Khúc ba: Bữa tối nhà Cờ-rát-chít

Chương 6: Khúc ba: Bữa tối nhà Cờ-rát-chít

Và có lẽ chính niềm vui của Hồn Linh tốt bụng khi khoe quyền năng ấy của mình, hay nếu không thì chính bản tính tử tế, hào phóng, nồng hậu của ông, và lòng cảm thông của ông với mọi người nghèo, đã dẫn ông thẳng tới nhà người thư ký của Cờ-rút. Vì ông đã tới đó, dắt theo Cờ-rút đang bám vào áo ông. Và trên ngưỡng cửa, Hồn Linh mỉm cười, dừng lại để ban phước cho chỗ ở của Bốp Cờ-rát-chít bằng những giọt rắc từ ngọn đuốc. Thử nghĩ mà xem! Bốp mỗi tuần chỉ được mười lăm si-linh, thứ bảy nào anh cũng chỉ bỏ túi được có mười lăm đồng ấy. Thế mà Hồn Linh Giáng sinh Hiện tại đã ban phước cho căn nhà bốn phòng của anh!

Rồi chị Cờ-rát-chít, vợ Cờ-rát-chít, đứng dậy. Chị ăn mặc tồi tàn trong chiếc áo dài đã lộn trái hai lần, nhưng diện những dải ruy băng, thứ rẻ tiền mà sáu xu đã trông ra dáng lắm. Chị trải khăn bàn, có Bê-lin-đa Cờ-rát-chít, cô con gái thứ hai, cũng diện ruy băng, giúp một tay. Trong khi cậu Pi-tơ Cờ-rát-chít cắm cái nĩa vào nồi khoai tây, ngậm hai góc cái cổ áo sơ mi to khủng khiếp của mình vào miệng, cái cổ áo là tài sản riêng của Bốp, được trao cho con trai và người thừa kế để mừng ngày lễ, cậu vui sướng thấy mình ăn mặc bảnh bao thế, và khao khát được khoe bộ đồ vải lanh ở những công viên sang trọng. Rồi hai đứa con nhỏ hơn của nhà Cờ-rát-chít, một trai một gái, lao vào, la lên rằng ở ngoài lò bánh chúng đã ngửi thấy mùi con ngỗng, và biết đó là con ngỗng nhà mình. Rồi đắm mình trong những ý nghĩ xa hoa về lá xô thơm và hành, hai đứa nhỏ nhà Cờ-rát-chít nhảy múa quanh bàn, tâng bốc cậu Pi-tơ Cờ-rát-chít lên tận mây xanh. Còn cậu, chẳng kiêu căng gì dù cái cổ áo suýt làm cậu nghẹt thở, cứ thổi lửa, cho tới khi những củ khoai tây chậm chạp sôi lục bục, gõ mạnh vào nắp nồi đòi được ra ngoài cho người ta bóc vỏ.

Chị Cờ-rát-chít nói:

– Cái ông bố quý hoá của các con làm sao thế nhỉ? Cả thằng Tim Tí Hon em các con nữa! Mà Giáng sinh năm ngoái con Mác-thơ đâu có về muộn tới nửa giờ?

Một cô gái vừa nói vừa xuất hiện:

– Mác-thơ đây mẹ!

Hai đứa nhỏ nhà Cờ-rát-chít kêu lên:

– Chị Mác-thơ đây mẹ! Hoan hô! Chị Mác-thơ ơi, có con ngỗng to lắm!

Chị Cờ-rát-chít nói, hôn cô cả chục lần, và sốt sắng cởi khăn choàng, mũ cho cô:

– Ôi, cầu Chúa phù hộ con, con yêu, sao con về muộn thế!

Cô gái đáp:

– Tối qua bọn con còn bao nhiêu việc phải làm cho xong, sáng nay lại phải dọn dẹp nữa, mẹ ạ!

Chị Cờ-rát-chít nói:

– Thôi được! Về là được rồi. Ngồi xuống trước lò sưởi mà sưởi cho ấm đi con, Chúa phù hộ con!

Hai đứa nhỏ nhà Cờ-rát-chít, cùng một lúc ở khắp mọi nơi, kêu lên:

– Không, không! Bố về kia rồi. Trốn đi, chị Mác-thơ, trốn đi!

