Khúc ba: Hồn Linh Giáng sinh Hiện tại

Chương 5: Khúc ba: Hồn Linh Giáng sinh Hiện tại

Tỉnh dậy giữa một tiếng ngáy to phi thường, ngồi dậy trên giường để định thần, Cờ-rút chẳng cần ai bảo cũng biết chuông lại sắp điểm một giờ. Lão cảm thấy mình tỉnh lại đúng lúc, với mục đích đặc biệt là hội kiến với sứ giả thứ hai được phái tới lão nhờ sự can thiệp của Gia-cốp Mác-lây. Nhưng thấy người lạnh toát khó chịu khi bắt đầu tự hỏi không biết bóng ma mới này sẽ kéo tấm rèm nào của mình ra, lão tự tay vén hết tất cả các tấm rèm sang một bên. Rồi lão lại nằm xuống, chăm chú canh chừng khắp quanh giường. Vì lão muốn chất vấn Hồn Linh ngay lúc nó hiện ra, và không muốn bị bất ngờ mà hoảng sợ.

Những quý ông phóng khoáng, tự hào là biết dăm ba ngón, và thường đối phó được với mọi tình huống, hay diễn tả khả năng phiêu lưu rộng lớn của mình bằng câu rằng họ làm được mọi thứ, từ chơi đáo tới giết người. Giữa hai thái cực trái ngược ấy, hẳn là có một phạm vi khá rộng và bao quát. Không dám liều lĩnh nói về Cờ-rút táo bạo đến thế, nhưng tôi chẳng ngại mời các bạn tin rằng lão đã sẵn sàng đón một loạt những hiện hình kỳ lạ khá rộng, và rằng bất cứ thứ gì, từ một đứa bé tới một con tê giác, cũng chẳng làm lão kinh ngạc mấy.

Thế này, vì đã chuẩn bị đón gần như mọi thứ, lão lại hoàn toàn không chuẩn bị cho việc chẳng có gì cả. Vì thế, khi chuông điểm một giờ mà chẳng có hình dạng nào hiện ra, lão bị một cơn run dữ dội. Năm phút, mười phút, mười lăm phút trôi qua, vẫn chẳng có gì đến. Suốt thời gian ấy, lão nằm trên giường, ở ngay tâm điểm của một vầng sáng đỏ rực, chiếu vào giường khi đồng hồ báo giờ. Và vì chỉ là ánh sáng, nó còn đáng sợ hơn cả chục hồn ma, vì lão không sao hiểu nổi nó có nghĩa gì, nó định làm gì. Có lúc lão còn sợ rằng chính lúc ấy mình có thể đang là một trường hợp đáng chú ý của chứng tự bốc cháy, mà không được an ủi là biết điều đó. Thế nhưng cuối cùng lão bắt đầu nghĩ, như các bạn hay tôi hẳn đã nghĩ ngay từ đầu, vì bao giờ cũng là người không ở trong cảnh khó mới biết lẽ ra phải làm gì, và chắc chắn sẽ làm thế. Cuối cùng, tôi nói, lão bắt đầu nghĩ rằng nguồn gốc và bí mật của thứ ánh sáng ma quái này có thể ở phòng bên cạnh, và lần theo thêm thì dường như nó chiếu ra từ đó. Ý nghĩ ấy chiếm trọn đầu óc lão, lão khẽ khàng đứng dậy, lê dép tới cửa.

Ngay khi tay Cờ-rút đặt lên ổ khoá, một giọng lạ gọi tên lão và bảo lão vào. Lão vâng lời.

Đó là phòng của chính lão. Chẳng có gì phải nghi ngờ. Nhưng nó đã biến đổi một cách đáng kinh ngạc. Tường và trần treo đầy cây lá xanh tươi, trông như một lùm cây thật sự, khắp nơi lấp lánh những quả mọng sáng ngời. Những chiếc lá ô rô, tầm gửi và thường xuân giòn tươi phản chiếu ánh sáng, như thể có bao nhiêu tấm gương nhỏ rải ở đó. Và một ngọn lửa lớn đến thế đang gầm lên trong ống khói, mà cái lò sưởi đờ đẫn như hoá đá ấy chưa từng biết, cả thời Cờ-rút, thời Mác-lây, hay suốt bao nhiêu mùa đông đã qua. Chất đống trên sàn, tạo thành một thứ ngai vàng, là gà tây, ngỗng, thịt thú rừng, gà vịt, thịt đông, những tảng thịt lớn, lợn sữa, những chuỗi xúc xích dài, bánh nhân thịt băm, bánh pudding mận, những thùng hàu, hạt dẻ nóng hổi, táo má đỏ như anh đào, cam mọng nước, lê ngọt lịm, những chiếc bánh lễ Hiển linh khổng lồ, và những bát rượu pha nóng sôi sùng sục, làm căn phòng mờ đi trong làn hơi thơm ngon của chúng. Ngồi ung dung trên chiếc ngai ấy là một Người khổng lồ vui vẻ, trông thật huy hoàng. Ông cầm một ngọn đuốc rực sáng, hình dáng chẳng khác chiếc sừng Phong Phú là mấy, và giơ nó lên, giơ cao, để soi sáng Cờ-rút khi lão ló đầu nhìn quanh cửa.

