Thanh gươm cắt cỏ

Chương 2: Thanh gươm cắt cỏ

Nhưng hoàng tử chẳng được sống nhàn tản lâu. Khi chàng chừng ba mươi tuổi, có tin báo về rằng người Ai-nu, cư dân đầu tiên của quần đảo Nhật Bản, từng bị người Nhật chinh phục và đẩy lên phương bắc, đã nổi dậy ở các xứ miền đông. Họ bỏ vùng đất được chia cho mình, gây nhiều rối loạn trong nước. Nhà vua quyết định phải sai một đạo quân đi đánh, buộc họ quy thuận. Nhưng ai sẽ cầm quân?

Hoàng tử Ya-ma-tô Ta-kê lập tức xin đi dẹp loạn. Nhà vua thương hoàng tử tha thiết, không chịu nổi để chàng khuất mắt dù chỉ một ngày, nên đương nhiên rất không muốn sai chàng vào chuyến viễn chinh nguy hiểm. Nhưng khắp cả quân đội không có chiến binh nào khoẻ mạnh, gan dạ bằng hoàng tử con ngài, nên nhà vua chẳng còn cách nào khác, đành miễn cưỡng chiều theo ý Ya-ma-tô.

Tới lúc hoàng tử lên đường, nhà vua ban cho chàng một ngọn giáo gọi là Giáo Cây Nhựa Ruồi dài tám sải tay, cán hẳn làm bằng gỗ cây nhựa ruồi, rồi ra lệnh cho chàng đi bình định man di miền đông, như người ta gọi người Ai-nu hồi ấy.

Ngọn giáo ấy thời xưa được chiến binh quý trọng chẳng kém gì lá cờ mà ngày nay nhà vua trao cho một đoàn quân lúc xuất trận.

Hoàng tử cung kính, hết sức tôn nghiêm nhận ngọn giáo của vua, rời kinh đô, dẫn quân về phía đông. Dọc đường, trước hết chàng ghé đền I-xê lễ bái, và cô chàng, công chúa Ya-ma-tô, vị nữ tư tế cao nhất, ra đón chàng. Chính bà đã tặng chàng chiếc áo choàng từng giúp chàng rất nhiều trong việc hạ bọn cướp miền tây.

Chàng kể cho cô nghe mọi chuyện đã xảy ra, kể vật kỷ niệm của cô đã góp phần lớn thế nào vào thành công lần trước, và hết lòng cảm tạ cô. Nghe chàng sắp lại lên đường đánh kẻ thù của vua cha, bà vào trong đền, rồi trở ra mang theo một thanh gươm và một chiếc túi xinh xắn tự tay bà may, đựng đầy đá lửa, thứ thời ấy người ta dùng thay diêm để nhóm lửa. Bà tặng chàng làm quà từ biệt.

Thanh gươm ấy là gươm Mư-ra-cư-mô, một trong ba báu vật thiêng liêng làm nên ấn tín của hoàng gia Nhật Bản. Không có bùa hộ mệnh nào mang lại may mắn và thành công tốt lành hơn bà có thể trao cho cháu, và bà dặn chàng dùng nó vào giờ phút ngặt nghèo nhất.

Ya-ma-tô Ta-kê từ biệt cô, lại cầm đầu đạo quân, tiến về tận cùng phương đông qua xứ Ô-oa-ri, rồi tới xứ Xư-ru-ga. Ở đây, quan trấn thủ hết lòng đón tiếp hoàng tử, thết đãi chàng linh đình bằng nhiều bữa tiệc. Tiệc tùng xong, quan trấn thủ nói với khách rằng xứ ông nổi tiếng có giống hươu đẹp, mời hoàng tử đi săn hươu cho vui. Hoàng tử hoàn toàn bị cái vẻ niềm nở của chủ nhà đánh lừa, mà thật ra tất cả đều là giả, nên vui vẻ nhận lời đi săn.

Quan trấn thủ dẫn hoàng tử tới một cánh đồng hoang mênh mông, cỏ mọc cao và rậm rạp. Chẳng hay biết quan trấn thủ đã giăng bẫy để lấy mạng mình, hoàng tử bắt đầu phi ngựa đuổi hươu. Bỗng chàng sửng sốt thấy lửa và khói bùng lên từ bụi cỏ phía trước. Biết mình gặp nguy, chàng định lùi lại, nhưng vừa quay ngựa về hướng ngược lại thì thấy cả phía ấy đồng cỏ cũng đang cháy. Cùng lúc ấy, cỏ bên trái, bên phải cũng bùng lửa, lửa lan nhanh về phía chàng từ mọi phía. Chàng nhìn quanh tìm đường thoát. Chẳng có lối nào. Chàng đã bị lửa vây kín.