Thế là Mác-thơ trốn đi. Và Bốp bé nhỏ, người bố, bước vào, với ít ra một mét cái khăn quàng cổ chưa kể tua, buông thõng trước ngực, quần áo sờn rách đã được mạng và chải để trông cho hợp ngày lễ, và Tim Tí Hon ngồi trên vai. Khốn thay cho Tim Tí Hon, cậu bé mang một cái nạng nhỏ, và tay chân được đỡ bằng một cái khung sắt!

Bốp Cờ-rát-chít nhìn quanh, kêu lên:

– Ơ, Mác-thơ của chúng ta đâu?

Chị Cờ-rát-chít nói:

– Không về.

Bốp nói, niềm hăng hái bỗng tụt xuống, vì suốt đường từ nhà thờ về anh đã làm con ngựa chiến cho Tim cưỡi, và về đến nhà thì hăng hái lắm:

– Không về! Không về vào ngày Giáng sinh!

Mác-thơ không muốn thấy bố thất vọng, dù chỉ là đùa, nên cô chui ra sớm từ sau cánh cửa tủ, chạy vào vòng tay bố. Còn hai đứa nhỏ nhà Cờ-rát-chít thì xô đẩy Tim Tí Hon, đưa cậu vào nhà giặt, để cậu nghe cái bánh pudding đang hát trong nồi đồng.

Sau khi đã trêu Bốp vì cái tính cả tin, và Bốp đã ôm con gái vào lòng cho thoả thích, chị Cờ-rát-chít hỏi:

– Thế thằng Tim bé bỏng có ngoan không?

Bốp nói:

– Ngoan như vàng, còn hơn thế nữa. Chẳng hiểu sao nó hay trầm ngâm, vì ngồi một mình nhiều quá, và nó nghĩ những điều lạ lùng nhất mà mình từng nghe. Trên đường về, nó bảo bố là nó mong mọi người trong nhà thờ trông thấy nó, vì nó là đứa trẻ què, và có lẽ vào ngày Giáng sinh, mọi người sẽ thấy dễ chịu khi nhớ tới Đấng đã làm cho người ăn mày què đi được, và người mù nhìn thấy.

Giọng Bốp run run khi anh kể điều ấy với họ, và càng run hơn khi anh nói rằng Tim Tí Hon đang khoẻ mạnh, cứng cáp lên.

Tiếng chiếc nạng nhỏ nhanh nhẹn gõ trên sàn, và trước khi ai kịp nói thêm lời nào, Tim Tí Hon đã quay lại, được anh chị hộ tống tới chiếc ghế đẩu của cậu trước lò sưởi. Trong khi Bốp xắn cổ tay áo lên, như thể, tội nghiệp anh, chúng còn có thể sờn rách hơn được nữa, pha một thứ đồ uống nóng trong cái bình với rượu gin và chanh, khuấy quanh khuấy quanh, rồi đặt lên bệ lò cho nó sôi lăn tăn, thì cậu Pi-tơ và hai đứa nhỏ nhà Cờ-rát-chít có mặt khắp nơi đi lấy con ngỗng, và chẳng mấy chốc trở về trong một đám rước long trọng.

Cả nhà nhộn nhịp đến nỗi các bạn có thể tưởng ngỗng là giống chim hiếm nhất trong mọi giống chim, một hiện tượng có lông vũ mà so với nó thì thiên nga đen cũng chỉ là chuyện thường. Mà thật ra trong ngôi nhà ấy, nó cũng gần đúng là thế. Chị Cờ-rát-chít đun nước xốt, đã làm sẵn trong một cái nồi nhỏ, nóng xèo xèo. Cậu Pi-tơ nghiền khoai tây hăng hái không thể tin nổi. Cô Bê-lin-đa thêm đường vào nước xốt táo. Mác-thơ lau những chiếc đĩa nóng. Bốp đặt Tim Tí Hon ngồi bên cạnh mình ở một góc bàn bé xíu. Hai đứa nhỏ nhà Cờ-rát-chít kê ghế cho mọi người, không quên phần mình, rồi đứng gác ở chỗ của mình, nhét thìa vào miệng, kẻo chúng hét đòi ngỗng trước khi đến lượt được xới. Cuối cùng các đĩa thức ăn được dọn lên, và lời kinh trước bữa ăn được đọc. Tiếp theo là một khoảnh khắc nín thở, khi chị Cờ-rát-chít, chậm rãi nhìn dọc lưỡi dao, chuẩn bị đâm nó vào ức con ngỗng. Nhưng khi chị đâm, và khi nhân nhồi được mong đợi bấy lâu trào ra, một tiếng rì rầm thích thú vang lên quanh bàn. Ngay cả Tim Tí Hon, được hai đứa nhỏ nhà Cờ-rát-chít kích động, cũng lấy cán dao gõ xuống bàn, và yếu ớt kêu lên: “Hoan hô!”