Hồn Linh kêu lên:

– Vào đi! Vào đi! Và hãy biết ta rõ hơn, này người kia!

Cờ-rút rụt rè bước vào, cúi đầu trước Hồn Linh này. Lão không còn là Cờ-rút ương bướng như trước nữa. Và dù đôi mắt của Hồn Linh trong trẻo và hiền hậu, lão không muốn nhìn vào chúng.

Hồn Linh nói:

– Ta là Hồn Linh Giáng sinh Hiện tại. Hãy nhìn ta!

Cờ-rút kính cẩn làm theo. Hồn Linh mặc một chiếc áo dài hay áo choàng xanh lục giản dị, viền lông thú trắng. Chiếc áo khoác hờ trên người đến nỗi để trần cả bộ ngực rộng, như thể khinh việc phải được che chắn hay giấu giếm bằng bất cứ mánh khoé nào. Đôi chân, nhìn thấy dưới những nếp áo rộng, cũng để trần. Và trên đầu chẳng đội gì ngoài một vòng hoa ô rô, đây đó đính những que băng lấp lánh. Những lọn tóc quăn màu nâu sẫm dài và tự do, tự do như gương mặt hiền hậu, đôi mắt lấp lánh, bàn tay rộng mở, giọng nói vui vẻ, dáng điệu thoải mái và vẻ hân hoan của ông. Quanh eo đeo một cái bao kiếm cổ, nhưng chẳng có thanh kiếm nào trong đó, và cái bao cũ đã bị gỉ ăn mòn hết.

Hồn Linh kêu lên:

– Anh chưa bao giờ thấy ai giống ta!

Cờ-rút đáp lại:

– Chưa bao giờ.

Bóng ma nói tiếp:

– Chưa bao giờ đi cùng những thành viên trẻ hơn trong gia đình ta, ý ta là, vì ta còn rất trẻ, những người anh của ta sinh ra trong những năm gần đây à?

Cờ-rút nói:

– Tôi nghĩ là chưa. Tôi e là chưa. Ngài có nhiều anh em lắm không, Hồn Linh?

Hồn Linh nói:

– Hơn một nghìn tám trăm.

Cờ-rút lẩm bẩm:

– Một gia đình đông khủng khiếp phải nuôi!

Hồn Linh Giáng sinh Hiện tại đứng dậy.

Cờ-rút ngoan ngoãn nói:

– Hồn Linh, xin hãy dẫn tôi đi đâu tuỳ ý ngài. Đêm qua tôi bị buộc phải đi, và tôi đã học được một bài học giờ đang có tác dụng. Đêm nay, nếu ngài có điều gì dạy tôi, xin cho tôi được thu lợi từ đó.

– Hãy chạm vào áo ta!

Cờ-rút làm theo lời bảo, và nắm chặt lấy nó.

Ô rô, tầm gửi, quả đỏ, thường xuân, gà tây, ngỗng, thịt thú rừng, gà vịt, thịt đông, thịt, lợn, xúc xích, hàu, bánh nhân, bánh pudding, hoa quả và rượu pha, tất cả biến mất ngay lập tức. Căn phòng, lò sưởi, ánh hồng rực, giờ khuya cũng biến mất, và họ đứng trên những đường phố thành phố vào buổi sáng Giáng sinh. Ở đó, vì thời tiết khắc nghiệt, người ta tạo ra một thứ âm nhạc thô ráp nhưng sôi nổi và chẳng khó nghe, khi cào tuyết khỏi vỉa hè trước nhà mình, và từ trên mái nhà xuống. Bọn trẻ con thích mê khi thấy tuyết rơi bịch xuống đường bên dưới, vỡ ra thành những trận bão tuyết nhỏ nhân tạo.

