Chuyện bên song cửa phía đông

Chương 1: Chuyện bên song cửa phía đông

Từ xưa mưu càng sâu thì hoạ càng sâu, chớ tham giàu sang mà làm tối lương tâm. Nước nhỏ trước hiên giọt nào rơi đúng giọt ấy, báo ứng rõ ràng xưa nay vẫn thế.

Chuyện kể gian thần số một đời Tống họ Tần, tên Cối, tên chữ Hội Chi, người Giang Ninh. Sinh ra đã có tướng lạ, mu bàn chân liền với ngón, dài một thước bốn tấc. Lúc học ở Thái học, người ta đều gọi hắn là "tú tài chân dài". Về sau hắn thi đỗ, khoảng năm Tĩnh Khang làm quan đến Ngự sử trung thừa.

Bấy giờ quân Kim phá Biện Kinh, hai vua Huy Tông, Khâm Tông bị đưa lên bắc. Tần Cối cũng bị bắt trong đất giặc, thân với tù trưởng nước Kim là Thát Lại lang quân. Hắn nói với Thát Lại:

— Nếu thả tôi về nam, tôi nguyện làm gián điệp cho nước Kim. May một sớm đắc chí, ắt sẽ chủ trương nghị hoà, khiến nam triều cắt đất xưng thần, để báo ơn nước Đại Kim.

Thát Lại tâu lên vua Kim. Vua Kim sai Tứ thái tử Ngột Truật cùng hắn lập thề ước riêng, rồi thả cho về nam.

Tần Cối cùng vợ họ Vương vượt biển chạy đến hành tại ở Lâm An, chỉ nói:

— Đã giết người canh giữ của nước Kim mà trốn về với Tống.

Vua Cao Tông tin là thật, nhân đó hỏi chuyện bắc triều. Tần Cối hết lời khen quân Kim mạnh tướng giỏi, nam triều không địch nổi. Cao Tông quả nhiên sợ hãi, hỏi kế hay. Tần Cối tâu:

— Từ khi nhà Thạch Tấn xưng thần với ngoại bang, Trung Nguyên đến nay mất tinh thần, nhất thời chưa phấn chấn lên được. Biến cố năm Tĩnh Khang, tông miếu suýt tuyệt, ấy là ý trời, không chỉ do sức người. Nay hành tại mới dựng, lòng người hoang mang, mà các tướng đều cầm trọng binh ở ngoài. Nếu một người có biến, thì việc lớn của bệ hạ hỏng mất. Kế bây giờ không gì bằng thôi binh giảng hoà, lấy nam bắc chia ranh giới, không xâm phạm nhau. Bãi binh quyền của các tướng, bệ hạ gối cao hưởng giàu sang, dân sinh khỏi lầm than, chẳng đẹp sao!

Cao Tông nói:

— Trẫm muốn giảng hoà, chỉ sợ người Kim không chịu.

Tần Cối nói:

— Thần ở đất giặc được tù trưởng nước Kim khá tin phục. Nếu bệ hạ giao riêng việc này cho thần, thần tự có cách, bảo đảm vì bệ hạ làm thành cuộc hoà nghị, vạn toàn không sai.

Cao Tông cả mừng, liền phong Tần Cối làm Thượng thư bộc xạ. Chẳng bao lâu lên làm Tả thừa tướng. Cối bèn chuyên chủ trương nghị hoà, dùng Câu Long Như Uyên làm Ngự sử trung thừa. Phàm triều thần can ngăn việc nghị hoà đều bị dâng sớ đánh đuổi. Triệu Đỉnh, Trương Tuấn, Hồ Thuyên, Yến Đôn Phục, Lưu Đại Trung, Doãn Đồn, Vương Cư Chính, Ngô Sư Cổ, Trương Cửu Thành, Dụ Xư, đều bị giáng đày.

Bấy giờ Nhạc Phi nhiều lần đánh bại quân Kim, đánh cho Tứ thái tử Ngột Truật không còn đường chạy. Ngột Truật cuống quá, sai người tâm phúc là Vương Tiến mang thư giấu trong viên sáp đưa cho Tần Cối. Trong thư viết:

— Đã muốn giảng hoà, sao tướng ngoài biên lại dụng binh? Ấy là thừa tướng thất tín. Phải giết Nhạc Phi thì hoà nghị mới thành.

Tần Cối viết thư trả lời, hứa lấy việc giết Phi làm tin, rồi cho Vương Tiến về. Một ngày phát mười hai đạo kim bài gọi Nhạc Phi rút quân. Trong quân ai cũng phẫn uất, phụ lão bách tính đất Hà Nam không ai không khóc thảm.