Chưa bao giờ có một con ngỗng như thế. Bốp nói anh không tin là đã từng có một con ngỗng nào được nấu như thế. Độ mềm và hương vị, kích cỡ và giá rẻ của nó là đề tài cho mọi người ngợi khen. Thêm nước xốt táo và khoai tây nghiền, nó là một bữa tối đủ cho cả nhà. Thật vậy, như chị Cờ-rát-chít hết sức vui sướng nói, khi nhìn một mẩu xương bé tí còn trên đĩa, rốt cuộc họ còn chưa ăn hết! Thế mà ai cũng đã đủ no, nhất là mấy đứa nhỏ nhất nhà Cờ-rát-chít, đã ngập trong lá xô thơm và hành tới tận lông mày! Nhưng giờ, khi cô Bê-lin-đa đã thay đĩa, chị Cờ-rát-chít một mình ra khỏi phòng, quá hồi hộp nên không muốn có người chứng kiến, để lấy cái bánh pudding ra và mang vào.

Nhỡ nó chưa chín kỹ thì sao! Nhỡ nó bị vỡ khi úp ra thì sao! Nhỡ có kẻ nào trèo qua tường sân sau ăn cắp nó, trong khi cả nhà đang vui vẻ với con ngỗng thì sao! Hai đứa nhỏ nhà Cờ-rát-chít tái mét vì giả định ấy. Đủ mọi nỗi kinh hoàng được giả định.

Ơ kìa! Bao nhiêu là hơi nước! Cái bánh pudding đã ra khỏi nồi đồng. Một mùi như ngày giặt giũ! Đó là cái khăn bọc bánh. Một mùi như một quán ăn và một tiệm bánh ngọt ở sát cạnh nhau, với một hiệu giặt ở sát cạnh tiệm ấy! Đó là cái bánh pudding! Nửa phút sau chị Cờ-rát-chít bước vào, mặt đỏ bừng nhưng mỉm cười kiêu hãnh, với cái bánh pudding như một quả đạn đại bác lốm đốm, cứng và chắc nịch, đang cháy rực trong một chút rượu mạnh đốt lửa, trên đỉnh cắm một nhành ô rô Giáng sinh.

Ôi, một cái bánh pudding tuyệt vời! Bốp Cờ-rát-chít nói, mà nói điềm tĩnh nữa, rằng anh coi đó là thành công lớn nhất của chị Cờ-rát-chít kể từ khi họ lấy nhau. Chị Cờ-rát-chít nói rằng giờ đã trút được gánh nặng trong lòng, chị xin thú thật là chị đã lo không biết lượng bột có đủ không. Ai cũng có điều gì đó để nói về nó, nhưng chẳng ai nói hay nghĩ rằng đó là một cái bánh pudding nhỏ cho một gia đình đông người. Nói thế thì đúng là phạm thượng. Bất cứ người nhà Cờ-rát-chít nào cũng sẽ đỏ mặt nếu ám chỉ điều ấy.

Cuối cùng bữa tối đã xong, khăn bàn được dọn đi, lò sưởi được quét, lửa được nhóm lại. Thứ đồ uống trong bình được nếm thử và cho là hoàn hảo, táo và cam được bày lên bàn, và một xẻng hạt dẻ được đặt lên lửa. Rồi cả nhà Cờ-rát-chít quây quần quanh lò sưởi thành cái mà Bốp Cờ-rát-chít gọi là vòng tròn, ý là nửa vòng tròn. Bên khuỷu tay Bốp Cờ-rát-chít là bộ đồ thuỷ tinh trưng bày của cả nhà. Hai cái cốc và một cái chén đựng kem trứng không có quai.

Thế nhưng chúng đựng thứ đồ uống nóng từ cái bình cũng tốt như những chiếc cốc vàng. Và Bốp rót mời mọi người với vẻ mặt rạng rỡ, trong khi những hạt dẻ trên lửa nổ lép bép, lách tách. Rồi Bốp nâng cốc:

– Chúc tất cả chúng ta Giáng sinh vui vẻ, các con yêu quý. Cầu Chúa ban phước cho chúng ta!

Cả nhà lặp lại.