Hoàng tử nhìn quanh những ngọn lửa và làn khói đang nổ lách tách, cuồn cuộn ập về phía mình từ khắp bốn bề, nói:

— Vậy ra cuộc săn hươu này chỉ là mưu gian của kẻ thù! Ta thật ngu mới để bị dụ vào bẫy như một con thú hoang!

Và chàng nghiến răng giận dữ khi nghĩ tới sự phản trắc tươi cười của quan trấn thủ.

Cảnh ngộ nguy hiểm là thế, nhưng hoàng tử chẳng hề rối trí. Giữa lúc ngặt nghèo, chàng nhớ tới những món quà cô tặng lúc chia tay, và chàng thấy như thể bà đã tiên đoán trước được giờ phút cần kíp này. Chàng bình tĩnh mở túi đá lửa cô tặng, châm lửa đốt đám cỏ quanh mình. Rồi rút thanh gươm Mư-ra-cư-mô khỏi vỏ, chàng ra sức phát thật nhanh đám cỏ hai bên. Chàng quyết nếu phải chết thì chết trong lúc chiến đấu giành sự sống, chứ không đứng yên chờ cái chết tới.

Lạ thay, gió bắt đầu đổi chiều, thổi ngược lại, và đám lửa dữ nhất trong bụi cỏ cháy, nãy giờ vẫn chực ập vào chàng, nay bị thổi bạt ra xa. Hoàng tử chẳng xây xát chút nào trên người, chẳng một sợi tóc bị cháy, sống sót để kể lại chuyện thoát chết kỳ diệu của mình. Còn gió nổi lên thành cuồng phong, đuổi kịp quan trấn thủ, khiến ông ta chết cháy trong chính ngọn lửa mình châm lên để giết Ya-ma-tô Ta-kê.

Hoàng tử cho rằng mình thoát nạn hoàn toàn nhờ phép thần của thanh gươm Mư-ra-cư-mô, và nhờ nữ thần Mặt Trời A-ma-tê-ra-xư ở đền I-xê che chở, vị thần điều khiển gió và muôn vật, phù hộ cho mọi người cầu xin bà lúc lâm nguy. Chàng nâng thanh gươm quý lên khỏi đầu nhiều lần để tỏ lòng tôn kính, và trong lúc ấy chàng đặt lại tên cho nó là Cư-xa-na-gi, nghĩa là Thanh Gươm Cắt Cỏ. Còn nơi chàng đốt cỏ quanh mình mà thoát chết giữa đồng cỏ cháy, chàng đặt tên là Yai-dư. Tới tận ngày nay, dọc tuyến đường sắt lớn Tô-cai-đô vẫn có một nơi tên là Yai-dư, người ta bảo đó chính là chỗ đã xảy ra chuyện ly kỳ ấy.

Thế là hoàng tử Ya-ma-tô Ta-kê dũng cảm thoát khỏi chiếc bẫy kẻ thù giăng ra. Chàng giàu mưu kế, đầy lòng gan dạ, và cuối cùng đã thắng mưu, khuất phục hết mọi kẻ thù. Rời Yai-dư, chàng tiến về phía đông, tới bờ biển I-dư, từ đó chàng muốn vượt biển sang Ca-dư-xa.

Trong mọi hiểm nguy và phiêu lưu ấy, người vợ chung thuỷ, yêu thương chàng là công chúa Ô-tô-ta-chi-ba-na vẫn theo chàng. Vì chàng, nàng coi những chặng đường dài mỏi mệt và hiểm nguy chiến trận chẳng ra gì. Nàng yêu người chồng chiến binh tha thiết tới mức thấy mọi gian truân đều được đền đáp, chỉ cần được trao gươm cho chàng lúc chàng xông trận, hay chăm sóc chàng lúc chàng mỏi mệt trở về doanh trại.