Phi về rồi, bị bãi làm Vạn Thọ quán sứ. Tần Cối nhất quyết muốn đặt Phi vào chỗ chết, bàn với người tâm phúc là đại tướng Trương Tuấn, người trùng tên với vị Trương Tuấn bị giáng đày kia. Dò biết thống chế dưới quyền Phi là Vương Tuấn có hiềm khích với phó đô thống chế Trương Hiến, hắn đem thưởng hậu dụ Vương Tuấn, bảo vu cáo Trương Hiến mưu chiếm Tương Dương để trả binh quyền cho Phi. Vương Tuấn y lời ra tố. Cối bắt Trương Hiến giao ngục Đại lý, giả chiếu sai sứ gọi cha con Nhạc Phi về đối chất với Trương Hiến.

Ngự sử trung thừa Hà Chú tra xét không thấy thật, đem nỗi oan trình với Tần Cối. Cối cả giận, bãi Hà Chú không dùng, đổi giao cho Mặc Kỳ Tiết. Mặc Kỳ Tiết vốn có hiềm khích với Nhạc Phi, bèn biến không thành có, dựng thành án, nói cha con Nhạc Phi, Nhạc Vân cùng bộ tướng Trương Hiến, Vương Quý thông mưu làm phản. Đại lý tự khanh Tiết Nhân Phụ và những người khác kêu oan cho Phi. Phán tông chính tự là Sĩ Hưu xin lấy trăm miệng ăn cả nhà bảo lãnh Phi không phản. Khu mật sứ Hàn Thế Trung phẫn uất bất bình, tự đến phủ Cối tranh luận. Đều bị bãi truất.

Án đã thành, Tần Cối ngồi một mình dưới cửa sổ phía đông, chần chừ việc ấy: "Muốn không giết Nhạc Phi, sợ hắn cản trở hoà nghị, thất tín với nước Kim, về sau triều đình tỉnh ngộ, tội đổ về ta. Muốn giết đi, thì vướng công luận của mọi người." Trong lòng quyết không xong.

Vừa lúc vợ hắn là phu nhân họ Vương lắm mồm đến, hỏi:

— Tướng công có việc gì mà chần chừ?

Tần Cối đem việc ấy bàn với vợ. Vợ hắn lấy trong tay áo ra một quả cam vàng, hai tay bổ ra, đưa chồng một nửa, nói:

— Quả cam này bổ đôi ra là xong, có gì khó quyết? Há chẳng nghe câu cổ: bắt hổ thì dễ, thả hổ thì khó sao?

Chỉ vì câu ấy nhắc Tần Cối, ý hắn bèn quyết. Hắn viết mấy chữ mật vào mảnh giấy, niêm kỹ, đưa cho quan coi ngục Đại lý tự. Tối ấy, Nhạc Phi bị thắt cổ chết trong ngục. Con là Nhạc Vân cùng Trương Hiến, Vương Quý đều bị giải ra chợ chém.

Người Kim nghe Phi chết, không ai không bày rượu mừng nhau. Từ đó hoà nghị bèn định, lấy giữa dòng sông Hoài cùng hai châu Đường, Đặng làm ranh giới. Bắc triều là nước lớn, xưng bác. Nam triều là nước nhỏ, xưng cháu. Tần Cối được gia phong Thái sư, Nguỵ quốc công, lại đổi phong Ích quốc công, được ban dinh ở cầu Vọng Tiên, tráng lệ sánh với cung vua. Con hắn là Tần Hi mười sáu tuổi đỗ trạng nguyên, được bổ Hàn lâm học sĩ, chuyên coi Sử quán. Hi sinh con tên Huân, còn trong tã đã được ghi chức Hàn lâm. Con gái Hi vừa sinh đã được phong Sùng quốc phu nhân. Quyền thế một thời, xưa nay không ai bằng.

Lại nói Sùng quốc phu nhân lúc sáu bảy tuổi thích chơi một con mèo lông dài như sư tử. Một hôm mèo tình cờ đi lạc, nhà họ Tần bắt quan phủ doãn Lâm An đặt hạn đi tìm. Phủ doãn Tào Vịnh sai người đi tìm khắp nơi. Mấy ngày bắt được mấy trăm con mèo sư tử, làm khổ chủ mèo chịu khổ tốn tiền không kể xiết. Giải đến phủ thừa tướng xem thì đều không phải. Bèn vẽ hình nghìn trăm bức, treo ở các quán trà quán rượu, quan cấp thưởng nghìn quan. Lúc ấy náo động cả phủ Lâm An, rối hơn một tháng, mà con mèo vẫn bặt tăm. Phủ thừa tướng sai quan đến đốc trách, Tào Vịnh hoảng, bèn đúc một con mèo bằng vàng ròng, đút lót hậu cho bà vú, dâng Sùng quốc phu nhân mới thôi. Chỉ một chuyện ấy đã đủ biết uy quyền của giặc Cối.

Về già, hắn mưu cướp ngôi lớn. Vì các bề tôi cũ trong triều chưa hết, trong lòng ngờ ghét, hắn muốn dựng án lớn, vu cho năm mươi ba nhà Triệu Đỉnh, Trương Tuấn, Hồ Thuyên mưu phản đại nghịch. Lại viết tờ tâu đã xong, chỉ chờ Tần Cối ký tên dâng vua.

