Con diều hâu và cái khăn quấn đầu

Chương 2: Con diều hâu và cái khăn quấn đầu

Họ đi rồi, tôi làm việc tiếp. Ý nghĩ đầu tiên đến với tôi là tìm chỗ cất cái túi cho an toàn. Trong căn nhà nhỏ nghèo nàn của tôi chẳng có rương, chẳng có tủ có khoá, chẳng có chỗ nào cất vào mà tôi yên tâm không bị phát hiện.

Đang lúng túng, tôi nhớ ra thói quen của những người nghèo như tôi là giấu ít tiền mình có trong nếp khăn quấn đầu. Tôi bỏ việc, về nhà, viện cớ sửa lại khăn. Tôi cẩn thận tới mức vợ con chẳng ai hay, lấy trong túi ra mười đồng tiền vàng để riêng cho những khoản tiêu gấp nhất, còn lại gói trong nếp vải quấn quanh mũ.

Ngay hôm ấy, khoản chi chính của tôi là mua một mớ gai thật nhiều. Rồi vì đã lâu nhà tôi chẳng thấy miếng thịt nào, tôi ra hàng thịt mua ít thịt cho bữa tối.

Đang đi về, thịt cầm trên tay, thì một con diều hâu đói lao bổ xuống, tôi chẳng kịp chống đỡ. Nó suýt giật mất miếng thịt khỏi tay tôi, may mà tôi giữ chặt. Nhưng than ôi, giá mà tôi buông thịt cho nó thì đâu đến nỗi mất túi tiền! Tôi càng chống cự, nó càng lì lợm đòi giật cho bằng được. Nó vừa lơ lửng trên không vừa lôi tôi bên này bên kia, không chịu nhả. Khốn nỗi, trong lúc tôi giằng co, khăn quấn đầu của tôi rơi xuống đất.

Lập tức con diều hâu nhả miếng thịt, lao vào cái khăn trước khi tôi kịp nhặt, quắp lấy bay đi. Tôi kêu thét lên thảm thiết tới mức đàn ông, đàn bà, trẻ con hàng xóm đều hoảng hốt, cùng kêu la với tôi để con diều hâu nhả ra.

Người ta vẫn thường dùng cách ấy buộc mấy con chim háu ăn này nhả mồi. Nhưng tiếng la chẳng làm con diều hâu sợ. Nó mang cái khăn đi xa tới mức chúng tôi đều mất dấu trước khi nó nhả ra. Thế nên có chạy theo tìm cũng chỉ mệt người vô ích.

Tôi về nhà, buồn rầu vì vừa mất cả khăn lẫn tiền. Thế mà vẫn phải mua một cái khăn khác, khiến mười đồng tiền vàng lấy ra từ túi lại vơi thêm. Tôi đã tiêu một phần mua gai, còn lại chẳng đủ cho tôi thực hiện những hy vọng đẹp đẽ đã ấp ủ.

Điều khiến tôi khổ tâm nhất là ân nhân của tôi sẽ chẳng vui gì khi biết lòng hào phóng của mình đặt nhầm chỗ, khi ông nghe tai nạn đã xảy ra với tôi. Có khi ông còn cho là chuyện khó tin, rồi coi đó là một lời bào chữa hão.

Chừng nào chút tiền vàng còn lại chưa hết, gia đình nhỏ của tôi còn được hưởng chút ít. Nhưng chẳng bao lâu tôi lại rơi vào cảnh cũ, lại bất lực không thoát khỏi nghèo khó như trước. Dù vậy tôi không kêu ca.

— Thượng đế, tôi tự nhủ, muốn thử thách tôi, nên ban cho tôi của cải đúng lúc tôi ít mong nhất. Người lấy lại gần như ngay lúc ấy, vì Người muốn thế, vì nó là của Người. Ngợi khen Người, như tôi vẫn ngợi khen Người tới nay về những ân huệ Người ban, tuỳ ý Người! Tôi xin vâng theo ý Người.

Tôi nghĩ vậy, còn vợ tôi, người tôi không nhịn được mà kể chuyện mất tiền và vì sao mất, thì đau khổ không nguôi. Trong lúc rối trí, tôi cũng lỡ miệng nói với hàng xóm rằng mất cái khăn quấn đầu là tôi mất một túi một trăm chín mươi đồng tiền vàng. Nhưng họ biết tôi nghèo, không hiểu sao làm lụng mà tôi kiếm được món tiền lớn thế, nên chỉ cười, bọn trẻ con thì cười nhiều hơn.

Con diều hâu gây ra tai hoạ ấy được chừng sáu tháng thì hai người bạn đi ngang không xa khu tôi ở. Ở gần khiến Xa-át nhớ tới tôi. Ông bảo Xa-đi:

— Ta không xa con phố Ha-xan An-háp-ban ở. Ta ghé qua xem hai trăm đồng tiền vàng anh cho anh ta có giúp được gì để anh ta ít ra cũng khá hơn cảnh ta thấy anh ta hôm nọ không.

