng mai ta sẽ diệt sạch mọi loài.

Chú thỏ cúi rạp, cung kính thưa:

— Tâu chúa thượng, tội không phải ở con, cũng không phải ở các loài khác. Xin ngài nghe nguyên do.

Sư tử bảo:

— Thì nói nhanh đi, trước khi mày nằm giữa hai hàm răng ta.

Chú thỏ thưa:

— Tâu chúa thượng, hôm nay muôn loài biết là tới phiên loài thỏ, và vì con bé quá, nên họ cử con đi cùng năm chú thỏ nữa. Nhưng giữa đường, từ một cái hố lớn dưới đất bỗng chui ra một con sư tử, nó hỏi: "Các ngươi đi đâu? Cầu nguyện vị thần các ngươi yêu quý nhất đi." Con thưa: "Chúng tôi đi làm bữa ăn cho sư tử Đầu Đất, chúa thượng của chúng tôi, theo giao ước." Nó bảo: "Thế à? Khu rừng này là của ta. Vậy muôn loài, không trừ con nào, đều phải giao ước với ta. Cái thằng Đầu Đất ấy là đồ ăn trộm lén lút. Gọi nó ra đây ngay cho ta. Rồi đứa nào mạnh hơn thì đứa ấy làm vua và ăn hết đám muông thú này." Theo lệnh nó, tâu chúa thượng, con tới đây báo với ngài. Đó là lý do con tới muộn. Còn lại thì chỉ có chúa thượng phán xét.

Nghe xong, Đầu Đất nói:

— Hay lắm, hay lắm, anh bạn nhỏ, chỉ ngay cho ta cái thằng sư tử ăn trộm lén lút ấy, nhanh lên. Chừng nào chưa trút được lên đầu nó cơn giận ta đang để dành cho lũ muông thú, ta chưa yên lòng. Lẽ ra nó phải nhớ câu: đất đai, bạn bè, vàng bạc, cùng lắm là cái được sau khi trận đánh dứt, nếu chẳng được thứ nào, thì đừng nghĩ chuyện phá hoà. Nơi chẳng được lợi lộc gì to, mà thua thì gần như chắc, thì đừng bao giờ gây chuyện, hãy nhẫn nhịn mới là khôn.

Chú thỏ thưa:

— Đúng thế, tâu chúa thượng. Kẻ chiến binh đánh nhau vì quê hương khi bị sỉ nhục. Nhưng con này lại nấp trong một pháo đài. Ngài biết đấy, nó từ trong pháo đài chui ra chặn đường chúng con. Mà kẻ thù đã ở trong pháo đài thì khó đối phó lắm. Người ta nói một pháo đài của nhà vua mạnh hơn nghìn con voi, trăm nghìn con ngựa. Một cung thủ đứng trên tường thành chặn được trăm kẻ thù. Ngày xưa khi quỷ vương Thảm Vàng quấy nhiễu thế gian, chính thần In-đra cũng phải dùng tài trí của chư thần mà xây một pháo đài.

Nghe thế, Đầu Đất bảo:

— Anh bạn nhỏ, chỉ cho ta thằng ăn trộm ấy. Dù nó có nấp trong pháo đài, ta cũng giết nó. Tục ngữ có câu: kẻ mạnh nhất mà không dập tắt bệnh tật hay kẻ thù ngay từ lúc mới nhú, thì về sau sẽ bị chính cái mình để cho lớn lên ấy huỷ diệt.

Chú thỏ thưa:

— Rất đúng ạ. Nhưng dù sao con thấy đó là một con sư tử dữ dằn lắm. Vậy chúa thượng chớ nên lên đường khi chưa biết sức kẻ thù. Như người ta nói: kẻ chiến binh chẳng so sánh hai bên, mà điên cuồng ham đánh, thì như con thiêu thân lao đầu vào lửa. Kẻ yếu mà dám thách kẻ mạnh, thì như con voi gãy ngà, cúi đầu mà quay về.

Nhưng Đầu Đất nói:

— Việc ấy can gì tới mày? Cứ chỉ nó cho ta, dù nó ở trong pháo đài.

Chú thỏ thưa:

— Vâng ạ. Xin chúa thượng theo con.

Rồi chú dẫn đường tới một cái giếng, mà thưa với sư tử:

— Tâu chúa thượng, ai mà chịu nổi uy phong của ngài? Vừa thấy ngài, thằng ăn trộm đã bò tọt vào tận trong hang. Ngài lại đây, con chỉ cho ngài xem.

Đầu Đất bảo:

— Nhanh lên, anh bạn nhỏ.

Chú thỏ bèn chỉ xuống giếng. Con sư tử vốn ngu ngốc tột bậc, nhìn thấy bóng mình dưới nước, liền gầm lên một tiếng thật to. Từ dưới giếng vọng lên một tiếng gầm to gấp đôi, vì tiếng vang. Sư tử nghe thấy, cho rằng đối thủ mạnh lắm, bèn lao mình xuống giếng, và chết ở dưới ấy. Thế là chú thỏ hớn hở mang tin vui về báo cho muôn loài, được mọi loài khen ngợi, rồi sống yên vui trong rừng từ đó.

— Hết —

Thông tin bản quyền

Tác giả · năm mất · tình trạng bản quyền
Tác giảPanchatantra (Năm thiên)
Xuất bản lần đầu1925
Bản dịchTruyện Đỉnh biên dịch
Tình trạngNguyên tác thuộc phạm vi công cộng; bản tiếng Việt do Truyện Đỉnh dịch / kể lại
Nguồn văn bảnNguyên tác: Numskull and the Rabbit, Panchatantra, thiên thứ nhất (bản Purnabhadra, 1199); dịch từ bản tiếng Anh của Arthur W. Ryder, University of Chicago Press, 1925
Giọng đọcBảo Khánh — giọng AI của AI Giọng Nói

Vì sao Truyện Đỉnh được phép đăng truyện này?

Nghe tiếp cùng thể loại

Tất cả →