Tim Tí Hon nói, sau cùng:

– Cầu Chúa ban phước cho mỗi người chúng ta!

Cậu ngồi trên chiếc ghế đẩu nhỏ, sát bên bố. Bốp nắm bàn tay nhỏ gầy guộc của cậu trong tay mình, như thể anh yêu đứa trẻ, muốn giữ nó bên mình, và sợ nó sẽ bị mang đi khỏi mình.

Cờ-rút nói, với một sự quan tâm lão chưa từng cảm thấy trước đây:

– Hồn Linh, hãy nói cho tôi biết Tim Tí Hon có sống không.

Hồn Linh đáp:

– Ta thấy một chỗ ngồi trống trong góc lò sưởi nghèo nàn, và một chiếc nạng không có chủ, được cất giữ cẩn thận. Nếu những cái bóng này không bị Tương lai thay đổi, đứa trẻ sẽ chết.

Cờ-rút nói:

– Không, không. Ôi, không, Hồn Linh nhân từ! Hãy nói là nó sẽ được tha.

Hồn Linh đáp lại:

– Nếu những cái bóng này không bị Tương lai thay đổi, sẽ không ai khác trong dòng giống của ta còn thấy nó ở đây. Thì đã sao? Nếu nó sắp chết thì nó cứ chết đi cho xong, để giảm bớt số dân thừa.

Cờ-rút cúi đầu khi nghe Hồn Linh nhắc lại chính lời mình, và bị nỗi ăn năn và đau buồn chế ngự.

Hồn Linh nói:

– Này người kia, nếu trong tim ngươi là người chứ không phải đá, thì hãy thôi cái giọng đạo đức giả độc ác ấy, cho tới khi ngươi khám phá ra Số dân thừa là gì, và Ở đâu. Ngươi định quyết định ai được sống, ai phải chết sao? Có thể dưới con mắt của Trời, ngươi còn vô giá trị hơn và ít đáng sống hơn hàng triệu đứa trẻ như con của người nghèo này. Ôi Chúa ơi! Nghe con Côn trùng trên lá phán xét về chuyện quá nhiều sự sống giữa những anh em đói khát của nó dưới cát bụi!

Cờ-rút cúi rạp trước lời quở trách của Hồn Linh, run rẩy nhìn xuống đất. Nhưng lão vội ngẩng lên khi nghe tên mình.

Bốp nói:

– Ông Cờ-rút! Xin nâng cốc chúc ông Cờ-rút, Người đãi bữa tiệc này!

Chị Cờ-rát-chít đỏ mặt kêu lên:

– Người đãi bữa tiệc cơ đấy! Ước gì lão ở đây. Em sẽ đãi lão một bài cho lão ăn, và mong lão ăn ngon miệng.

Bốp nói:

– Mình ơi, các con đấy! Ngày Giáng sinh mà.

Chị nói:

– Em biết chắc là phải ngày Giáng sinh, người ta mới nâng cốc chúc sức khoẻ một con người đáng ghét, keo kiệt, khắc nghiệt, vô tình như ông Cờ-rút. Anh biết lão là thế mà, Rô-bớt! Chẳng ai biết rõ điều ấy hơn anh, tội nghiệp anh!

Bốp đáp nhẹ nhàng:

– Mình ơi, ngày Giáng sinh mà.

Chị Cờ-rát-chít nói:

– Em sẽ nâng cốc chúc sức khoẻ lão vì anh và vì ngày lễ, chứ không phải vì lão. Chúc lão sống lâu! Giáng sinh vui vẻ và năm mới hạnh phúc! Lão sẽ rất vui vẻ và rất hạnh phúc, em chẳng nghi ngờ gì!

Lũ trẻ nâng cốc theo mẹ. Đó là việc đầu tiên trong buổi tối mà chúng làm không chút hào hứng. Tim Tí Hon nâng cốc sau cùng, nhưng cậu chẳng thèm để ý chút nào. Cờ-rút là con quỷ dữ của gia đình. Nhắc tới tên lão là một bóng đen phủ lên bữa tiệc, mãi năm phút sau mới tan.