Nhưng lòng hoàng tử chỉ đầy chiến tranh và chinh phục, chàng chẳng mấy để tâm tới người vợ chung thuỷ. Dầm sương dãi gió trên đường xa lâu ngày, lại lo âu, buồn khổ vì chồng lạnh nhạt, nhan sắc nàng phai tàn, làn da ngà ngọc sạm đen vì nắng. Một hôm hoàng tử bảo nàng rằng chỗ của nàng là ở trong cung, sau những tấm bình phong ở nhà, chứ không phải theo chàng trên đường chinh chiến. Nhưng dù chồng xua đuổi, hờ hững, Ô-tô-ta-chi-ba-na vẫn không nỡ lòng rời xa chàng. Mà có lẽ nàng bỏ đi thì lại hơn, vì trên đường tới I-dư, khi qua xứ Ô-oa-ri, trái tim nàng gần như tan nát.

Ở đó, trong một cung điện rợp bóng thông, có cổng vào uy nghi, có công chúa Mi-ya-dư ở, đẹp như hoa anh đào trong ánh hồng rạng đông buổi sớm mùa xuân. Xiêm áo nàng thanh nhã, tươi tắn, làn da trắng như tuyết, vì nàng chưa từng biết mỏi mệt trên đường bổn phận, chưa từng đi dưới nắng hè. Hoàng tử xấu hổ vì người vợ da sạm nắng, áo quần lấm bụi đường, bảo nàng ở lại trong lúc chàng đi thăm công chúa Mi-ya-dư. Ngày này qua ngày khác, chàng ở hàng mấy canh giờ trong vườn và trong cung của người bạn mới, chỉ nghĩ tới thú vui của mình, chẳng đoái hoài người vợ tội nghiệp ở lại khóc trong lều cho nỗi khổ đã tới với đời mình. Nhưng nàng là người vợ chung thuỷ, tính nết nhẫn nại tới mức chẳng bao giờ để một lời trách móc thoát khỏi môi, hay một cái cau mày làm vẩn gương mặt buồn dịu dàng của mình. Lúc nào nàng cũng sẵn nụ cười đón chồng về hay tiễn chồng đi bất cứ đâu.

Sau cùng tới ngày hoàng tử Ya-ma-tô Ta-kê phải lên đường tới I-dư rồi vượt biển sang Ca-dư-xa. Chàng bảo vợ theo trong đoàn tuỳ tùng như một người hầu, trong lúc chàng tới từ biệt công chúa Mi-ya-dư một cách trịnh trọng. Công chúa ra đón chàng trong bộ xiêm áo lộng lẫy, trông nàng đẹp hơn bao giờ hết. Và khi thấy nàng, Ya-ma-tô Ta-kê quên vợ, quên bổn phận, quên hết mọi thứ trừ niềm vui nhàn tản trước mắt, thề sẽ trở về Ô-oa-ri cưới nàng khi chiến tranh kết thúc. Nói xong những lời ấy, chàng ngước lên, bắt gặp đôi mắt hạnh nhân to của Ô-tô-ta-chi-ba-na đang nhìn thẳng vào mình, đầy buồn thương và sửng sốt không nói nên lời. Chàng biết mình đã làm điều sai trái, nhưng chàng cứng lòng phi ngựa đi tiếp, chẳng mấy bận tâm tới nỗi đau mình gây ra cho nàng.

Tới bờ biển I-dư, quân lính của chàng đi tìm thuyền để vượt eo biển sang Ca-dư-xa, nhưng khó mà tìm đủ thuyền cho toàn quân xuống. Hoàng tử đứng trên bãi, kiêu hãnh vì sức mạnh của mình, nói giọng chế giễu:

— Đây đâu phải biển! Chỉ là cái lạch thôi! Các ngươi cần lắm thuyền thế làm gì? Ta muốn thì ta nhảy qua cũng được.

Khi cả đoàn đã xuống thuyền và đang ra giữa eo biển, trời bỗng tối sầm, một cơn bão lớn nổi lên. Sóng dâng cao như núi, gió gào thét, chớp loé, sấm rền, chiếc thuyền chở Ô-tô-ta-chi-ba-na, hoàng tử và quân lính bị quăng quật từ ngọn sóng này sang ngọn sóng khác, tưởng như phút nào cũng là phút cuối, cả đoàn sắp bị biển giận nuốt chửng. Vì Long Thần, vua rồng của biển cả, đã nghe Ya-ma-tô Ta-kê chế giễu, nên nổi giận dấy lên cơn bão khủng khiếp này, để cho vị hoàng tử ngạo mạn thấy biển cả đáng sợ tới mức nào, dù trông nó chỉ như cái lạch.

