Vò cám trở về

Chương 8: Vò cám trở về

Cuộc tranh luận dừng ở đó. Chúng tôi đứng dậy vào nhà, vì bữa trưa đã dọn, rồi ngồi vào bàn. Ăn xong, tôi để hai vị khách tự do nghỉ ngơi qua lúc nắng gắt nhất trong ngày, còn tôi đi dặn dò người coi nhà và người làm vườn. Rồi tôi trở lại với họ, chúng tôi chuyện trò vu vơ cho tới khi qua cơn nóng, lại ra vườn ngồi hóng mát gần tới lúc mặt trời lặn. Lúc ấy hai người bạn và tôi lên ngựa, một người nô lệ theo sau, về tới Bát-đa chừng hai giờ đêm, trăng sáng vằng vặc.

Chẳng biết người nhà tôi sơ suất thế nào mà trong nhà hết lúa mạch cho ngựa ăn. Kho đã đóng cửa, mà lại ở xa quá, đêm khuya không đi mua được.

Tìm quanh xóm, một người nô lệ của tôi thấy ở một cửa hàng có một vò cám. Anh mua cám, mang về cả vò, hứa hôm sau sẽ mang trả cái vò. Người nô lệ đổ cám ra máng. Đang trải cám ra cho mỗi con ngựa một phần, tay anh chạm phải một mảnh vải buộc chặt, nặng trịch. Anh không động vào, mang nguyên như vậy tới cho tôi, thưa rằng có lẽ đây là mảnh vải anh vẫn nghe tôi nói tới khi kể chuyện với bạn bè.

Mừng rỡ, tôi bảo hai ân nhân:

— Thưa hai ông, Thượng đế không muốn hai ông rời tôi chừng nào chưa tin trọn vẹn sự thật mà tôi vẫn không ngừng cam đoan. Đây, tôi quay sang Xa-đi nói tiếp, là một trăm chín mươi đồng tiền vàng kia tôi nhận từ tay ông. Tôi nhận ra nhờ mảnh vải ông thấy đây.

Tôi cởi mảnh vải, đếm số tiền trước mặt họ. Tôi cũng cho mang cái vò tới, nhận ra nó, rồi gửi vào cho vợ hỏi có nhận ra không, dặn không được nói gì về chuyện vừa xảy ra. Chị nhận ra ngay, sai người ra báo với tôi rằng đó đúng là cái vò đầy cám chị đã đổi lấy đất sét.

Xa-đi thành thật chịu thua. Hết đa nghi, ông nói với Xa-át:

— Tôi xin nhường anh, và cùng anh công nhận rằng tiền không phải lúc nào cũng là cách chắc chắn để kiếm thêm tiền và trở nên giàu có.

Xa-đi nói xong, tôi thưa với ông:

— Thưa ông, tôi không dám đề nghị ông nhận lại ba trăm tám mươi đồng mà Thượng đế đã cho hiện ra hôm nay để ông hết nghĩ tôi gian dối. Tôi tin chắc ông tặng tôi không phải để tôi trả lại. Về phần tôi, tôi cũng không định hưởng nó, vì tôi đã quá hài lòng với những gì Người ban cho tôi bằng đường khác. Nhưng tôi mong ông tán thành để mai tôi đem số tiền ấy chia cho người nghèo, để Thượng đế đền đáp cho cả ông lẫn tôi.

Đêm ấy hai người bạn lại ngủ ở nhà tôi. Hôm sau, ôm tôi từ biệt, họ ai về nhà nấy, rất hài lòng vì được tôi đón tiếp, và vì biết tôi không lạm dụng hạnh phúc mà sau Thượng đế, tôi mang ơn họ. Tôi không quên tới tận nhà từng người cảm tạ. Từ đó tới nay, tôi coi là vinh dự lớn được họ cho phép giữ tình bạn với họ, tiếp tục được gặp họ.

Khalip Ha-run An-ra-sít chăm chú nghe Cô-gia Ha-xan tới mức chỉ nhờ ông im lặng mới biết câu chuyện đã hết. Ngài nói:

— Cô-gia Ha-xan, lâu lắm rồi ta mới được nghe một chuyện làm ta thích thú như những con đường kỳ diệu mà Thượng đế đã dùng để cho ngươi được hạnh phúc ở đời này. Ngươi hãy tiếp tục tạ ơn Người bằng cách dùng tốt những ơn huệ Người ban. Ta muốn ngươi biết rằng viên kim cương làm nên cơ nghiệp của ngươi đang ở trong kho báu của ta. Về phần ta, ta rất vui được biết nó vào đó bằng cách nào. Nhưng có thể trong đầu Xa-đi vẫn còn chút ngờ vực về viên kim cương lạ lùng ấy, thứ ta coi là quý giá nhất, đáng thán phục nhất trong mọi thứ ta có. Vậy ta muốn ngươi đưa ông ấy cùng Xa-át tới đây, để người giữ kho báu của ta cho ông ấy xem, để nếu ông ấy còn chút đa nghi nào, thì cũng phải công nhận rằng tiền không phải lúc nào cũng là cách chắc chắn để một người nghèo trở nên giàu có lớn, nhanh chóng mà chẳng tốn mấy công sức. Ta cũng muốn ngươi kể chuyện của mình cho người giữ kho báu của ta nghe, để ông ấy cho chép lại, cất giữ cùng với viên kim cương.

Nói rồi khalip gật đầu tỏ ý hài lòng. Cô-gia Ha-xan phủ phục trước ngai, rồi cáo lui.

— Hết —