Khi nó đã qua, họ vui gấp mười lần trước, chỉ vì nhẹ nhõm đã xong chuyện với lão Cờ-rút ác nghiệt. Bốp Cờ-rát-chít kể rằng anh đang để ý một chỗ làm cho cậu Pi-tơ, nếu được thì mỗi tuần sẽ đem về trọn năm si-linh sáu xu. Hai đứa nhỏ nhà Cờ-rát-chít cười lăn cười bò khi nghĩ tới Pi-tơ thành người làm ăn. Còn chính Pi-tơ thì trầm ngâm nhìn lửa từ giữa hai cái cổ áo, như thể đang cân nhắc xem sẽ đầu tư vào đâu khi nhận được khoản thu nhập choáng váng ấy. Mác-thơ, một cô học việc nghèo ở hiệu làm mũ, kể cho cả nhà nghe cô phải làm những việc gì, làm liền bao nhiêu giờ, và sáng mai cô định nằm lì trên giường thật lâu cho thật đã, vì mai là ngày nghỉ cô được ở nhà. Cô cũng kể mấy hôm trước cô đã thấy một bà bá tước và một ông huân tước, và ông huân tước “cao cũng chỉ chừng anh Pi-tơ”. Nghe thế, Pi-tơ kéo cổ áo lên cao đến nỗi nếu các bạn ở đó thì cũng chẳng thấy đầu cậu đâu. Suốt thời gian ấy, hạt dẻ và cái bình cứ chuyền quanh. Rồi một lúc sau, Tim Tí Hon hát một bài về một đứa trẻ lạc đường đi trong tuyết. Giọng cậu nhỏ và buồn, và cậu hát thật hay.

Chẳng có gì đặc sắc trong chuyện này. Họ không phải một gia đình đẹp đẽ. Họ không ăn mặc đẹp. Giày của họ còn lâu mới không thấm nước. Quần áo của họ ít ỏi. Và có lẽ Pi-tơ đã biết, mà rất có thể là biết thật, bên trong một hiệu cầm đồ trông thế nào. Nhưng họ hạnh phúc, biết ơn, hài lòng với nhau, và mãn nguyện với hiện tại. Và khi họ mờ dần đi, trông còn hạnh phúc hơn trong những giọt rắc sáng ngời từ ngọn đuốc của Hồn Linh lúc chia tay, Cờ-rút vẫn để mắt tới họ, nhất là Tim Tí Hon, cho tới phút cuối cùng.

Lúc ấy trời đã tối, tuyết rơi khá dày. Và khi Cờ-rút cùng Hồn Linh đi dọc các phố, ánh sáng rực rỡ của những ngọn lửa reo vui trong bếp, trong phòng khách và đủ mọi loại phòng thật tuyệt diệu. Chỗ này, ánh lửa chập chờn cho thấy cảnh sửa soạn một bữa tối ấm cúng, những chiếc đĩa nóng đang được hơ trước lửa cho nóng thấu, và những tấm rèm đỏ thẫm sẵn sàng kéo lại để ngăn cái lạnh và bóng tối. Chỗ kia, tất cả lũ trẻ trong nhà đang chạy ùa ra tuyết để đón chị gái, anh trai đã có gia đình, anh chị em họ, chú bác cô dì, giành nhau được chào trước tiên. Chỗ này lại có những bóng khách đang tụ tập in trên rèm cửa sổ. Còn chỗ kia, một nhóm những cô gái xinh đẹp, ai cũng trùm mũ và đi ủng lông, đồng thanh líu lo, nhẹ nhàng bước tới nhà một người hàng xóm gần đó. Ở đó, khốn cho anh chàng độc thân nào trông thấy họ bước vào, những mụ phù thuỷ láu cá ấy biết rõ thế, trong ánh hồng rực rỡ!

Nhưng nếu các bạn đánh giá qua số người đang trên đường tới những cuộc họp mặt bạn bè, thì có lẽ các bạn sẽ nghĩ khi họ tới nơi sẽ chẳng có ai ở nhà mà đón, thay vì nhà nào cũng đang chờ khách và chất lửa cao tới nửa ống khói. Phước lành cho điều ấy, Hồn Linh hân hoan biết bao! Ông phơi rộng bộ ngực, mở bàn tay rộng lớn, và bay đi, hào phóng tuôn ra niềm vui trong trẻo và vô hại của mình lên mọi thứ trong tầm tay! Ngay cả người thắp đèn đường, chạy phía trước rải những đốm sáng lên con phố chạng vạng, và đã ăn mặc chỉnh tề để đi chơi tối ở đâu đó, cũng cười to khi Hồn Linh đi qua, dù người thắp đèn chẳng hề biết rằng mình đang có Giáng sinh làm bạn đồng hành!

— Hết chương 6 —