Thuỷ thủ kinh hoàng hạ buồm, giữ bánh lái, gắng sức cứu lấy mạng sống quý giá của mình, nhưng vô ích. Cơn bão chỉ mỗi lúc một dữ hơn, ai nấy đều nghĩ mình chết chắc. Bấy giờ Ô-tô-ta-chi-ba-na chung thuỷ đứng dậy. Quên hết nỗi buồn chồng gây ra cho mình, quên cả việc chàng đã chán nàng, chỉ còn một niềm mong lớn lao của tình yêu là cứu chàng, nàng quyết hy sinh mạng mình để cứu chàng khỏi chết, nếu có thể.

Trong khi sóng dồn dập trùm lên thuyền, gió cuộn quanh giận dữ, nàng đứng lên nói:

— Hẳn mọi chuyện này là vì hoàng tử đã làm thần biển Long Thần nổi giận bằng lời đùa cợt. Nếu vậy, tôi, Ô-tô-ta-chi-ba-na, sẽ làm nguôi cơn giận của thần biển, người đòi chẳng gì khác ngoài mạng sống của chồng tôi!

Rồi nàng hướng về biển cả mà nói:

— Tôi xin thế chỗ Đức Ngài Ya-ma-tô Ta-kê. Giờ tôi sẽ gieo mình xuống lòng sâu đang phẫn nộ của người, đem mạng tôi đổi lấy mạng chàng. Vậy xin người nghe tôi, đưa chàng tới bờ Ca-dư-xa bình an.

Dứt lời, nàng nhanh chóng nhảy xuống làn nước cuồng nộ. Sóng cuốn nàng đi, chẳng mấy chốc khuất hẳn. Lạ thay, cơn bão ngừng ngay tức khắc, mặt biển phẳng lặng êm ả như tấm chiếu dưới chân những người đang sững sờ ngồi trên thuyền. Thần biển đã nguôi giận, trời quang mây tạnh, mặt trời chiếu rạng như một ngày hè.

Chẳng mấy chốc Ya-ma-tô Ta-kê tới bờ bên kia, lên bộ bình an, đúng như vợ chàng là Ô-tô-ta-chi-ba-na đã cầu xin. Tài chiến trận của chàng thật phi thường, và ít lâu sau chàng chinh phục được người Ai-nu ở miền đông.

Chàng cho rằng mình lên bờ an toàn hoàn toàn là nhờ lòng chung thuỷ của vợ, người đã tự nguyện, đầy yêu thương mà hy sinh mình vào giờ phút chàng nguy khốn nhất. Nhớ tới nàng, lòng chàng mềm lại, chàng chẳng để hình bóng nàng rời khỏi tâm trí dù chỉ một khắc. Chàng đã hiểu ra quá muộn tấm lòng tốt của nàng, tình yêu lớn lao nàng dành cho chàng.

Trên đường trở về, chàng tới đèo cao U-xư-i, đứng đó ngắm cảnh tuyệt diệu bên dưới. Từ trên cao ấy, cả vùng đất bày ra trước mắt chàng, một bức tranh mênh mông núi non, đồng bằng, rừng rậm, những dòng sông uốn lượn như dải lụa bạc. Rồi xa xa chàng thấy biển, lung linh như làn sương sáng ở tít chân trời, nơi Ô-tô-ta-chi-ba-na đã hy sinh mạng mình cho chàng. Quay về phía ấy, chàng dang rộng hai tay. Nghĩ tới tình yêu của nàng mà chàng đã coi rẻ, nghĩ tới sự bội bạc của mình với nàng, lòng chàng vỡ oà thành tiếng kêu đau đớn, xót xa:

— A-dư-ma, A-dư-ma, Ya!

Nghĩa là: Ôi vợ ta, vợ ta ơi! Tới tận ngày nay ở Tô-ki-ô vẫn có một khu tên là A-dư-ma, ghi nhớ lời của hoàng tử Ya-ma-tô Ta-kê, và người ta vẫn chỉ cho nhau nơi người vợ chung thuỷ của chàng đã gieo mình xuống biển cứu chàng. Thế đó, dù lúc sống công chúa Ô-tô-ta-chi-ba-na không được hạnh phúc, lịch sử vẫn giữ mãi tươi xanh ký ức về nàng, và câu chuyện về lòng vị tha, về cái chết anh hùng của nàng sẽ không bao giờ phai.