Mặt tiền các ngôi nhà trông khá đen, cửa sổ còn đen hơn, tương phản với tấm tuyết trắng mịn trên mái và với lớp tuyết bẩn hơn trên mặt đất. Lớp tuyết dưới đất đã bị những bánh xe nặng nề của xe bò, xe tải cày thành những rãnh sâu, những rãnh cắt ngang dọc nhau hàng trăm lần ở chỗ các phố lớn chia nhánh, tạo thành những đường mương rối rắm, khó lần theo trong lớp bùn vàng đặc quánh và nước lạnh như băng. Bầu trời u ám, những con phố ngắn nhất bị nghẹt trong một làn sương xám xịt, nửa tan nửa đông, những hạt nặng hơn của nó rơi xuống thành một trận mưa bồ hóng, như thể mọi ống khói ở nước Anh đã đồng lòng bốc cháy, và đang cháy hết mình cho thoả thích. Khí hậu hay thành phố chẳng có gì vui vẻ lắm, thế mà khắp nơi lại có một bầu không khí vui tươi mà không khí trong trẻo nhất và mặt trời rực rỡ nhất của mùa hè có cố gắng toả ra cũng vô ích.

Vì những người đang xúc tuyết trên mái nhà đều vui vẻ, đầy hứng khởi. Họ gọi nhau từ những bờ tường mái, thỉnh thoảng lại ném nhau một quả cầu tuyết đùa nghịch, thứ đạn hiền lành hơn nhiều so với không ít những câu đùa bằng lời, cười giòn giã nếu ném trúng, mà cũng cười giòn giã chẳng kém nếu ném trượt. Các cửa hàng gà vịt vẫn còn mở nửa cửa, còn các cửa hàng hoa quả thì rực rỡ trong vinh quang của mình. Có những giỏ hạt dẻ to, tròn, bụng phệ, hình như cái áo gi lê của những ông già vui tính, nằm ườn ở cửa, đổ tràn ra phố trong cảnh sung túc như sắp trúng gió. Có những củ hành Tây Ban Nha hồng hào, mặt nâu, bụng to, bóng lên trong sự béo tốt của chúng như những thầy tu Tây Ban Nha, từ trên giá nháy mắt tinh quái với các cô gái đi qua, những cô gái làm ra vẻ e lệ liếc nhìn cành tầm gửi treo trên cao. Có lê và táo chất cao thành những tháp tươi tắn. Có những chùm nho, nhờ lòng tốt của chủ hiệu, được treo lủng lẳng trên những cái móc dễ thấy, để người qua đường được nhỏ dãi miễn phí. Có những đống hạt phỉ nâu phủ rêu, mùi thơm của chúng gợi nhớ những cuộc dạo chơi xa xưa trong rừng, và những bước lê chân dễ chịu lội sâu tới mắt cá trong lá khô. Có những quả táo nướng xứ Noóc-phốc lùn và sẫm màu, làm nổi bật màu vàng của cam và chanh, và trong thân hình mọng nước chắc nịch của mình, tha thiết van nài được mang về nhà trong túi giấy và ăn sau bữa tối. Ngay cả những con cá vàng cá bạc bày giữa những trái cây chọn lọc ấy trong một cái bình, dù thuộc một giống loài đờ đẫn, máu lạnh lờ đờ, dường như cũng biết có chuyện gì đang diễn ra. Và con nào con nấy cứ há miệng bơi vòng quanh thế giới nhỏ bé của mình trong một sự phấn khích chậm chạp và lãnh đạm.

Các cửa hàng tạp hoá! Ôi, các cửa hàng tạp hoá! Gần như đã đóng cửa, có lẽ chỉ còn hạ một hai tấm cửa chớp. Nhưng qua những khe hở ấy mà thấy được những gì! Không chỉ có những quả cân hạ xuống trên quầy kêu vui tai, hay cuộn dây và trục cuốn rời nhau nhanh nhẹn, hay những hộp sắt bị lắc lên lắc xuống như trò tung hứng, hay thậm chí mùi trà và cà phê hoà lẫn thật dễ chịu với mũi, hay nho khô thật nhiều và thật hiếm, hạnh nhân trắng tinh, những que quế dài và thẳng, những gia vị khác thơm ngon, những trái cây tẩm đường đóng cục, lốm đốm đường chảy, đến nỗi người đứng nhìn lạnh lùng nhất cũng thấy choáng váng rồi sau đó thấy nôn nao. Cũng không phải vì những quả vả ẩm và mọng, hay những quả mận Pháp ửng hồng vị chua chua e lệ trong những chiếc hộp trang trí cầu kỳ, hay vì mọi thứ đều ngon và đều khoác áo Giáng sinh. Mà là vì khách hàng ai cũng vội vã và háo hức trong lời hứa hẹn đầy hy vọng của ngày lễ, đến nỗi họ va vào nhau ở cửa, giỏ mây đụng nhau loạn xạ, bỏ quên đồ đã mua trên quầy rồi chạy quay lại lấy, và phạm hàng trăm lỗi tương tự, với tâm trạng vui vẻ nhất có thể. Còn ông chủ hiệu tạp hoá và người làm của ông thì cởi mở và tươi tắn đến nỗi những trái tim bóng loáng dùng làm khoá cài tạp dề sau lưng họ có thể là trái tim của chính họ, đeo bên ngoài cho mọi người xem, và cho những con quạ Giáng sinh đến mổ nếu chúng muốn.