— Được lắm, Xa-đi đáp. Mấy hôm nay tôi cũng nghĩ tới anh ta, thích thú tưởng tượng sẽ hả dạ thế nào khi để anh làm chứng cho lời tôi nói. Anh sẽ thấy anh ta đổi khác hẳn, tôi đoán ta sẽ khó mà nhận ra anh ta.

Hai người bạn đã rẽ vào con phố trong lúc Xa-đi còn đang nói. Xa-át trông thấy tôi trước từ xa, bảo bạn:

— Hình như anh tưởng mình thắng cuộc sớm quá. Tôi thấy Ha-xan An-háp-ban đây, nhưng chẳng thấy anh ta thay đổi gì. Anh ta vẫn ăn mặc rách rưới như hôm ta nói chuyện với anh ta. Khác chăng là cái khăn quấn đầu đỡ bẩn hơn một chút. Anh tự xem xem tôi có lầm không.

Tới gần, Xa-đi cũng đã thấy tôi, nhận ra Xa-át nói đúng. Ông chẳng hiểu sao tôi lại chẳng thay đổi mấy. Ông ngạc nhiên tới mức khi tới chỗ tôi, không phải ông lên tiếng. Xa-át chào tôi theo lệ, rồi nói:

— Thế nào, Ha-xan, chúng tôi chẳng cần hỏi công việc nhỏ của anh dạo này ra sao từ hôm gặp nhau. Chắc là đã khấm khá hơn rồi, hai trăm đồng tiền vàng hẳn đã giúp được nhiều.

— Thưa hai ông, tôi quay sang cả hai người đáp, tôi rất đau lòng phải thưa với hai ông rằng lời chúc, lời cầu mong và hy vọng của hai ông, cũng như của tôi, đã không thành như hai ông có lẽ chờ đợi, như tôi đã tự hứa với mình. Hai ông sẽ khó tin chuyện lạ lùng đã xảy ra với tôi. Nhưng tôi xin lấy danh dự cam đoan, và hai ông nên tin tôi, chẳng có gì thật hơn điều hai ông sắp nghe.

Rồi tôi kể cho họ nghe chuyện của tôi, đủ mọi chi tiết như tôi vừa có vinh dự tâu với bệ hạ.

Xa-đi gạt phắt lời tôi:

— Ha-xan, ông nói, anh giễu tôi, anh muốn lừa tôi. Điều anh nói là chuyện không thể tin được. Diều hâu nào thèm khăn quấn đầu, chúng chỉ tìm cái gì thoả cơn đói thôi. Anh đã làm như mọi người cùng cảnh với anh vẫn làm. Hễ kiếm được món lợi bất thường, hay gặp vận may không ngờ, là họ bỏ việc,

vui chơi, ăn uống linh đình chừng nào còn tiền. Ăn tiêu hết sạch rồi, họ lại rơi vào cảnh túng thiếu như cũ. Anh cứ mãi ngụp lặn trong cảnh khốn cùng chỉ vì anh đáng phải chịu, vì chính anh tự làm mình không xứng với lòng tốt người ta dành cho.

— Thưa ông, tôi đáp, tôi xin chịu mọi lời trách ấy, còn sẵn lòng chịu thêm những lời nặng nề hơn ông có thể trách. Nhưng tôi càng kiên nhẫn chịu, vì tôi không tin mình đáng bị trách lời nào. Chuyện này cả khu phố ai cũng biết, chẳng ai không làm chứng cho ông được. Ông cứ tự đi hỏi, ông sẽ thấy tôi không nói sai. Tôi thú thật trước nay tôi chưa từng nghe diều hâu cướp khăn quấn đầu bao giờ. Nhưng chuyện ấy đã xảy ra với tôi, như vô số chuyện khác chưa từng xảy ra, vậy mà ngày nào cũng vẫn xảy ra.

Xa-át bênh tôi, kể cho Xa-đi nghe biết bao chuyện diều hâu khác, lạ lùng chẳng kém, có chuyện chính Xa-đi cũng từng nghe, tới mức cuối cùng ông rút túi tiền trong ngực áo ra. Ông đếm vào tay tôi hai trăm đồng tiền vàng. Không có túi, tôi đếm tới đâu bỏ vào ngực áo tới đó. Đếm xong, Xa-đi nói:

— Ha-xan, tôi bằng lòng tặng anh thêm hai trăm đồng tiền vàng này. Nhưng anh phải coi chừng, cất nó vào chỗ thật chắc, kẻo lại mất một cách xui xẻo như mất số trước, và cố làm sao để nó mang lại cho anh cái lợi mà số trước lẽ ra đã mang lại.

Tôi thưa với ông rằng ân huệ lần thứ hai này càng khiến tôi mang ơn ông hơn, vì sau chuyện đã xảy ra, tôi không xứng được nhận. Tôi hứa sẽ làm mọi cách để theo đúng lời khuyên tốt của ông. Tôi định nói tiếp, nhưng ông không cho tôi kịp. Ông rời tôi, cùng bạn đi dạo tiếp.

— Hết chương 2 —