Giờ Ya-ma-tô Ta-kê đã làm tròn mọi mệnh lệnh của vua cha. Chàng đã dẹp yên mọi kẻ phản loạn, trừ sạch mọi bọn cướp và kẻ phá rối thái bình trong nước. Tiếng tăm chàng lừng lẫy, vì khắp cõi chẳng ai đứng nổi trước chàng, chàng mạnh trên chiến trận và khôn ngoan trong bàn bạc.

Chàng định về thẳng nhà theo con đường cũ, thì chợt nghĩ đi đường khác chắc thú vị hơn. Thế là chàng đi qua xứ Ô-oa-ri, rồi tới xứ Ô-mi.

Tới Ô-mi, chàng thấy dân chúng nhốn nháo, sợ hãi. Đi qua nhiều nhà, chàng thấy dấu hiệu tang tóc, nghe tiếng khóc than ầm ĩ. Hỏi nguyên do, chàng được biết có một con quái vật khủng khiếp xuất hiện trên núi. Ngày nào nó cũng từ đó kéo xuống cướp phá các làng, vồ được ai là ăn thịt người ấy. Nhiều nhà đã tan hoang, đàn ông chẳng dám ra đồng làm việc, đàn bà chẳng dám ra sông vo gạo.

Nghe vậy, Ya-ma-tô Ta-kê nổi giận, dữ dội nói:

— Từ cực tây đảo Kiu-xiu tới góc đông đảo Ê-dô, ta đã khuất phục hết kẻ thù của nhà vua. Chẳng còn ai dám phạm luật hay chống lại nhà vua. Thật lạ lùng là ở đây, sát ngay kinh đô, một con quái vật độc ác lại dám tới ở, làm thần dân nhà vua khiếp sợ. Nó sẽ chẳng được ăn thịt người vô tội lâu nữa đâu. Ta đi giết nó ngay.

Nói rồi chàng lên đường tới núi I-bư-ki, nơi người ta bảo con quái vật ở. Chàng leo lên được một quãng xa, bỗng tới một khúc quanh thì một con rắn khổng lồ hiện ra chắn đường.

Hoàng tử nói:

— Hẳn đây là con quái vật. Với một con rắn, ta chẳng cần dùng gươm. Ta giết nó bằng tay không.

Chàng bèn nhảy xổ vào con rắn, dùng hai cánh tay trần cố siết cho nó chết. Chẳng bao lâu sức mạnh phi thường của chàng đã thắng, con rắn nằm chết dưới chân chàng. Bỗng một màn tối sầm phủ xuống núi, mưa bắt đầu rơi, tối tăm và mưa gió tới nỗi hoàng tử khó mà thấy lối đi. Nhưng chỉ một lát sau, trong lúc chàng đang lần mò xuống đèo, trời lại quang, và người anh hùng gan dạ của chúng ta nhanh chóng xuống được núi.

Về tới nơi, chàng bắt đầu thấy khó chịu, hai bàn chân đau rát như lửa đốt, chàng biết con rắn đã làm chàng nhiễm độc. Chàng đau đớn tới mức gần như không cựa nổi, huống chi đi lại, bèn cho người khiêng tới một nơi trong núi nổi tiếng có suối nước khoáng nóng sủi bọt từ lòng đất, gần như sôi vì lửa núi lửa bên dưới.

Ya-ma-tô Ta-kê ngày ngày tắm trong làn nước ấy, dần dần thấy sức lực trở lại, cơn đau dứt hẳn, cho tới một hôm chàng mừng rỡ thấy mình đã khỏi hoàn toàn. Chàng vội tới đền I-xê, nơi các bạn còn nhớ chàng đã cầu nguyện trước khi lên đường cho chuyến viễn chinh dài. Cô chàng, vị nữ tư tế của đền, người đã chúc phúc lúc chàng ra đi, nay ra đón chàng trở về. Chàng kể cho bà nghe bao hiểm nguy đã gặp, và mạng sống của chàng đã được giữ gìn kỳ diệu thế nào qua tất cả. Bà khen lòng can đảm, tài chiến trận của chàng, rồi khoác bộ lễ phục lộng lẫy nhất của mình, dâng lời tạ ơn bà tổ của hai người là nữ thần Mặt Trời A-ma-tê-ra-xư, người mà cả hai đều tin đã che chở cho hoàng tử thoát nạn kỳ diệu.

Câu chuyện về hoàng tử Ya-ma-tô Ta-kê của nước Nhật tới đây là hết.

— Hết —