Hôm ấy Cối vừa đi chơi Tây Hồ. Đang uống rượu, bỗng thấy một người xoã tóc đi tới, nhìn ra là Nhạc Phi, quát lớn:

— Mày tàn hại trung lương, hại dân hỏng nước. Ta đã kêu lên Thượng đế, đến lấy mạng mày!

Cối cả kinh, hỏi người hầu, đều nói không thấy. Cối vì thế mắc bệnh về phủ. Hôm sau, lại mang tờ tâu đến trình. Mọi người dìu Cối ngồi dưới gác Cách Thiên. Cối đòi bút ký tên, tay run không ngừng, mực rơi làm bẩn tờ tâu. Lập tức sai thay tờ khác, lại làm bẩn nữa, rốt cuộc không viết được một chữ. Người vợ lắm mồm họ Vương đứng sau bình phong xua tay:

— Đừng làm phiền Thái sư!

Chốc lát, Cối gục xuống bàn, dìu vào phòng trong thì đã mê man, không nói được một lời, rồi chết. Ấy là năm mươi ba nhà không đáng phải gặp nạn trong tay giặc Cối, cũng thấy lẽ trời rõ ràng. Có thơ làm chứng: Trung Giản bị đày, Vũ Mục bị giết, lại còn ngầm mưu hại người tốt. Dưới gác Cách Thiên khó ký tên, mới tin trung lương được ngầm phù hộ.

Cối chết chẳng bao lâu, Tần Hi cũng chết. Người vợ lắm mồm lập đàn cầu siêu. Đạo sĩ phục bên đàn dâng biểu, thấy Tần Hi ở âm phủ đeo gông sắt đứng đó. Đạo sĩ hỏi:

— Thái sư ở đâu?

Tần Hi đáp:

— Ở Phong Đô.

Đạo sĩ đi thẳng đến Phong Đô, thấy Tần Cối, Mặc Kỳ Tiết, Vương Tuấn xoã tóc bẩn mặt, mỗi người đeo gông sắt, đám quỷ tốt cầm gậy lớn lùa đi, dáng rất khổ sở. Cối nói với đạo sĩ:

— Phiền ông nhắn với phu nhân: chuyện dưới cửa sổ phía đông đã lộ rồi.

Đạo sĩ không biết là chuyện gì, kể lại với bà Vương. Bà Vương trong lòng hiểu rõ, giật mình kinh hãi. Quả là: lời nói riêng ở nhân gian, trời nghe như sấm. Dối lòng trong buồng tối, mắt thần sáng như chớp.

Vì cái giật mình ấy, bà Vương cũng mắc bệnh mà chết. Chẳng bao lâu Tần Huân cũng chết. Chưa đầy mấy năm, họ Tần bèn suy. Về sau triều đình nạo vét sông đào, đất đổ chất trước cửa phủ. Có người đi qua cầu Vọng Tiên, thấy trước phủ thừa tướng đất ngổn ngang, bèn đề một bài thơ lên tường. Thơ rằng: gác Cách Thiên còn đó, người đâu? Nhà Yển Nguyệt sâu, hận cũng sâu. Chẳng ở Lạc Dương mà lo việc bạc đầu, lại ở Mi Ổ mà chứa vàng. Cười nói đã dựng xong lưới tội, gang tấc đâu biết có trời soi? Dưới chín suối lạnh lẽo nay đã hết, chỉ còn bùn lầy chất dưới bóng tường.

Nhà Tống từ khi Tần Cối chủ hoà làm hỏng kế lớn, quay mặt thờ kẻ thù, vua tôi ham vui chơi. Nguyên Thái Tổ Thiết Mộc Chân nổi lên từ sa mạc, truyền đến Thế Tổ Hốt Tất Liệt thì diệt Kim và Tống. Thừa tướng nhà Tống là Văn Thiên Tường, hiệu Văn Sơn, trời sinh trung nghĩa, mộ quân cứu vua. Chí chưa thành thì bị tướng Nguyên là Trương Hoằng Phạm bắt, trăm cách dụ hàng không được. Năm Chí Nguyên thứ mười chín, ông bị chém ở chợ Sài ở Yên Kinh. Các con là Đạo Sinh, Phật Sinh, Hoàn Sinh đều chết trước thừa tướng. Em ông tên Bích, hiệu Văn Khê, cho con là Thăng làm con nối dõi Thiên Tường. Cha con Bích, Thăng đều theo nhà Nguyên làm quan hiển quý. Thời ấy có thơ rằng: nghe nói Giang Nam núi sông đẹp, anh gặp nạn mà em cũng gặp nạn. Tiếc thay hoa mai mỗi cành một tâm sự, cành nam hướng ấm, cành bắc lạnh lùng. Khoảng năm Hoàng Khánh đời vua Nguyên Nhân Tông, Văn Thăng làm quan đến Đại học sĩ gác Tập Hiền.

— Hết chương 1 —