Nhưng chẳng mấy chốc chuông các tháp gọi mọi người tốt lành tới nhà thờ và nhà nguyện. Họ kéo đến, đổ ra khắp các phố trong bộ quần áo đẹp nhất và với gương mặt tươi vui nhất. Cùng lúc ấy, từ hàng chục phố nhỏ, ngõ hẻm và những lối rẽ không tên, vô số người hiện ra, mang bữa tối của mình tới các lò bánh. Cảnh những người dự tiệc nghèo khổ ấy dường như làm Hồn Linh rất quan tâm, vì ông đứng cùng Cờ-rút bên cạnh ở cửa một lò bánh. Và khi những người mang đồ đi qua, ông mở nắp ra, lấy ngọn đuốc rắc hương lên bữa tối của họ. Đó là một ngọn đuốc rất khác thường, vì một hai lần khi có lời qua tiếng lại giận dữ giữa những người mang bữa tối chen lấn nhau, ông rảy vài giọt nước từ nó lên họ, và họ lập tức vui vẻ trở lại. Vì họ nói cãi nhau vào ngày Giáng sinh là đáng xấu hổ. Mà đúng là thế thật! Chúa thương, đúng là thế thật!

Dần dần chuông ngừng, các lò bánh đóng cửa. Thế nhưng vẫn còn hiện lên một cách ấm áp hình bóng của tất cả những bữa tối ấy và việc nấu nướng chúng, qua vệt ẩm tan băng phía trên mỗi lò bánh, nơi vỉa hè bốc khói như thể những phiến đá cũng đang được nấu.

Cờ-rút hỏi:

– Cái ngài rắc từ ngọn đuốc ra có hương vị gì đặc biệt không?

– Có. Hương vị của riêng ta.

Cờ-rút hỏi:

– Nó có hợp với mọi loại bữa tối trong ngày hôm nay không?

– Với bữa nào được đãi bằng lòng tốt. Với bữa của người nghèo nhất.

Cờ-rút hỏi:

– Sao lại với bữa của người nghèo nhất?

– Vì nó cần nhất.

Cờ-rút ngẫm nghĩ một lúc rồi nói:

– Hồn Linh, tôi lạ là trong mọi sinh linh ở bao nhiêu thế giới quanh chúng ta, ngài lại muốn hạn chế cơ hội vui chơi vô tội của những người này.

Hồn Linh kêu lên:

– Ta ư!

Cờ-rút nói:

– Ngài muốn tước của họ phương tiện để ăn tối vào mỗi ngày Chủ nhật, thường là ngày duy nhất mà có thể nói là họ được ăn tối đàng hoàng. Phải không?

Hồn Linh kêu lên:

– Ta ư!

Cờ-rút nói:

– Ngài tìm cách đóng cửa những nơi này vào ngày Chủ nhật. Thì cũng như nhau cả.

Hồn Linh kêu lên:

– Ta tìm cách ư!

Cờ-rút nói:

– Xin tha thứ nếu tôi sai. Việc ấy đã được làm nhân danh ngài, hay ít ra nhân danh gia đình ngài.

Hồn Linh đáp:

– Trên cái trái đất của các người có những kẻ tự nhận là biết chúng ta, và làm những việc của đam mê, kiêu ngạo, ác ý, căm ghét, ganh tị, cuồng tín và ích kỷ nhân danh chúng ta. Họ xa lạ với chúng ta và với tất cả họ hàng thân thích của chúng ta, như thể họ chưa từng sống. Hãy nhớ điều ấy, và quy những việc họ làm cho chính họ, chứ không phải cho chúng ta.

Cờ-rút hứa sẽ nhớ. Và họ đi tiếp, vô hình như trước, vào các khu ngoại ô của thành phố. Hồn Linh có một đặc điểm đáng chú ý, mà Cờ-rút đã nhận thấy ở lò bánh, là dù vóc dáng khổng lồ, ông vẫn dễ dàng thu mình vừa vặn với bất cứ chỗ nào. Và ông đứng dưới một mái nhà thấp cũng duyên dáng, cũng ra dáng một sinh linh siêu nhiên, như ông có thể đứng trong bất cứ đại sảnh cao vút nào.

— Hết chương 5 —